Po przegraniu I wojny światowej Niemcy pogrążyły się w kryzysie gospodarczym, który skutkował między innymi silnymi niedoborami paliwa. W ramach programu oszczędności Poczta Niemiecka [Reich Post] zdecydowała o zastosowaniu tramwajów do przewozów pocztowych w większych miastach.
We Wrocławiu w 1919 roku podjęto negocjacje z przewoźnikiem miejskim, uwieńczone podpisaniem w 1920 roku stosownej umowy. Na jej mocy Dyrekcja Poczty [Oberpost Direktion] zakupiła w 1921 roku od SSB cztery wagony tramwajowe, które przystosowano do jej potrzeb. Miały one być serwisowane w Betriebshof 1 przy ul. Ślężnej [Lohestrasse] i korzystać z istniejącej infrastruktury tramwajowej SSB (przede wszystkim z części trasy linii 7/8) oraz dobudowanych torowisk przy placówkach pocztowych.
I Tabor tramwajowy.
Ze względów finansowych zrezygnowano z zamówienia specjalistycznych wagonów pocztowych i zdecydowano się na zakup od SSB używanych wagonów pasażerskich i przystosowanie ich do transportu przesyłek pocztowych.
Były to silnikowe wagony letnie typu [W 06], z krótkiej (5 szt.) serii wyprodukowanej przez LHW w 1906 roku. Nosiły one w SSB numerację taborową 56÷60. Wagony te miały otwarte pomosty i po trzy boczne okna bez szyb. Pokryte były płaskim dachem typu Flachdach.
Cztery z nich, o numerach: 56,57,59 i 60 przebudowano na wagony pocztowe. W przedziale pasażerskim zabudowano skrajne pary okien, a okna środkowe oraz burty przebudowano, montując w nich przesuwne drzwi. Z wnętrza kabiny usunięto ławki i zamontowano regały. Przeniesiono także urządzenia pneumatycznego hamulca postojowego na przedni pomost. Tramwaje zostały przemalowane na kanarkowo żółte barwy Poczty Niemieckiej, a na burtach otrzymały napis „Reichpost”. Otrzymały też nowe numery taborowe: TW 1÷4.
Rys. 1 Jedyna znana fotografia wrocławskiego wagonu pocztowego
II Trasy tramwajów pocztowych w Breslau
Tramwaje pocztowe w Breslau miały połączyć trzy urzędy pocztowe:
Pocztę Główną [Hauptpostamt I] przy ul. Wita Stwosza
Urząd Poczty Paczkowej [Packetpostamt] przy pl. Dominikańskim
Urząd Pocztowy II [Postamt II] przy ul. Małachowskiego
Po zakończeniu budowy nowej poczty w 1928 roku obsługiwano dodatkowo:
Okręgowy Urząd Poczty [Postscheckamt] przy ul. Krasińskiego
Rys. 2 Trasa wrocławskich tramwajów pocztowych po oddaniu do użytku poczty przy Krasińskiego – 1928 rok
Po wybudowaniu dodatkowych połączeń torowych z urzędami pocztowymi w dniu 30 września 1921 roku nastąpiła inauguracja przewozów pocztowych w Breslau.
Na placu Dominikańskim zamontowano zwrotnice umożliwiające wjazd z obu torów na teren Urzędu Poczty Paczkowej przez bramę obok refektarza. Wybudowano tam cztery bocznice prowadzące do poszczególnych budynków. Pełniły one równocześnie rolę zajezdni dla wagonów pocztowych.
Rys. 3 Schemat przebiegu torowiska w rejonie pl. Dominikańskiego
Rys. 4 Fotografia ukazująca wjazd na teren poczty przy pl. Dominikańskim [Packetpostamt]
Rys. 5 Brama prowadząca na teren poczty paczkowej. Widać rampę do obsługi wagonów pocztowych.
Z placu Dominikańskiego tramwaje jechały w kierunku zachodnim ulicą Wita Stwosza do ul. Krawieckiej [Mäntlergasse] , na której powstał ściągacz do obsługi Poczty Głównej.
Rys. 6 Bocznica prowadząca z ul. Wita Stwosza do Poczty Głównej
Następnie wracały przez pl. Dominikański na al. Słowackiego, potem przez Krasińskiego i Dąbrowskiego dojeżdżały do ul. Małachowskiego, gdzie przy Urzędzie Pocztowym stworzono ściągacz prowadzący do rampy załadunkowej wzdłuż budynku urzędu.
Rys. 7 Schemat torowiska prowadzącego do urzędu pocztowego przy ul. Małachowskiego
Rys. 8-10 Tory przy rampie urzędu pocztowego przy Małachowskiego
Po uruchomieniu Okręgowego Urzędu Pocztowego przy ul. Krasińskiego, do obsługi placówki korzystano z dodatkowego toru postojowego pomiędzy zwrotnicami (tzw. "żeberko”) , który znajdował się od strony alei Słowackiego.
Przewozy pocztowe zakończyły się we Wrocławiu ok. 1929 roku (?). Wagony przekazano ponownie SSB, gdzie po przemalowaniu na czerwono były używane jako tramwaje gospodarcze.
[v] na podstawie:
Günter H. Köhler und Claus Seelemann
„Postbeförderung mit Straßebahnen in den ehemaligen deutschen Ostgebieten“ - Archiv für deutsche Postgeschichte
