Historia Polski w latach 1914-1918 to krótki, pięcioletni fragment dziejów. Wydarzenia tego pięciolecia zaważyły na sytuacji Polski na arenie tak międzynarodowej, jak i wewnętrznej.



W 1914 roku wybuchła I wojna światowa z udziałem mocarstw rozbiorowych: Austro-Węgier, Niemiec i Rosji. Doprowadziła ona do rozbudzenia wśród Polaków poczucia tożsamości narodowej, a jej przebieg i rezultaty (przede wszystkim upadek wszystkich trzech mocarstw zaborczych) umożliwiły odtworzenie niepodległego państwa polskiego.



Okres ten charakteryzował się fatalnym stanem zaopatrzenia i wyżywienia społeczeństwa, a także znacznymi stratami, zarówno wśród żołnierzy wcielonych do walczących ze sobą armii, jak i ludności cywilnej, która zmuszona do świadczeń na rzecz armii okupujących kraj, ponosiła ogromne ciężary. Na skutek śmierci i deportacji liczba ludności zamieszkującej późniejszą II Rzeczpospolitą zmalała o około 14,9%[1]. Niebagatelne też były straty materialne, spowodowane działaniami wojennymi. Kolejne armie, przechodzące przez terytoria zaborów stosowały taktykę spalonej ziemi. Rosjanie, wycofując się na wschód podpalili szyby naftowe w Galicji i deportowali setki tysięcy ludzi. Natomiast Niemcy nie omieszkali wywozić do Rzeszy całych fabryk, przede wszystkim z terenu Łodzi[2]. Ocenia się, że w okresie 1914-1920 zniszczeniu uległo około 30% majątku narodowego na ziemiach polskich, zaś poziom produkcji przemysłowej w roku 1919 wyniósł w Polsce 30% stanu z roku 1913 w tych samych granicach[3].



Okres ten zawiera się pomiędzy dwiema datami – 3 sierpnia 1914 przemówienie Piłsudskiego do żołnierzy w krakowskiej dzielnicy Oleandry i 11 listopada 1918 przekazanie Piłsudskiemu władzy wojskowej przez Radę Regencyjną (14 listopada 1918 przekazano Piłsudskiemu władzę cywilną). Na przestrzeni tego czasu – wraz z przesuwaniem się frontów i zmiennymi losami poszczególnych mocarstw zaborczych, kształtowały się zarówno koncepcje polskie (dotyczące sposobów i dróg do odzyskania niepodległości), jak i koncepcje zaborców oraz Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych, prowadzące do rozwiązania sprawy polskiej. W rezultacie, trudnego wcześniej do przewidzenia, przebiegu wojny wszystkie zainteresowane strony musiały prześcigać się w deklaracjach, a wkrótce także i w czynach, które legły u podstaw tworzenia polskiego wojska (Austro-Węgry, okupacja niemiecka, Rosja, Francja) i zalążków organizmu państwowego (okupacja niemiecka, Francja). Wszystko to razem sprawiło, że gdy 11 listopada 1918 roku I wojna światowa została zakończona, Polska powstała jako państwo uznane na arenie międzynarodowej, dysponujące przygotowaną kadrą polityczną i administracyjną oraz zawiązkami wojska, organów władzy wykonawczej i sądowniczej.

Źródło:

CC-BY-SA 3.0 Polska

Śląski Zamek Sztuki i Przedsiębiorczości - instytucja kulturalno-gospodarcza z siedzibą w Cieszynie. Powstała dzięki środkom Unii Europejskiej (75%), dotacji z budżetu państwa, urzędu marszałkowskiego województwa śląskiego oraz miasta Cieszyn. Działalność rozpoczęła w styczniu 2005 roku.
Jej głównymi celami są: wspieranie rozwoju przedsiębiorczości, promocja wzornictwa przemysłowego, ochrona i popularyzacja rzemiosła artystycznego i ginących zawodów, promocja sztuki współczesnej, rozwój turystyki na Śląsku Cieszyńskim.
ŚZSiP jest organizatorem i współorganizatorem wielu imprez kulturalnych i konferencji.
Siedziba ŚZSiP mieści się na cieszyńskiej Górze Zamkowej. W latach 2004-2005 zbudowano nowoczesny budynek biurowo-wystawienniczy w miejscu dawnej oranżerii oraz zaadaptowano część klasycystycznego zamku habsburskiego i wolno stojący budynek mieszkalny. W siedzibie ŚZSiP, oprócz biur instytucji i informacji turystycznej, mieszczą się sale wystawiennicze, konferencyjne, pomieszczenia biurowe dla nowych firm, parking podziemny, hotel oraz stylowa winiarnia. Pod opieką ŚZSiP znajduje się też park i zabytki Góry Zamkowej, w tym XI-wieczna rotunda i XIV-wieczna Wieża Piastowska.
Strona www -

Historia Góry Zamkowej w Cieszynie związana jest ściśle z najstarszymi dziejami Polski i Śląska Cieszyńskiego. Początki jej zasiedlenia datują się na V wiek p.n.e.. W IX wieku istniało już na niej grodzisko, które przed 115 rokiem zostało grodem kasztelana. Od 1290 do 1918 roku była siedzibą cieszyńskich książąt z dynastii Piastów i Habsburgów. Cieszyński zamek był imponującą warownią z kilkoma wieżami, otoczoną murami. Składał się z zamku górnego i dolnego. Pod koniec wojny trzydziestoletniej zamek został zniszczony i popadł w ruinę. Zbiegło się to z wygaśnięciem cieszyńskiej linii Piastów. Do reliktów piastowskiej przeszłości należy kaplica grodowa pod wezwaniem św. Mikołaja i św. Wacława. Jest to romańska orientowana rotunda wzniesiona w połowie XI wieku. Po średniowiecznych umocnieniach zamku górnego zachowała się cylindryczna baszta obronna z końca XIII wieku oraz gotycka “Wieża Piastowska” z wieku XIV, z której roztacza się szeroki widok na Cieszyn i Beskid Śląski. Na górze Zamkowej znajdują się także pozostałości dawnej drogi i wieży bramnej.