Wieża z bramą i dzwonnicą, wczesny barok, zbudowana z fundacji Hansa Antona Schaffgotscha w latach 1709 1710 zapewne wg proj. architekta E. Scholza z wykorzystaniem murów wcześniejszej, siedemnastowiecznej bramy cmentarnej. W 1711 pożar górnej kondygnacji i dachu, 1712 1714 odbudowa, 1815 1822 remont budowli. Jest włączona we wschodni odcinek muru otaczającego cmentarz przykościelny . Murowana, tynkowana. Wpisana do rejestru zabytków pod nr rej. 1135 z dn. 10.10.1964 r.

Stan zachowania: średni.

Zalecenia konserwatorskie:

Ochronie konserwatorskiej podlega:

— bryła budowli, baniasta forma hełmu wieży,

— tralkowa balustrada widokowego tarasu ostatniej kondygnacji,

— jednoprzestrzenna dyspozycja wnętrza, sklepienie kolebkowe z lunetami,

Wymagane zachowanie:

— układu elewacji z pilastrowymi i gzymsowymi podziałami,

— układ i wykrój otworów okiennych i bramy.



Studium historyczno - urbanistyczne 2002

Kościół klasztorny p.w. św. Jana Chrzciciela, ob. parafialny, ul. Cieplicka 9, od 1945 r. prowadzony przez księży pijarów . Wpisany do rejestru zabytków pod nr 840 decyzją z dn. 5.01.1961 r.
Wzmiankowany w 1318, obecny zbudowany po 1714 r. (wczesny barok) w miejscu wcześniejszego (XVI/XVII), zapewne z wykorzystaniem jego murów. Proj. architektoniczny C. Jentsch z Jeleniej Góry, wykonany w latach 1712-1714. Konsekracja w 1736.
Murowany o zwartej bryle, nakryty dwuspadowym dachem ceramicznym; halowe wnętrze z szeregiem kaplic wnękowych i empor, wyposażenie późnobarokowe (ambona, rzeźby); na rzucie prostokąta z nie wydzielonym z bryły, prosto zamkniętym prezbiterium. W krypcie do lat sześćdziesiątych XIX w. spoczywały jeszcze prochy 44 członków rodu Schaffgotschów. W zestawieniu ze skromną bryłą i surowymi w formie elewacjami, wnętrze o bogatszym, architektoniczno-rzeźbiarskim wystroju, wykonanym w 1 i 2 połowie XVIII w. w warsztatach mistrzów: J. Knechtela z Cieplic, J. J. Friedricha z Lubomierza, Wagnerów z Jeleniej Góry, B. Herdena z Krzeszowa; w rzeźbiarskim ołtarzu głównym obraz M. Willmanna (1687), pod chórem muzycznym trzy obrazy z warsztatu Willmanna (autorstwa Hoffmanna). Portal główny i rzeźby w elewacji szczytowej 4 ćw. XVIII.
Renowacja kościoła pod nadzorem architekta Fliegela w 1798. Po sekularyzacji majątku klasztornego w 1810 r. kościół parafialny pod zarządem diecezji wrocławskiej. Generalny remont i renowacja pocz. XX w. oraz w latach 1960 1969 (pokrycie dachu, tynkowanie i malowanie elewacji, częściowa konserwacja wnętrza); remont dachu wykonano w 1978.
Stan zachowania: średni; liczne ubytki tynku w elewacjach, wyposażenie wnętrza po konserwacji.
Zalecenia konserwatorskie:
— wskazany remont elewacji, poprzedzony badaniami stratygraficznymi,
— konieczna konserwacja osiemnastowiecznych, kamiennych portali i rzeźb w elewacjach,
— zachować bryłę, formę i ceramiczne pokrycie dachu, lizenowe podziały elewacji, wykrój okien,
— zachować emporowo-halową dyspozycję wnętrza z kaplicznymi wnękami oraz ścienno-filarową konstrukcję, sklepienia kolebkowe z lunetami, barokowy wystrój i wyposażenie (ambona, rzeźby, obrazy olejne),
— zachować osiemnastowieczną stolarkę i okucia drzwi, kratę okna elewacji południowej,
— zalecane badania architektoniczne i archeologiczne fundamentów, kruchty i murów budowli.

Studium historyczno - urbanistyczne 2002

Ulica stanowiąca trzon układu urbanistycznego Cieplic. Jej zabudowę zapoczątkowało wzniesienie w XVI lub XVII w. renesansowego pałacu Schaffgotschów. Przed fasadą pałacu założono plac zamkowy (Schlossplatz) z szpalerem drzew (ob. środkowa część ulicy Piastowskiej). Ulica spełniała wówczas funkcję drogi komunikacyjnej między Cieplicami a Sobieszowem, gdzie znajdował się zamek Chojnik i ordynacja majątku Schaffgotschów.
W 4 ćw. XVIII w. w związku z rozbudową pałacu w Cieplicach do obecnych rozmiarów dużej rezydencji, powstał nowy plac zamkowy, który dał początek kolejnemu etapowi rozwoju przestrzennego ulicy. Około połowy XVIII w., przy środkowej części dzisiejszej ulicy, założono zespół kościoła ewangelickiego. Gdy w latach 1781 1783 pomiędzy wsią Malinnik a Cieplicami wytyczono nową drogę do Jeleniej Góry (ob. ul. Wolności), prowadzący do niej plac Piastowski przejął funkcję głównego traktu komunikacyjnego Cieplic. Rozpoczęto zabudowywanie obu pierzei ulicy w kierunku wschodnim. Powstawały tam głównie zajazdy i hotele, początkowo (XVIII/XIX w.) jednokondygnacyjne wykonane z drewna i konstrukcji ryglowej, w drugiej połowie XIX w. i na początku XX w. zastąpione budynkami murowanymi dwu— i trzykondygnacyjnymi.
Zabudowa starszej, zachodniej i środkowej części ulicy (vis a vis pałacu Schaffgotschów i zespołu kościoła ewangelickiego) pochodzi głównie z XVIII w. z późniejszymi przebudowami.
Charakter zabudowy pl. Piastowskiego, obecnie typu miejskiego (XVIII i XIX w.); mieszany pod względem zarówno zwartości zabudowy ulicy jak i wysokości budynków, z przewagą dwu i trzykondygnacyjnych. Są to dawne pensjonaty, zajazdy, hotele oraz budynki użyteczności publicznej (m. in. poczta, urzędy), w części także kamienice mieszkalne.

Studium historyczno - urbanistyczne 2002

Stara droga, łącząca Sobieszów z Cieplicami. W okresie średniowiecza prowadziła do zdroju w Cieplicach oraz po przeniesieniu się Schaffgotschów, właścicieli obu miejscowości, z zamku Chojnik na dwór w Cieplicach, zapewniała komunikację między dworem a urzędem ordynacji majątku w Sobieszowie.
Zabudowa luźna, w większości typu miejskiego, głównie dziewiętnasto— i dwudziestowieczna z pierwszej ćwierci XX w. Najstarszymi elementami zabudowy tej ulicy są zespoły: kościoła katolickiego p.w. św. Marcina, kościoła ewangelickiego p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa oraz zespół ordynacji majątku Schaffgotschów (tzw. pałac).
Studium historyczno - urbanistyczne 2002