Koloruj
 | Polska › woj. kujawsko-pomorskie › Toruń › Stare Miasto › ul. Łazienna › Łazienna 4 |
14 kwietnia 2018 , Kamienica przy ulicy Łaziennej nr 4.
|
Na stronie od 2013 listopad
12 lat 5 miesięcy 16 dni |
Kamienica gotycka, przebudowana w okresie renesansu (ok. 1600 r.) - z tego czasu pochodzi elewacja frontowa o szczycie z motywami okuciowymi. Pierwotnie - jak w typowej toruńskiej kamienicy-spichrzu - I i II piętro służyły jako magazyny.
Renesansowa fasada kamienicy należy do najlepiej zachowanych tego typu w Toruniu, a pokryty ornamentem okuciowym szczyt przypomina wzory Jana Vredemana de Vries z Gdańska.
W 1815 r. na krótki okres kamienica zamieniona była na koszary wojsk rosyjskich. W latach 1876-1882 mieściło się tu Muzeum Towarzystwa Naukowego w Toruniu, które w 1877 r. odwiedził m.in. Jan Matejko z córką. W 1862 i 1884 r. całość adaptowana na mieszkania czynszowe. W latach 1974-77 prowadzono prace konserwatorskie związane z przywróceniem dawnego charakteru wnętrza. Kamienica jest własnością Polskich Pracowni Konserwacji Zabytków (PPKZ).
Wewnątrz cenne obiekty zabytkowe: częściowo zachowana dawna sień ze stropami i schodami z XVIII wieku, manierystyczna (ok. 1630 r.) polichromia stropu płaskiego w pomieszczeniu traktu tylnego na parterze. Polichromia ta jest wyjątkowym zbiorem różnych scenek i ilustracji poprzedzielanych swobodnie zestawionym ornamentem. Jest tam Bachus siedzący na beczce, dziki mąż z maczugą, para kochanków w strojach renesansowych, panoplia, gryfy, wielbłąd, słoń, egzotyczna warzęcha, klacz ze źrebięciem itp. Są to motywy pokrewne droleriom, w których wyrażała się cała radość średniowiecznego życia.
Źródło:
Aż do końca XIX w. zamknięta była od strony Wisły Bramą Łazienną, która swą nazwę zawdzięczała stojącej w pobliżu, na nadbrzeżu za murami miejskimi, łaźni miejskiej. Pierwotnie fragment ulicy od bramy do ulicy Ciasnej nosił miano ul. Szkolnej (znajdowała się tu szkoła staromiejska), a od XVII w. ul. Białej (od jaskrawobiałego tynku odnowionej Bramy Łaziennej). Dalszy jej odcinek aż do ulicy Szerokiej zwano w średniowieczu ul. Jęczmienną, ponieważ przy niej koncentrował się handel zbożem, później przyjęto określenie ul. Łaziennej. Ta ostatnia nazwa rozciągnięta została na ulicę Białą dopiero w 1891 roku.
W średniowieczu była to jedna z bardziej reprezentacyjnych ulic Torunia i zasiedlali ją najpierw bogaci kupcy i patrycjusze, a w XIX w. lokowano przy niej chętnie banki i duże sklepy. Stały tu więc, obok spichlerzy, mieszkalne domy gotyckie, które później przebudowane zostały na okazale kamienice renesansowe, barokowe, klasycystyczne bądź secesyjne.
Do najstarszych średniowieczych domów należy kamienica (nr 3) ze szczytem renesansowym ozdobionym motywami okuciowymi pochodzącym z okresu przebudowy na spichlerz. Sąsiedni budynek (nr 5) posiada wnętrza z XIX w., ale szczyt dobudowano w 1975 r. Natomiast dom pod numerem 10/12 z czasów gotyku przebudowano w okresie baroku, ale w drugiej ćwierci XIX w. nadano mu cechy klasycystyczne.
Początki kamienicy nr 4 sięgają XIV w., ale obecną formę zawdzięcza gruntownej przebudowie na dom-skład, przeprowadzonej na przełomie XVI i XVII w. Jej renesansowa elewacja należy do najlepiej zachowanych tego typu w Toruniu, a pokryty ornamentem okuciowym szczyt przypomina wzory Jana Vredemana de Vries. Interesujące są również drzwi wejściowe z roku 1630. Wnętrze na parterze wypełnia wielka sień ze stropami pokrytymi rokokowymi malowidłami, do której w drugiej połowie XVIII w. wbudowano izdebki. Wymienione wówczas schody funkcjonują do dzisiaj.
W tym domu w latach 1881-1884, jako uczeń gimnazjum toruńskiego, mieszkał na stancji Stanisław Przybyszewski (1868-1927), a obecnie mieszczą się tu Pracownie Konserwacji Zabytków.
Naroże ulicy Ciasnej zajmują dawne Łazienki (nr 14), budynek o cechach klasycystycznych.