Koloruj
 | Polska › woj. opolskie › Opole › Dzielnica XII › ul. Wrocławska › Muzeum Wsi Opolskiej › Chałupa z Karmonek Nowych |
Lata 1981-1982 , Chałupa z Karmonek Nowych. Źródło: Muzeum Wsi Opolskiej Opole-Bierkowice - Przewodnik 1982.
|
Na stronie od 2015 sierpień
10 lat 7 miesięcy 26 dni |
Zagrodnicy, tworzący w wiejskiej społeczności dość liczną grupę, byli chłopami posiadającymi niewielkie pola uprawne. Ponieważ ilość posiadanej ziemi nie zaspokajała potrzeb rodziny, zagrodnicy musieli się imać dodatkowych zajęć - najmowali się więc do pracy w folwarku, u bogatszych gospodarzy lub dorabiali prowadzeniem drobnej działalności rzemieślniczej.
Różnice w wyposażeniu domu jedno- i wieloizbowego były nieznaczne - mniej zamożni gospodarze mieli z reguły mniejsze chałupy, a co za tym idzie, mniej sprzętów. Sposób ustawienia mebli był zatem identyczny, jak w domach wieloizbowych. W izbie domu jednoizbowego skupiało się całe życie rodziny - tutaj wykonywano wiele czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, świętowano, jadano posiłki. Istotnym elementem wyposażenia każdej izby był stół, pełniący ważną rolę w życiu rodziny, rolę domowego ołtarza. Dlatego też traktowano stół w odpowiedni sposób - nie wolno było na nim siadać, leżeć, ani nawet położyć czapki.
W niewielkiej sieni przechowywano drobne sprzęty i narzędzia, używane w gospodarstwie domowym - żarna do mielenia mąki, miarki czy skórzane wiadro przeciwpożarowe. W warsztacie, do którego prowadzi wejście z podwórka, przedstawione zostały urządzenia i narzędzia związane z wykonywaniem zawodu kołodzieja - rzemieślnika wytwarzającego wozy gospodarcze i bryczki. Znajduje się tu tokarka do toczenia piast, czyli osi kół, kobylice, służące do przytrzymania obrabianego materiału, siekiery i ciosła, a także różnego rodzaju piły, dłuta i świdry stolarskie. Przed chałupą, ustawioną szczytem do drogi, usytuowany jest niewielki ogródek kwiatowo-ziołowy.
Powołanie Muzeum do życia miało miejsce dokładnie 14 listopada 1961 r. Muzeum utworzono jako instytucję naukowo-badawczą i oświatową, do zadań której należy w szczególności gromadzenie, konserwacja, naukowe opracowanie i udostępnianie zabytków kultury ludowej Śląska Opolskiego, ze szczególnym uwzględnieniem drewnianego budownictwa ludowego. Z założenia miało to być muzeum na wolnym powietrzu typu skansenowskiego. W kwietniu 1966r Muzeum uzyskało statut i pełną samodzielność jako jednostka autonomiczna o zasięgu regionalnym. Podporządkowana i finansowana początkowo przez Wojewódzką Radę Narodową, potem Urząd Wojewódzki, a obecnie Urząd Marszałkowski w Opolu.
Podwaliny pod Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu położył już w 1955 r.- Stanisław Bronicz, kierownik Działu Etnografii Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu, późniejszy pierwszy dyrektor opolskiego skansenu. Zapoczątkował on w latach 1956-58 wspólnie z Katedrą Etnografii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie penetracje i badania naukowe na Śląsku Opolskim, które doprowadziły do zebrania stosunkowo obfitego materiału dokumentacyjnego i opracowania listy ponad 20 obiektów zabytkowych, wytypowanych w pierwszej kolejności do przeniesienia na teren przyszłego muzeum.
W 1964 roku opracowane zostały „Założenia programowe MWO”, które zakładały docelowo przeniesienie na teren przyszłego muzeum ok. 70 obiektów małej i dużej architektury wiejskiej. W oparciu o te założenia powstał projekt zagospodarowania przestrzennego Muzeum Wsi Opolskiej. Przyznany dla Muzeum teren obejmował obszar 10 ha płaskiego, mało zadrzewionego dawnego poligonu wojskowego we wsi Bierkowice, ok. 6 km od centrum Opola. Teren ten kształtem zbliżony do kwadratu w dużym stopniu wpłynął na opracowany w 1967 r. projekt zagospodarowania przestrzennego muzeum oraz na jego obecny stan i ekspozycję.
Do realizacji zatwierdzono koncepcję takiego sytuowania przenoszonych obiektów, aby grupowały się one z jednej strony w zagrody reprezentatywne dla poszczególnych warstw społeczno-ekonomicznych, z drugiej strony – w większe zespoły przedstawiające subregiony Śląska Opolskiego. Przy wejściu usytuowano w większości obiekty z terenów lewobrzeżnych (południowych), w środku – obiekty z powiatu opolskiego, a od strony północnej – obiekty z terenów prawobrzeżnych (północnych) Śląska Opolskiego. Pierwszym obiektem postawionym na terenie Muzeum w 1967 r. był mały spichlerz pochodzący ze wsi Sternalice z powiatu oleskiego. Otwarcie muzeum dla zwiedzających nastąpiło 23 września 1970 r.