Historia Polski w latach 1914-1918 to krótki, pięcioletni fragment dziejów. Wydarzenia tego pięciolecia zaważyły na sytuacji Polski na arenie tak międzynarodowej, jak i wewnętrznej.



W 1914 roku wybuchła I wojna światowa z udziałem mocarstw rozbiorowych: Austro-Węgier, Niemiec i Rosji. Doprowadziła ona do rozbudzenia wśród Polaków poczucia tożsamości narodowej, a jej przebieg i rezultaty (przede wszystkim upadek wszystkich trzech mocarstw zaborczych) umożliwiły odtworzenie niepodległego państwa polskiego.



Okres ten charakteryzował się fatalnym stanem zaopatrzenia i wyżywienia społeczeństwa, a także znacznymi stratami, zarówno wśród żołnierzy wcielonych do walczących ze sobą armii, jak i ludności cywilnej, która zmuszona do świadczeń na rzecz armii okupujących kraj, ponosiła ogromne ciężary. Na skutek śmierci i deportacji liczba ludności zamieszkującej późniejszą II Rzeczpospolitą zmalała o około 14,9%[1]. Niebagatelne też były straty materialne, spowodowane działaniami wojennymi. Kolejne armie, przechodzące przez terytoria zaborów stosowały taktykę spalonej ziemi. Rosjanie, wycofując się na wschód podpalili szyby naftowe w Galicji i deportowali setki tysięcy ludzi. Natomiast Niemcy nie omieszkali wywozić do Rzeszy całych fabryk, przede wszystkim z terenu Łodzi[2]. Ocenia się, że w okresie 1914-1920 zniszczeniu uległo około 30% majątku narodowego na ziemiach polskich, zaś poziom produkcji przemysłowej w roku 1919 wyniósł w Polsce 30% stanu z roku 1913 w tych samych granicach[3].



Okres ten zawiera się pomiędzy dwiema datami – 3 sierpnia 1914 przemówienie Piłsudskiego do żołnierzy w krakowskiej dzielnicy Oleandry i 11 listopada 1918 przekazanie Piłsudskiemu władzy wojskowej przez Radę Regencyjną (14 listopada 1918 przekazano Piłsudskiemu władzę cywilną). Na przestrzeni tego czasu – wraz z przesuwaniem się frontów i zmiennymi losami poszczególnych mocarstw zaborczych, kształtowały się zarówno koncepcje polskie (dotyczące sposobów i dróg do odzyskania niepodległości), jak i koncepcje zaborców oraz Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych, prowadzące do rozwiązania sprawy polskiej. W rezultacie, trudnego wcześniej do przewidzenia, przebiegu wojny wszystkie zainteresowane strony musiały prześcigać się w deklaracjach, a wkrótce także i w czynach, które legły u podstaw tworzenia polskiego wojska (Austro-Węgry, okupacja niemiecka, Rosja, Francja) i zalążków organizmu państwowego (okupacja niemiecka, Francja). Wszystko to razem sprawiło, że gdy 11 listopada 1918 roku I wojna światowa została zakończona, Polska powstała jako państwo uznane na arenie międzynarodowej, dysponujące przygotowaną kadrą polityczną i administracyjną oraz zawiązkami wojska, organów władzy wykonawczej i sądowniczej.

Źródło:

W 1909 r. Mazurska Kompania Żeglugi Parowej z Giżycka (Masurische Dampfer-Kompagnie Lötzen) sprowadziła parowiec zbudowany w 1896 r. w stoczni Gustav Fechter Werft w Królewcu. Wcześniej jednostka służyła pod nazwą “Altstadt” jako holownik w królewieckim porcie. Po adaptacji statek otrzymał imię “Ernst” na cześć Ernsta Rakowskiego, jednego z założycieli MDKL. Statek napędzany był silnikiem o mocy 48 KM i zabierał na pokład do 100 pasażerów.



W 1914 r. statek “Ernst” przejęło wojsko. Po przystosowaniu i ustawieniu na pokładzie działa polowego parowiec pod nową nazwą “Barbara” pełnił funkcję kanonierki. “Barbara” odegrała ważną rolę podczas walk w rejonie Węgorzewa ostrzeliwując pozycje rosyjskie, eskortując statki transportowe, przewożąc rannych do szpitala w Giżycku i dostarczając zaopatrzenie dla oddziału niemieckiego na Wyspie Upałty. Później rejonem jej działania było Jezioro Śniardwy. W 1915 r. statek wrócił do służby cywilnej i pływał nadal jako “Barbara”. W 1944 r. statek został przekazany do dyspozycji wojska w ramach “Transportflotille der Masurischen Seen” i 22 stycznia 1945 r. podczas ewakuacji Giżycka został zatopiony w Kanale Łuczańskim.



W związku z powojenną odbudową żeglugi mazurskiej statek został wydobyty w 1945 r. i wyremontowany. Od 1946 r. pływał pod nazwą “Sieja”. W 1952 r. przeszedł modernizację połączoną ze zmianą napędu z parowego na motorowy oraz zmianą nazwy na “Barbara”. Jednak z powodu znacznej awaryjności statku został on w 1956 r. całkowicie przebudowany, łącznie ze zmianą kształtu kadłuba, i zwodowany pod nazwą “Mazury” jako jednostka holowniczo-pasażerska. W 1957 r. statek wszedł w skład floty nowopowstałego Przedsiębiorstwa Państwowego “Żegluga Mazurska” i był eksploatowany do 1966 r. Później został wyciągnięty na brzeg Zatoki Tracz, ale brak informacji co do jego dalszych losów.