Altanka - Domek Winny

Domek Winny w Żarach skrywa w swojej strukturze pozostałości trzech budowli. Za najstarszą partię, pochodzącą zapewne z II poł. XIII wieku, należy uznać koliste wnętrze piwnicy. Prawdopodobnie w połowie XVII wieku rozebrano górne kondygnacje i obsypano dolną jej partię. Pozostałości nakryto spłaszczonym sklepieniem kopulastym (ośmiopolowym sklepieniem klasztornym), a nad nim wzniesiono zapewne cylindryczny w planie pawilon ogrodowy – tzw. grotę (?). W początkach XVIII wieku zastąpiono go oktogonalnym budynkiem, tzw. Domkiem Winnym, o skromnej barokowej architekturze znanej z ikonografii archiwalnej. Pawilon przetrwał nalot na Żary 11 kwietnia 1944 roku oraz działania wojenne rok poźniej. Jego bryła stanowiła ozdobę parku do schyłku lat 60. Po zniszczeniu dachu mury obwodowe, poza dwoma, rozebrano około 1972 roku. W 2019 roku na podstawie przeprowadzonych badań sformułowano wnioski konserwatorskie Na ich podstawie zrekonstruowano barokową bryłę, elewację oraz wnętrze pawilonu. Prace zakończono rok później wraz z rewaloryzacją założenia parkowego.