Początki Szkoły Podstawowej nr 1 im. Książąt Pszczyńskich sięgają ostatnich lat XIX w. gdy powstała jako szkoła służąca nauce młodzieży polskiej (w tym czasie Pszczyna leżała w granicach państwa niemieckiego). Poświęcenia szkoły dokonano 27 marca 1897 r., a już 1 kwietnia tego roku rozpoczęli naukę w nowej szkole pierwsi uczniowie. Po powstaniu na ziemiach śląskich po 1922 r. szkolnictwa polskiego szkoła została 7-klasową szkołą z 6 oddziałami polskimi z 287 uczniami i 4 oddziały niemieckie liczące 154 uczniów. Obie szkoły niemiecka i polska znajdowały się w odrębnych budynkach, choć posiadały tę samą dyrekcję (p. Alojzy Hess). Od dnia 1 września 1928 r. szkoła została Publiczną 8-klasową Szkołą Powszechną nr 1 w Pszczynie. Na początku lat trzydziestych XX w. postanowiono oba budynki szkolne połączyć w jeden. W tym też okresie wybudowano przy szkole salę gimnastyczną. W czasie wojny budynek szkolny ucierpiał w czasie działań wojennych związanych z wyzwalaniem ziem polskich przez wojska radzieckie i armię polską gen. Berliga. Rozpoczęcie powojennej działalności szkoły nastąpiło już 26 marca 1945 r. W tym też czasie do szkoły zostało zapisanych 480 uczniów. Przy szkole prowadzone było także przedszkole do którego uczęszczało 127 dzieci. Od połowy lat pięćdziesiątych, aż do 1981 r. liczba uczniów w szkole wzrosła do 1040, i uległa zmniejszeniu dopiero po odejściu około 400 uczniów do nowo wybudowanej Szkoły Podstawowej nr 18 w Pszczynie. Następnie w roku 1991 oddano w Pszczynie do użytku Szkołę Podstawową nr 21, gdzie przeszło kolejne blisko 300 dzieci. 28 maja 2007 r. szkole zostało nadane imię Książąt Pszczyńskich.