ORP Burza – polski niszczyciel, jednostka bliźniacza ORP "Wicher". Zbudowana na bazie francuskiej serii kontrtorpedowców Bourrasque (Simoun).



Historia



Zamówienie na ORP "Burza" złożono 2 kwietnia 1926 we francuskiej stoczni Chantiers Naval Français, jednocześnie z zamówieniem na bliźniaczy jednostkę ORP "Wicher". 1 listopada 1927 nastąpiło położenie stępki, a 16 kwietnia 1929 okręt został zwodowany, matką chrzestną została pani A. Błeszyńska, żona attaché wojskowego Polski we Francji płk. Błeszyńskiego. 12 lipca 1932 miało miejsce oficjalne przekazanie ORP "Burza" stronie polskiej, 10 sierpnia zaś uroczyste podniesienie bandery RP na okręcie, pierwszym jego dowódcą został kmdr Bolesław Sokołowski. Służbę na morzu ORP "Burza" rozpoczął w tym samym roku (około 4 lata po pierwotnie planowanym terminie).



30 sierpnia 1939 polskie niszczyciele ORP "Burza", "Błyskawica" i "Grom" otrzymały rozkaz wycofania się z Morza Bałtyckiego do Wielkiej Brytanii w obliczu grożącego wybuchu II wojny światowej (plan "Pekin"). 1 września 1939 polskie okręty napotkały na swej drodze brytyjskie niszczyciele HMS "Wanderer" i HMS "Wallace", które doprowadziły je do portu w Leith, w nocy zaś polskie okręty dotarły do bazy w Rosyth.



ORP "Burza" była pierwszym polskim okrętem wojennym, który zatopił torpedą jednostkę pływającą (statek handlowy z konwoju)



* lipiec 1951 – holownik PRO "Swarożyc" przyholował "Burzę" z Harwich do Gdyni

* 24 lutego 1960 – wycofanie okrętu z listy jednostek bojowych MW i adaptacja na okręt-muzeum

* 26 czerwca 1960 – udostępnienie okrętu do zwiedzania

* 1 maja 1976 – rolę okrętu-muzeum przejmuje ORP "Błyskawica"

* 28 czerwca 1976 – opuszczenie bandery

* 31 grudnia 1976 – skreślenie z listy floty i przeznaczenie na poligon przeciwpożarowy.

* wrzesień 1977 – złomowanie okrętu w Świnoujściu



Dowódcy



* kmdr Bolesław Sokołowski (1932-33)

* kmdr ppor. M. Majewski (1933-37)

* kmdr ppor. Włodzimierz Kodrębski (1937)

* kmdr ppor. Stanisław Nahorski (1937-40)

* kmdr ppor. Antoni Doroszkowski (1940)

* kpt. mar Jan Tchórznicki (tymczasowo)

* kmdr ppor. Zbigniew Wojciechowski (1941-42)

* kmdr ppor. Franciszek Pitułko (1942-44)

* por mar. Stanisław Kinka (tymczasowo)

* por. mar. Przemysław Wesołowski (tymczasowo)

* kmdr ppor. Wacław Trzebiński (1944-46)



Dane techniczne



* Stocznia: Chantiers Naval Francais, Blainville (również kotły "Burzy"); turbiny: Ateliers et Chantiers de la Loire, St. Nazaire;

* Przebieg budowy: położenie stępki 01.11.1927, wodowanie: 16.04.1929, podniesienie bandery: 10.07.1932.

* Wyporność: standardowa – 1400 t, pełna – 1910 t, od 1955 r. -2240 t

* Wymiary: całkowita 106,9 m, szerokość całk 10,5 m; zanurzenie 3,5 m; od 1955 – 4,0m

* Napęd: 2 zespoły turbin parowych Parsona z przekładnią o mocy łącznej 35 000 KM, 3 kotły opłomkowe, opalane ropą, 2 śruby

* Prędkość maksymalna 33,8 węzły; od 1955r 30 w

* Zasięg: 3000 Mm/15 w

* Zapas paliwa: normalny 330 t.

* Zaloga: 162 ludzi.

* Znaki taktyczne: B, H 73, N – 52, 52, 252



Uzbrojenie



do 1940 r.:



* 4 działa 130 mm typu Schneider – Creusot wz 19/24 (4 x I)

* 2 działka plot. Vickers – Armstrong 40 mm wz. 28 (2 x I)

* 2 podwójne nkm 13,2 mm Hotchkiss wz. 30 (2 x II) od 1935 r.

* 6 wyrzutni torpedowych 550 mm z reduktorami dla torped 553 mm (2 x III)

* 2 zrzutnie bomb głębinowych; zapas 20 bomb o wadze 200 kg.

* 1 miotacz bomb głębinowych Thornycroft; zapas 10 bomb głębinowych

* 30 min wz.08



1940 – 1942



* 4 działa 130 mm typu Schneider – Creusot (4 x I)

* 1 działo 76 mm Mk Vna

* 2 działka plot. Vickers – Armstrong 40 mm (2 x I)

* 2 podwójne nkm 13,2 mm Hotchkiss wz. 30 (2 x II) od 1935 r.

* 2 poczwórne sprzężone karabiny maszynowe 12,7 mm Vickers Mk III

* 3 wyrzutnie torpedowe 550 mm z reduktorami dla torped 553 mm (1 x III)

* 2 zrzutnie bomb głębinowych; zapas 20 bomb o wadze 200 kg.

* 2 miotacze bomb głębinowych Thornycroft; zapas 20 bomb głębinowych



1942 – 1946



* 2 działa 130 mm typu Schneider – Creusot (2 x I)

* 1 działo 76 mm Mk Vna

* 1 poczwórnie sprzężone działko plot. 40 mm Mk VIII

* 4 działka plot. Oerlikon 20 mm

* 3 wyrzutnie torpedowe 550 mm z reduktorami dla torped 553 mm (1 x III)

* 1 wyrzutnia pocisków głębinowych tzw. Hedgehog

* 2 zrzutnie bomb głębinowych;

* 4 miotacze bomb głębinowych Thornycroft; Mk IV



od 1955 r.



* 4 działa kalibru 100 mm wz.34 (4 x I)

* 4 podwójnie sprzężone działka plot. 37 mm wz. W-11M (4 x II)

* 1 zrzutnia bomb głębinowych

* 4 miotacze bomb głębinowych

* 60 min



Źródło [