|
|
Zdjęcie nr 3 - bok słupka skierowany na północną str....
Kartowice
... należał majątek i wieś Kartowice, prawdopodobnie tutaj ustalił granicę i kazał się wtedy uwiecznić wraz z sąsiadem na starym, dziwnym kamieniu w sposób wskazany przez napisy na miejscach uzyskanych przez szlifowanie. Pozostałe rzeźby na naszym kamieniu pochodzą więc z pewnością sprzed 1721 r., a osobliwe dzieło, które niewątpliwie ma przedstawiać prymitywną karykaturę rodu Habsburgów lub jednego z jego członków, skłania do przypisania go drugiej połowie XVI w., zwłaszcza biorąc pod uwagę strój przysięgającego po stronie północnej i charakter ornamentów po stronie zachodniej. Interesująca jest również legenda ludowa o naszym starym kamieniu: przed laty służąca gospodarza z Kartowic została zabita przez piorun, podczas wypasu bydła w tym miejscu, ponieważ była zdenerwowana, że jej pracodawca dał jej tylko powidła śliwkowe. Rzeczywiście, postać błazna po wschodniej stronie kamienia sprawia przy pobieżnym oglądzie wrażenie wizerunku chłopki z kijem przy chuście, a ręka przysięgająca po stronie północnej przypomina o starym przesądzie, zakorzenionym w wierze ludowej, że bluźniercę i krzywoprzysięzcę karze promień spojrzenia. Krzyż w inskrypcji na stronie południowej może również odnosić się do śmierci człowieka. Ale taka interpretacja jest chyba błędna, bo nawet w XVI wieku brak rąk roboczych (ludzi) na wsi nie był odczuwany tak dotkliwie, by spieszyć się z wystawieniem tak bogato zdobionego pomnika chłopskiej służącej, i to tak wymagającej! Na uwagę zasługuje fakt, że w linii środkowej strony zachodniej, 7 centymetrów nad dolną krawędzią, wyryta jest głęboka na 4 centymetry bruzda (zob. il. 1), która mogła służyć do umieszczenia kwadratowej żelaznej sztaby, być może poręczy.
Dr Feliks Matuszkiewicz
----------------------
*) https://pl.wikipedia.org/wiki/Ci%C5%BCma
**) Jerzy Krzysztof von Proskau, hrabia świętego cesarstwa rzymskiego i pan na (Proskau) Prószkowie pow.Opole, dziedziczny pan na Przemkowie, pan na Piotrowicach (Petersdorf), (Lauterbach) Młynowie k. Przemkowa, (Krampf) Krępie, (Weißig) Wysokiej, (Wolfersdorf) Wilkocinie i (Hertwigswaldau) Chotkowie, szambelan cesarskiej mości i ławnik sądowy dworu królewskiego oraz senior prowincji księstwa Głogów, urodził się 17 kwietnia 1679 r. w Brnie (Brünn) jako syn cesarskiego tajnego radcy generalnego i szambelana o tym samym imieniu († 1701). W 1701 r. otrzymał od cesarza Leopolda I tytuł szambelana, a w 1709 r. od cesarza Józefa I. Zmarł 5 stycznia 1733 r. W 1730 r. wysoki urząd cesarski we Wrocławiu wszczął postępowanie upadłościowe w stosunku do jego majątku, w wyniku którego gmina Szprotawa uzyskała dominium (Hertwigswaldau-Wittgendorf) Chotków - Witków (por. Universallexikon aller Wissenschaften und Künste, Leipzig-Halle 1741, t. 29, szp. ... (Wolfersdorf) Wilkocinie i (Hertwigswaldau) Chotkowie, szambelan cesarskiej mości i ławnik sądowy dworu królewskiego oraz senior prowincji księstwa Głogów, urodził się 17 kwietnia 1679 r. w Brnie (Brünn) jako syn cesarskiego tajnego radcy generalnego i szambelana o tym samym imieniu († 1701). W 1701 r. otrzymał od cesarza Leopolda I tytuł szambelana, a w 1709 r. od cesarza Józefa I. Zmarł 5 stycznia 1733 r. W 1730 r. wysoki urząd cesarski we Wrocławiu wszczął postępowanie upadłościowe w stosunku do jego majątku, w wyniku którego gmina Szprotawa uzyskała dominium (Hertwigswaldau-Wittgendorf) Chotków - Witków (por. Universallexikon aller Wissenschaften und Künste, Leipzig-Halle 1741, t. 29, sz ... szambelan cesarskiej mości i ławnik sądowy dworu królewskiego oraz senior prowincji księstwa Głogów, urodził się 17 kwietnia 1679 r. w Brnie (Brünn) jako syn cesarskiego tajnego radcy generalnego i szambelana o tym samym imieniu († 1701). W 1701 r. otrzymał od cesarza Leopolda I tytuł szambelana, a w 1709 r. od cesarza Józefa I. Zmarł 5 stycznia 1733 r. W 1730 r. wysoki urząd cesarski we Wrocławiu wszczął postępowanie upadłościowe w stosunku do jego majątku, w wyniku którego gmina Szprotawa uzyskała dominium (Hertwigswaldau-Wittgendorf) Chotków - Witków (por. Universallexikon aller Wissenschaften und Künste, Leipzig-Halle 1741, t. 29, szp. 931; ...
|
