• W tym budynku jeszcze przed modernizacją w 1876 - 1900r. (potwierdzona działalność) swoją działalność prowadził August Buchholz. Producent obuwia i zakład szewski.


• Nastepnie mieścił się tutaj dom handlowy Gustava Ramelowa oraz jego umiejscowienie przy Holzmarktstrasse 38/39.Był to jeden z większych domów handlowych przedwojennego Stargardu, oddział firmy założonej w Klütz (Meklemburgia) w roku 1872. Na parterze mieścił się sklep modniarski, obuwniczy oraz tekstylny. Na I piętrze można było kupić gotową konfekcję dla pań, panów oraz dzieci. Piętro II zajmowały towary takie jak tkaniny, dywany, firany, zasłony oraz małe meble. Dla wygody klientów była zamontowana winda. Do 1939 roku firma Ramelow posiadała 34 sklepy w Niemczech.

Historia powstania firmy:

Korzenie powstania znanego domu handlowego P. Ramelow sięga roku 1847 w Grevesmühlen/Meklemburgia. Karstadt i Ramelow chodzili tam razem do szkoły. Ich ojcowie mieli mniejsze sklepy z artykułami przemysłowymi. Karstadt (1856-1944) i jego przyjaciel Gustav Ramelow (1854-1925) odjechali wczesnym rankiem w czwartej klasie na Reichsbahn lub Eisenbahn, do Berlina i z powrotem ostatnim nocnym pociągiem. Oboje uczyli się handlu tekstyliami w Berlinie i myśleli o planach na przyszłość. Stali się prawdziwymi pionierami domów towarowych.

Po I wojnie światowej i kilku niepowodzeniach spowodowanych pożarami i inflacją, Ramelow znów stawać na nogi. Nowe domy budowano z własną architekturą - przez zięcia założyciela firmy - jako filie, np. w Stargardzie i. P., Stendal, Elmshorn (1928) i Bremerhaven. Pionier domów towarowych założył ponad 10 oddziałów w północnych Niemczech, wiele z nich na Pomorzu, od Bremerhaven po Neustettin. W 1945 roku wszystkie domy towarowe na wschód od Odry zostały utracone, domy w środkowych Niemczech (była NRD) zostały wywłaszczone do 1949 roku. Jedynie okręt flagowy firmy Ramelow w Stendal został wywłaszczony dopiero w 1950 roku i po zjednoczeniu został odkupiony. Rodzina Ramelowa została zbombardowana w Berlinie, uciekła do swojej posiadłości w Rostocku, a następnie do Elmshom, do swojego domu towarowego na zachodzie. Prawie wszyscy dyrektorzy poszczególnych sklepów mieszkali wówczas w oddziałach, w tym Hermann Dose przy Holzmarktstraße 38-40 w Stargardzie i. P. Nawet tam, na najdłuższej ulicy handlowej miasta, pomieszczenia umeblowania były przestronne i nowoczesne. Oferta Ramelowa obejmowała nowe tkaniny odzieżowe, wyroby lniane i bawełniane, odzież damską i dziecięcą, garnitury męskie, chłopięce i robocze, zasłony, dywany, wyroby pończosznicze, wełniane, pasmanteryjne i AGD, bieliznę i wiele innych. G. Ramelow był tak różnorodny i tani dzięki swoim ofertom, że miał gotową odzież dla swoich sklepów w Meklemburgii i mógł dokonywać hurtowych zakupów we wszystkich oddziałach. Choć Gustav Ramelow był przedsiębiorczy, nigdy nie zapomniał, jakie były jego początki. Już w 1922 r. założył w swoim rodzinnym mieście Grevesmühlen fundację dla potrzebujących dzieci ze 100 000 marek, gdy przeszły one do życia zawodowego. Domy w Stendal, Elmshom (Bremerhaven jest wydzierżawione) i duży dom towarowy Böttcher w Heide z 5600 m2 powierzchni handlowej nadal należą do Ramelow. Wnuk, Christoph Ramelow, donosi, że w domach mody i marek Ramelow nadal zatrudnionych jest 500 osób.

W.S

Wypis adresu Markt 11 z księgi adresowej z roku 1937 r. - Aus dem Adressbuch von 1937

(Właściciel Wunderlich Richard, Zarziger Straße. ul.Bydgoska)

1. Kammerlichtspiele - kino kameralne


2. Loeck Lydia, Plätterin - "Plätterin" to niemieckie słowo, które tłumaczy się jako "prasowaczka". Odnosi się ono do kobiety, której zawodem jest prasowanie ubrań.


3. Loeck Otto, robotnik.


4. Ulrich Gustav, emeryt.

Pod tym adresem, swoją działalność prowadzili w roku...

• 1876 - 78r C.L Drahn pijalnia piwa


• 1900 - Kaiserhallen H. Beyer.


• 1910 r. - Aleksander Wolff, (zamieszkały przy Königstr43)  zakład fotograficzny. Königstr. 43 (1892-1898), Markt 6 (1899-1911), Markt 11 (1910-,192?)


• 1910 r. - Browar Czeski M. Lebender, 


• 1910 r. - "Kaiserhallen"  Heinrich Dünges

"Kammerlichtspiele" znajdowała się na rynku, od strony Marienkirche. Był to wąski dom, a fotograf Wollf pracował na górze pod szklanym dachem. Czasem musiałam ubrać się w swój najlepszy garnitur, a mama ubierała się w swoją najlepszą sukienkę, żebyśmy mogli tam robić zdjęcia. Sala kina była wąską, ale długą przestrzenią (jak komnata). Tutaj pokazywano filmy, które nie miały wielkiej wartości! Chyba że były bardzo stare lub widziałeś je wcześniej." ze wspomnień Wernera Lenza.  Eitorf/Sieg

(W.S)

• 1878 r Michael Michaelis aukcje prywatne i podatki


• Od 1 października 1859 r. siedziba czasopisma „Stargarder Zeitung”.

W roku 1937 r mieściła się firma F. Hendes, G.m.b. H., Książki i drukarnia. Telefon 2017

• Brandenburg Ernst, dyrektor wydawniczy.


• Kursch Karol ekspozycja salonu.


• Will Herman, ślusarz. (Między 18 a 19 Große Mühlenstraße.)

Aus dem Adressbuch von 1937

• E. Firma F. Hendes, G. m. b. H., Buch und Steinbruckerei. Tel. 2017.


• Brandenburg, Ernst, Verlagsleiter.


• Kursch, Carl,Eisenwaren-Aus stellungsraum.


• Wille, Hermann, Schlosser. (Zwischen 18 u. 19 Große Mühlenstraße.)

W.S

Königstrasse (ul. Bolesława Krzywoustego). Dawna Wollweberstr. została przemianowana na ul. Królewską (Königstr.) dla uczczenia Fryderyka Wilhelma IV, który w 1840 r. podczas wizyty w Stargardzie mieszkał na tej właśnie ulicy. Nazwa Königstr. funkcjonuje przynajmniej od 1857 r. Na pocztówce datowanej na pierwsze pięć lat XX w. widoczny jest odcinek prowadzący w kierunku Baszty Tkaczy. Początek ulicy znajdował się przy Gr. Mühlenstr. Wzdłuż obu stron wąskiej, brukowanej ulicy mieścił się zwarty ciąg kamienic. Ulica liczyła 51 numerów. Mieszkali tutaj m.in. pastorzy gminy reformowanej (nr 28) i ewangelickiej (nr 50). Pod nr 51 znajdował się dom dla wdów po pastorach, którego właścicielem był kościół Mariacki. Pod nr 9 mieściła się cukiernia Paula Langhoffa, pod nr 40 – wytwórnia maszyn rolniczych Roberta Hurlinga, pod nr 42 – teatr miejski, a pod 49 – siedziba loży masońskiej „Julius zum Eintracht” („Juliusz w Jedności”). (MAH Stargard)
(W.S)

Rynek Staromiejski w Stargardzie (d. Markt) - jeden z głównych placów miasta, stanowi centrum życia lokalnego od połowy XIII wieku.
Rynek jest obecnie największym skupiskiem cennych zabytków w mieście, znajdują się tu: Kolegiata Mariacka, Ratusz miejski, Odwach oraz barokowe kamieniczki. Po II wojnie światowej Rynek (podobnie jak duża część miasta) utracił swój pierwotny wygląd. Najpiękniejsze kamienice np. Loewen Aphoteke z 1487 czy kamienica wzorowana na fasadzie ratusza zostały zastąpione budynkami z wielkiej płyty.
W 1874 roku w centralnej części placu ustawiono pomnik Germanii - ku czci żołnierzy poległych w wojnie francusko-pruskiej. Monument został rozebrany jeszcze przed wybuchem wojny przez narodowych socjalistów.
Od średniowiecza do zakończenia II wojny światowej plac pełnił funkcje targowe wraz z okolicznymi Rynkami: Solnym, Mięsnym, Drzewnym stanowił miejskie centrum handlowe. Na początku XX wieku ulokowane były w Rynku agencja ubezpieczeniowa, bank, hotel, zakład kolonialny, restauracja, apteka, dom mody i in.
W planach rewitalizacji miasta do końca br. przewiduje się zamknięcia dla ruchu kołowego Rynku Staromiejskiego wraz z ulicami przyległymi. Przebudowana ma być płyta placu, zbudowane podziemne szalety, fontanna, i pozostała mała architektura.
Z Rynku wychodzi 5 ulic: Grodzka ( w dwóch kierunkach d. Poststr. i Radestr.), Mieszka I (d. Pyritzerstr.), Mariacka (d. An der Marienkirche) oraz Kramarska (d. Krammerstr.). Za

Po przejęciu władzy przez NSDAP w 1933 r. policja stargardzka została podzielona na ochronę, ochronę, policję drogową i porządkową, podzielona na dwa komisariaty policji w ratuszu i na dworcu kolejowym (Barnimstraße) z policją liczącą 32 funkcjonariuszy, z dobrze znane czako (cylindryczne nakrycie głowy przypominające hełm noszone przez policję po 1918 r.) z kokardą. Ponadto w domu przy Markt 14 na parterze znajdował się wydział kryminalny z 7 funkcjonariuszami, w ratuszu wydział handlowy z kontrolą żywności i cen oraz policja targowa z 4 doświadczonymi policjantami. Policja administracyjna składała się z 2 inspektorów miejskich. W 1937 r. szefem starogardzkiej komendy policji, której obszar obejmował obecnie dzielnicę miasta i osiedla Giesenfelde oraz Jägerhof, był nadinspektor policji Sandleben. Zadania policyjne od 1933 r. były w mieście bardzo zróżnicowane i jeszcze bardziej skomplikowały się w związku z przejęciem politycznym. „Reichsführer SS" został teraz także najwyższym szefem policji w całym kraju. Partia NSDAP coraz bardziej starała się ingerować w czysto policyjny obszar odpowiedzialności w naszym mieście. Na początku Druga wojna światowa, wprowadzenie reglamentacji żywności, dóbr konsumpcyjnych, zaciemnienie, zakaz słuchania zagranicznych rozgłośni radiowych, zawyżanie cen, gromadzenie zapasów i wiele innych rzeczy dodatkowo obciążyło działalność policji.(Wojtek W.S)

Handel obuwiem musiał być zawsze dość silny i ważny, ponieważ istniała duża i mała ulica obuwnicza. Jeszcze w 1750 r. jedna trzecia mieszkańców domów przy Schuhstraße należała do tej branży; w samych domach nr 199-219 mieszkało 13 szewców, tu też znajdował się budynek biurowy. Nie wiadomo, gdzie znajdowała się Kleine Schuhstraße. W swojej historii Stargardu Boehmer opisuje część dzisiejszej Haarstraße jako dawną Kleine Schuh.

Das Amt der Schuhmacher muß von jeher recht stark und bedeutend gewesen sein; denn es gab cine Große und eine Kleine Schuhstraße. Noch um 1750 gehört ein Drittel der Hausbesizer in der Schuhstraße diesem Gewerbe an; in den Häusern Nr. 199-219 wohnten allein 13 Schuster, außerdem lag hier das Amtshaus. Wo die Kleine Schuhstraße gelegen hat, ist nicht bekannt. Wenn Boehmer in seiner Star- garder Geschichte einen Teil der heutigen Haarstraße als ehemalige Kleine Schuh

,De leiwen Pommern"
von Lieselotte Clemens Gudrun Massaeus
Ueber Stargarder
Straßen- und Flurnamen.
Von Dr. Martin Hasenjaeger.