|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 14 głosy | średnia głosów: 6
2 października 1938 , Czołgi 7 TP na ulicach Cieszyna.Skomentuj zdjęcie |
8 pobrań 2253 odsłony 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia wito, Obiekty widoczne na zdjęciu Główna 27 więcej zdjęć (11) Zbudowano: 1894 Dawniej: Kamienica Antonii Doffek Kamienica przypisana była do dzielnicy Saska Kępa z numerem konskrypcyjnym 11 (w okresie międzywojnia zmieniony na 297). Numer posesji był 25 (w okresie międzywojnia zmieniony na 27). Obiekt został zbudowany w miejscu spalonego domu rodziny Doffek . Nowy budynek wraz z piekarnią znajdującą się na zapleczu kamienicy wzniesiono w 1894 r. przez Fritza Fuldę dla Antonii Doffek. Do 1897 właściwa piekarnia należała do Antonii Adametz. Po tym okresie kamienicę z piekarnią nabył za 30 tys. florenów Ferdinand Glesinger z Nieborów, który również był piekarzem. W następnych latach dobudowywano różnego rodzaju obiekty gospodarcze zlokalizowane w podwórzu - najczęściej podług projektów Alberta Dostala, Eugena Fuldy oraz Carla Friedricha. Oprócz piekarni znajdowała się tu gospoda prowadzona przez rodzinę Glesingerów, a także sklep z towarami mieszanymi Gottlieba Picka (żydowskiego wyznania), który później prowadził sklep z galanterią również w okresie międzywojnia. Od 1901 r. na drugim piętrze znajdowało się biuro budowlane Johanna Schneidera z Jabłonkowa, zanim wybudował sobie własną kamienicę. W okresie międzywojnia pomieszczenia handlowe wynajmowała filia Juliusa Meinla (producent kawy - firma została założona w 1862 r.), biżuteria Karla Pfeifera, gospoda Moritza Windholza (żydowskiego wyznania) oraz cukiernia. W wynajętym mieszkaniu znajdowało się biuro notariusza Vincenca Zatloukala. W podwórzu działał warsztat elektroinstalacji Rudolfa Tomanka. Po 1925 r. kamienica przeszła na własność Josefa i Anny Śniegoniów. Około 1929 r. na budynku zainstalowano zegar, który był własnością jubilera Pfeifera. W maju 1935 r. Pfeifer przeprowadził się na obecną ul. Ruchu Oporu 3 , wobec czego zegar został zdjęty. Z tego powodu społeczność miasta domagała się publicznego zegara, który miał stanąć w pobliżu przejścia podziemnego Demelloch. Ostatecznie zegar zainstalowano na rogowej kamienicy Gustawa Pollaka. Krótko po II wś. właścicielem budynku pozostawała Anna Śniegoń, natomiast cukiernię przejął Ferdinand Dušek. 1938 - przyłączenie Zaolzia do Polski - Cieszyn więcej zdjęć (154) 1938 - przyłączenie Zaolzia do Polski więcej zdjęć (21) Wydarzenia historyczne więcej zdjęć (6) Główna 23 więcej zdjęć (7) Zbudowano: 1873 Dawniej: Kamienica Anselmy Schneider Kamienica przypisana była do dzielnicy Saska Kępa z numerem konskrypcyjnym 13 (w okresie międzywojnia zmieniony na 299). Numer posesji był 21 (od 1892 r., który w okresie międzywojnia został zmieniony na 23). Budynek wzniesiono na miejscu wyburzonego domu Henstera w 1873 r. podług projektu Fritza Fuldy. W najstarszej Książce Adresowej Cieszyna z 1874 r. jako właściciel została odnotowana Anselma Schneider wraz z Filippem Grünfeldem - kupcem. W 1877 r. dom był własnością wyłącznie Anselmy Schneider, natomiast od 1886 r. do 1897 r. Anselmy i Theresy Schneider. W obiekcie znajdowała się gospoda prowadzona przez Johanna Pukalskiego w 1877 r., a od 1886 r. przez Stefana Kowalika alias Kowalski. Oprócz kamienicy odnotowano również oficynę z nr konskrypcyjnym 13A. W 1894 r. Albert Dostal wybudował następną oficynę z magazynem na drewno. Kolejnym właścicielem od 1897 r. został Franz Reinelt (koszt kupna wyniósł 24 tys. florenów), który zarazem prowadził wspominaną gospodę. W 1898 r. budowniczy Franz Burkert wykonał rozbudowę istniejącej oficyny z 1878 r., którą wybudował Fritz Fulda. Od 1901 r. kamienica stała się własnością rodziny Šmolców poprzez ożenek Julii Reinelt z Šmolcem. W tym samym roku na zapleczu kamienicy wybudowano kręgielnię według projektu Adalberta Krasnego. W 1905 r. również na zapleczu Carl Friedrich wybudował werandę, a w 1909 r. pralnię. Oprócz gospody działał tu zakład fryzjerski Josefa Sasina, a także pracownia krawiecka Paul Ciembora. W marcu 1916 r. gospodę Józefa Šmolca przejęła Marya Lischtwan. W 1927 r. zwracano uwagę na zły stan budynku. Od ok. 1928 r. budynek należał do Antonii Michalik. W tym samym roku Paul Skrobanek wybudował w podwórzu stajnię z wozownią. W 1929 r. został rozbudowany podług projektu Eugena Fuldy o dodatkowe piętra. Na parterze urządzono prowadzony przez Alberta Michalika sklep rzeźniczy, który w 1935 r. przejął Adolf Gawenda (wcześniej miał swój sklep przy ul. Dworcowej 2 ). Większą część obiektu zajmował hotel i restauracja z kawiarnią, która należała do Karla Puckmanna. Nosząca nazwę: Hotel i restauracja "Pod Krzywym Psem" - Cafe und Restaurant "zum krummen Hund" oferowała m.in. pilzneńskie piwo "Prazdrój", wina i wiedeńską kuchnię. W późniejszym okresie restaurację nazywano "Dwór cieszyński" (nazwa "Teschner hof" jest widoczna już na planie z 1928 r.). Jedna z sal nazywana "Jägerstübl" urządzona była na wzór pokoju myśliwskiego i ozdobiona trofeami łowieckimi. Znajdował się tam również stół do gry w bilarda. W latach 30 tych odbywały się tu spotkania niemieckiego stowarzyszenia turystycznego Beskidenverein sekcja cieszyńska, stowarzyszenia niemieckich techników Verein deutscher Bautechniker oraz niemieckiego klubu sportowego Deutschen Sporttklub . Pod koniec października 1933 r. wybuchł w hotelu pożar, który jednak szybko ugaszono. Także po II wś. działał tu sklep mięsny. Jedno z pomieszczeń adaptowano na potrzeby baru szybkiej obsługi. Krótko po II wś. budynek nadal należał do Antonii Michalik. W latach 90 tych otwarto tu restaurację "Alibi". Główna 34 więcej zdjęć (10) Zbudowano: 1929-1930 Dawniej: Apteka "u Salvatora" Kamienica przypisana była do dzielnicy Saska Kępa z numerem konskrypcyjnym 411. Numer posesji był 34. Obiekt powstał w latach 1929-1930 w wyniku wyburzenia mniej więcej połowy domu Altmannów . Aptekarz Antonín Novotny, który w starym budynku prowadził własną aptekę odkupił od miasta połowę kamienicy, którą następnie przebudował do obecnej postaci. Ofertę odkupienia kamienicy złożył już w czerwcu 1928 r., kiedy władze miejskie podjęły decyzję o sprzedaży dawnej realności Altmannów. Pozwolenie na przebudowę otrzymał w styczniu 1929 r. Prace budowlane ruszyły 15 kwietnia tego samego roku, czyli w dniu, kiedy rozpoczęto wyburzanie połowy kamienicy Altmannów, gdzie znajdowała się stara apteka. W zaistniałej sytuacji właściwa apteka została przeniesiona do drugiej części kamienicy, którą przebudowywano. W nowym miejscu apteka zaczęła działać od 1 czerwca 1929 r. Trudno ustalić, kto i podług jakiego projektu budynek przebudowano, jednak istnieją pewne przypuszczenia, iż projekt mógł przygotować Karel Valoušek. Na miejscu wyburzonej połowy kamienicy Altmannów wzniesiono gmach banku . W kamienicy oprócz apteki, którą nazwano "u Salvatora" mieścił się sklep z galanterią skórzaną oraz dywanami Arona Schagrina (żydowskiego wyznania) z tradycją od 1903 r. Przed podziałem Cieszyna farmaceuta Novotny pracował w aptece "u Miłosiernych" zlokalizowanej przy kościele Bonifratrów . W 1921 r. otrzymał koncesję i otworzył własną aptekę na ówczesnej Saskiej Kępie w Czeskim Cieszynie (w starej kamienicy Altmannów). Prowadzona przez niego apteka zatrudniała nie tylko farmaceutów, ale również laborantów - najczęściej kobiety. Leki sprzedawano na receptę i bez recepty. W laboratorium sporządzano różnego rodzaju krople, maści i pudry. Apteka wykupywała też zioła. Oprócz apteki mieściło się tu modniarstwo Vojtěcha Nováka (otwarte 1 czerwca 1929 r.). W 1939 r. niemieckie władze zabroniły prowadzenie apteki Novotnemu. Na jego miejsce sprowadzono aptekarza z Wrocławia, Artura Prestinga. W latach międzywojnia na frontonie budynku, na wysokości pierwszego piętra, znajdował się duży napis: Pharmacia. W latach II wś. napis ten został usunięty i nigdy więcej nieodnowiony. Po II wś. Novotny wznowił działalność aptekarską, jednak w 1950 r. aptekę upaństwowiono. Do tego czasu pozostał również wraz z żoną Emilią właścicielem budynku. W latach 90 tych XX w. właścicielem apteki był Mariusz Wałach - jeden z przedstawicieli spółki Walmark . Obecnie na pierwszym piętrze znajduje się gabinet laryngologiczny oraz gabinet chirurgii plastycznej, który prowadzi dr Brzuchański.Główna 25 więcej zdjęć (4) Zbudowano: 1898 Dawniej: Kamienica Roberta Fußgängera Kamienica przypisana była do dzielnicy Saska Kępa z numerem konskrypcyjnym 12 (w okresie międzywojnia zmieniony na 298). Numer posesji był 23 (w okresie międzywojnia zmieniony na 25). Obiekt został zbudowany w miejscu starego, przyziemnego domu z piekarnią, który należał do rodziny Kotzianów . Opisywana kamienica została wzniesiona w 1898 r. przez Fritza Fuldę dla Heinricha Kotziana, który zmarł w 1905 r. licząc zaledwie 38 lat - pochowany został na cmentarzu komunalnym. W wyniku zaistniałej sytuacji od 1906 r. budynek należał do Karla Kotziana (brat Heinricha, który kamienicę nabył w spadku - szacowana wartość wynosiła 100 tys. koron austriackich). W 1908 r. kamienicę w drodze licytacji zakupił piekarz Rudolf Neumann za sumę 100 tys. Po nim od 1913 r. budynek należał do Roberta Fußgängera. W okresie międzywojnia kamienica należała do piekarza Ottona Türkiego oraz żony Marii. Budynek właściwej piekarni znajdującej się w podwórzu został wzniesiony w 1896 r. Prace budowlane wykonał mistrz murarstwa Josef Kasyrz z Żukowa. Piekarnia ta była wielokrotnie przebudowywana, m. in. w 1899 r. została przez Eugena Fuldę rozbudowana o część mieszkalną. Oprócz piekarni wzniesiono mniejsze obiekty gospodarcze, które na ogół budowano podług projektów Fritza i Eugena Fuldów oraz Gustava Raimanna. W kamienicy oprócz piekarni mieścił się sklep z towarami żelaznymi Gustawa Blumenkranza (otwarty w 1906 r.). W okresie międzywojnia (pierwsza połowa lat 20 tych) sklep ten przekształcił się w spółkę pod nazwą Blumenkranz & Wulkan z filią w Skoczowie. W tym samym okresie renomowaną piekarnię prowadził Otto Türk. Uczniowie, którzy zdobywali u niego doświadczenia zawodowe, zawozili pieczywo wprost do domu klienta. Piekarnia była czynna jeszcze w latach 90 tych minionego stulecia. W pomieszczeniach handlowych mieścił się również sklep z kapeluszami Josefa Adamskiego, sklep ze słodyczami Herminy Wachs oraz krawiec męski Josefa Hupperta. W kamienicy mieszkał m.in. Nathan Nachmann (żydowskiego wyznania). Krótko po II wś. zarządcą państwowym nad mieniem Otty Türka została Gabriela Zindler. Najparwdopdobniej w latach 70-tych XX wieku budynek został ogołocony o dwa balkony znajdujące się na pierwszym piętrze. ul. Główna (Hlavní třída) więcej zdjęć (1261) Ulica powstała w 1775 r. (według kroniki Kaufmanna) i pierwotnie przypisana była do dzielnicy Kamieniec, a w późniejszym okresie również do Saskiej Kępy, czyli Brandysa, gdyż areał Saskiej Kępy został wydzielony z Brandysa. Początkowo w miejscu tym biegła aleja topolowa z nieliczną jeszcze podmiejską zabudową. Jej pierwotna nazwa brzmiała Cesarska Droga - Kaiserstrasse. Po 1790 r. nazwę zmieniono na Droga Rzeszy - Reichs Strasse (stosowano również zamiennik Aerarial-Straße lub Ärarialstraße, co innymi słowy oznaczało drogę państwową), zaś przed 1883 r. na Saska Kępa - Sachsenbergstrasse, lub Sasówka z racji budowy w tym miejscu 13 manufaktur sukienniczych (a także tzw. wałchownię, czyli folusz do spilśniania wełny) przez ówczesnego właściciela Księstwa Cieszyńskiego księcia Albrechta Sasko-Cieszyńskiego, które jednak nie działały zbyt długo. W 1889 r. pojawia się też nazwa, a w zasadzie określenie ulicy, jako ul. Główna, czyli Hauptstrasse. Droga ta nie była własnością miasta - należała do państwa, czyli tzw. Ärarialstraße. Ciąg budynków powyżej skrzyżowania z obecną ul. Ruchu Oporu, w tym również wzdłuż ul. Frydeckiej, nazywano w księgach gruntowych: Colonie Sachsenberg. Wyraz - Kępa - oznaczał, iż droga była usytuowana wyżej aniżeli okoliczne pola i budynki. Zapewne z tego właśnie powodu polska gazeta Gwiazdka Cieszyńska pierwotnie określała ją mianem - Saska Góra. Powodem takiego stanu rzeczy była m.in ochrona drogi przed niszczącymi wylewami rzeki Olzy oraz wysokość jezdni mostu przeciw-zalewowego , z którym droga była połączona. Zabudowania zlokalizowane wzdłuż drogi odgradzały szerokie na 3m i głębokie ponad 1m rowy melioracyjne z wysokimi kamiennymi słupkami, które w późniejszym okresie zasypano. Droga w owym czasie była około 16.5m szeroka. Do budynków wchodziło się mostkami, które były bardzo podobne do tych w okolicach Cieszyńskiej Wenecji - ul. Przykopa. W 1880 r. żądano podwojenia ilości oświetlenia ulicznego aż po dworzec kolejowy przy ul. Jabłonkowskiej. W 1883 r. rozpoczęto gruntowną regulację ulicy wraz z budową chodników w miejscu skanalizowanych rynsztoków (zamiary te były omawiane na posiedzeniach już w 1882 r.), jednak jeszcze w 1885 r. ulica ta nie była całkowicie pokryta chodnikami. Powodem miały być trudności z niektórymi właścicielami budynków, którzy nie chcieli za zbyt niską cenę odstąpić części działek pod budowę chodnika. Dotyczyło to m.in. posiadłości Lehmanna (numer konskrypcyjny 34 i 35), z którym pertraktowano jeszcze w 1886 r. W 1889 r. skarżono się jak co roku na niewystarczające oświetlenie ulic. Według opinii brak oświetlenie powodował wielorakie niedogodności, ale czasami również nieprzyjemne wypadki. Za przykład podawano kobietę i jej dziecko, które wpadło do rowu wypełnionego wodą i błotem na przeciwko domu Hoheneggera. W 1891 r. drogę walcowano - utwardzono tłuczniem. W 1900 r. poszerzono (3,5 m) i wybetonowano chodniki, natomiast drogę wybrukowano. Brukowanie kostką Porphyrwürfel - magmowa skała Porfir - kosztowało 62 tys. florenów i wykonała je firma Kulka z Opawy. Rozważano również wariant z nawierzchnią asfaltową w czym specjalizowała się wiedeńska firma Asphalt-Actien-Gesellschaft. W tym wypadku koszt byłby 47 449 florenów. Następnym wariantem była kostka granitowa, którą dostarczyłaby wiedeńska firma Scheffel za 53 tys. florenów oraz kostka metalowa od firmy Schostal & Co z Brna za 48 tys. florenów. W wyniku poszerzenia chodników przeniesiono również latarnie uliczne, które odtąd znajdowały się na chodniku. Na uregulowanie całej ulicy czekano długie lata, przy czym często skarżono się na stan drogi i chodników, które podczas deszczu zamieniały się w błoto. Do 1900 r. ludność korzystała wyłącznie z lewego chodnika, który powstał w 1888 r. (strona drukarni), gdyż po prawej stronie istniały tylko jej fragmenty z odmienną szerokością i wysokością. W 1894 r. przeprowadzono prace ziemne związane z budową wodociągu miejskiego. W 1917 r. przygotowano projekt przebudowy, który miał polegać na obniżeniu nawierzchni drogi. Za początek obniżenia wyznaczono skrzyżowania z Mervillegasse. Obniżona droga miała umożliwić przejazd tramwaju przez nowe przejście podziemne, które miało zastąpić tzw. Demelloch . Chodniki miały pozostać na pierwotnej wysokości, natomiast zejście na drogę miały umożliwiać schody. Saska Kępa była jedną z najważniejszych dróg przelotowych w Cieszynie. Na jednej z licznie wydawanych pocztówek oznaczona została jako Grand Avenue. Na swym końcu rozgałęziała się w trzech kierunkach: na Węgry, Morawy i Śląsk Opawski. Po 1924 r. rozpoczęto sukcesywne usuwanie z nawierzchni szyn tramwajowych, co miało mieć związek z nowym brukowaniem ulicy (fragmentarycznie istniały jeszcze w 1933 r.) dochodziło bowiem do licznych wypadków rowerzystów. W 1928 r. zainstalowano nowe oświetlenie uliczne - lampy elektryczne zawieszone na dużej wysokości pomiędzy kamienicami. W 1929 r. pokryto asfaltem chodniki wzdłuż drukarni Prochaski. W grudniu tego samego roku radny Jan Blecha proponował ustawić policjanta kierującego ruch drogowy na skrzyżowaniu Saskiej Kępy z ul. Hasnera. W wyniku rosnącego ruchu samochodowego ograniczono w 1930 r. prędkość do 15 km/h, przy czym na skrzyżowaniu z ul. Dworcową pojawiła się dwujęzyczna tablica: Pomalu jezdit! Langsam fahren! W następnym roku zakupiono skrapiarkę ulic, by ograniczać w ten sposób tumany prochu (skrapiarki były stosowane już pod koniec lat 80 XIX w.). W czerwcu 1931 r. kładziono kabel telefoniczny z nowego budynku poczty przy ul. Dworcowej do polskiej części miasta. Kable połączono po stronie polskiej 16 grudnia tego samego roku . Podczas związanych z tym prac ziemnych ludność skarżyła się na rozkopany chodnik. W kwietniu 1933 r. ze względów ekonomicznych dotychczasowe oświetlenie gazowe zostało przebudowane na elektryczne. W 1935 r. przeprowadzono nowe brukowanie. Po przyłączeniu tzw. Zaolzia do Polski wprowadzono ruch samochodowy prawostronny. W lipcu 1939 r. narożniki na głównych skrzyżowaniach ogrodzono łańcuszkami z racji bezpieczeństwa przechodniów przed samochodami. W 1974 r. ulica na całej swej długości została odnowiona. Zmiany nazwy ulicy były następujące: 1915 - 1919 Kaiser - Wilhelm Straße, 1919 - 1920 ul. Saska, 1920 - 1938 Sachsenberg - Saská kupa (należy dodać, iż początkiem lat 20 tych XX w. władze miasta zamierzały zmienić nazwę ulicy na ul. Masarykova třída), 1938 - 1939 ul. Marszałka Piłsudskiego, 1939 - 1945 ponownie Sachsenberg, 1948 - 1989 najpierw ul. Gottwaldova później Stalinova a jeszcze później Revoluční, od 7 lutego 1990 r. ul. Hlavní, natomiast po wprowadzeniu dwujęzycznych nazw ulic w 2007 r. również ul. Główna. |