Lista obiektów które otrzymały tytuł Domu Roku w latach 1961-1977
iv align="center">Źródło: "Kalendarz Wrocławski 1980", artykuł: "Przed XV plebiscytem na najlepszy dom Wrocławia" str.163-171, autor: Andrzej Gretschel
Plebiscyt #QUODom roku#QUO organizowany jest od 1961 roku przez
Towarzystwo Miłośników Wrocławia i redakcję #QUOSłowa Polskiego#QUO przy współpracy
środowiska architektonicznego. Plebiscyt jest systematycznie organizowaną
próbą budzenia zainteresowania opinii publicznej architekturą i budownictwem
- czynnikami kształtującymi oblicze miasta. Jest więc środkiem emocjonalnego
angażowania mieszkańców w procesy kształtowania środowiska, ich miejsca zamieszkania,
pracy i wypoczynku. Tym samym pośrednio oddziałuje - przez akceptację bądź
jej brak - na kierunki rozwoju architektonicznego formowania otaczającej
nas przestrzeni.
Organizatorzy oparli plebiscyt na kilku podstawowych założeniach regulaminu:
-
wybór najlepszego domu dokonywany był spośród obiektów ukończonych, oddanych
do użytku w okresie roku poprzedzającego plebiscyt,
- powołane przez TMW i redakcję
#QUOSłowa Polskiego#QUO jury wyłaniało propozycje
tematów przedstawianych następnie na łamach #QUOSłowa#QUO pod ocenę czytelników,
-
wyniki plebiscytu były podstawą werdyktu
10-kondygnacyjny #QUODom Naukowca#QUO przy pl.
Grunwaldzkim, zaprojektowany w 1958 r. przez zespół autorski z wrocławskiego
Miastoprojektu: arch. Edmund Frąckiewicz, arch. Jadwiga Hawrylak-Grabowska,
arch. Igor Tawryczewski, arch. Maria Tawryczewska. Wykonawca - Wrocławskie
Przedsiębiorstwo Budownictwa Mieszkaniowego.
Obiekt ukończony na przełomie 1960/61 r. był
wówczas najwyższym nowo wznoszonym budynkiem w mieście, zlokalizowanym w eksponowanym
punkcie jednego z najważniejszych węzłów komunikacyjnych Wrocławia. Charakterystyczny
rysunek elewacji frontowej podkreśla horyzontalny układ bryły nieprzerwanymi
pasami szkła i przegród podokiennych, którym nadano fakturę falistego eternitu.
Na tę kanwę nałożono przemienny rytm pełnych, jasnych balustrad balkonów. Kompozycję
tę zamykają ściany szczytowe skrajnych segmentów budynku, przy czym segment
wschodni został obrócony o 90°, co pozwoliło uzyskać ciekawy rezultat przestrzenny
w zestawieniu obiektu z istniejącą pierzeją ul. Marii Curie-Skłodowskiej. Ostatnia,
gospodarcza kondygnacja, od strony wnętrza blokowego posiadała taras rekreacyjny.
Całość opisanej kompozycji unosi się nad jednorodną płytą przeszklonego parteru
usługowego. Autorzy, wykorzystując istniejące różnice terenu, wytworzyli przed
budynkiem platto, dając bezpieczną przestrzeń dla pieszych i nawiązując do
rozwiązania przedpola wcześniej wzniesionych w sąsiedztwie gmachów Politechniki
Wrocławskiej.
Dom 1961
Punktowce przy ul. Świerczewskiego
(Piłsudskiego) w rejonie pl.
PKWN (pl.Legionów), zaprojektowane w Miastoprojekcie przez arch. Konrada
Jarodzkiego. Wykonawca - Przedsiębiorstwo Budownictwa Uprzemysłowionego.
W latach 1960-65 zrealizowano zespół mieszkaniowo-usługowy
w rejonie placu PKWN (pl.Legionów) (główny projektant arch. Kazimierz
Bieńkowski}. Realizacja wiązała się z pierwszym krokiem w przebudowie układu
komunikacyjnego - był to nowy odcinek ul. Świerczewskiego łączący pl. PKWN
(pl.Legionów) z pl. Kirowa (pl.Orląt Lwowskich), już w formie
dwóch dwupasmowych jezdni i wydzielonego torowiska tramwajowego. Południową
pierzeję nowej ulicy stanowiły proste, wieloklatkowe bloki mieszkalne o wyrazistym
rysunku nowej wówczas technologii wielkoblokowej. Północną pierzeję budował
rytm czterech jednakowych 6-kondyg-nacyjnych punktowców o charakterystycznej
sylwecie. Prosta bryła wolno stojącego budynku, w którym mieszkania dostępne
są z wewnętrznej klatki schodowej, rozrzeźbiona została przez wprowadzenie
obudowanych balkonów, tworzących przestrzenie podobne do loggii. Pogłębiony
światłocieniem rysunek tak uformowanej bryły podkreślają rytmy lekkich pionowych
prefabrykowanych żebrowań, ocieniających część balkonu. Konstrukcja budynku
podkreślona została, zgodnie z panującymi wówczas tendencjami, barwą elewacji
(projekt arch. plastyka Andrzeja Willa). Budynki te powtórzono w następnych
latach w rejonie ul. Sudeckiej, a w zubożonej (niestety), #QUOoszczędnościowej#QUO formie,
w warunkach niekorzystnej lokalizacji, przy ul. Widok.
Dom 1962
Budynek mieszkalno-usługowy przy ul. Wita
Stwosza 36-44, zaprojektowany
przez zespól autorski z Miastoprojektu: arch. Włodzimierz Czerechowski, arch.
Ryszard Natusiewicz, arch. Anna Tarnawska, arch. Jerzy Tarnawski. Realizacja
- Przedsiębiorstwo Budownictwa Uprzemysłowionego.
Obiekt zrealizowany został jako element odbudowywanego
rejonu placu Nowy Targ i wprowadzał formy współczesnej architektury w bezpośrednie
sąsiedztwo odtworzonego, zabytkowego Rynku. Budynkiem przegrodzono ul. łaciarską,
pozostawiając jej ślad w formie przejścia przez wnętrze blokowe, które w ten
sposób uzyskało skalę pozwalającą na organizację .rekreacji przydomowej, budowę
żłobka i wprowadzenie znacznej ilości zieleni. W swej wschodniej części budynek
nawiązuje gabarytem do sąsiedniego biurowca PKO, a realizacja podcienia wzdłuż
ul. Wita Stwosza wywołała kolejne decyzje (jeszcze nie w pełni zrealizowane),
poszerzające północny chodnik tej ulicy. Pozostałe części obiektu to rytm wzajemnie
przesuniętych segmentów budynku, w którym ostre krawędzie uskoków zmiękczone
zostały układem balkonów. Owe krawędzie wyznaczają linię zabudowy górnej partii
obiektu, zaś w przyziemiu jest nią płyta szklanych witryn, sprowadzona do samej
powierzchni chodnika i posadzki we wnętrzach sklepów. Uciążliwość południowej
ekspozycji usług złagodzono zastosowaniem metalowych osłon, wyraźnie podbudowujących
elewacje wyższych kondygnacji. Rytm segmentów budynku oraz rozwiązanie połaci
dachu były próbą świadomego nawiązania do historycznych struktur zabudowy staromiejskiej.
Dom 1963
Budynek 10-kondygnacyjny przy ul. Grabiszyńskiej 164. Projektanci:
arch. Maria Tawryczewska, arch. Igor Tawryczewski z Miastoprojektu. Wykonawca
- Przedsiębiorstwo Budownictwa Uprzemysłowionego.
Budynek o prefabrykowanej konstrukcji szkieletowej wypełnionej
wielkowymiarowymi
ścianami osłonowymi. Wszystkie elementy zewnętrzne uzyskały trwałą fakturę:
konstrukcja i balustrady balkonów z czarnego grysu, ściany osłonowe z białego,
zmieszanego z tłuczniem szklanym. Obiekt jest jednym z czterech punktowych
budynków Gajowic, które rytmicznie ustawione wzdłuż ul. Grabiszyńskiej, skośnie
do linii jej krawężnika, tworzą #QUOpocztówkowe#QUO charakterystyczny fragment
nowego Wrocławia. Na uwagę zasługuje dobra jakość realizacji tego powściągliwego
w formie obiektu.
Dom 1964
11-kondygnacyjny punktowy budynek mieszkalny u zbiegu ulic Skwierzyńskiej
i żelaznej. Projektantka arch. Maria Kiełczewska z Miastoprojektu. Wykonawca
- Przedsiębiorstwo Budownictwa Uprzemysłowionego.
Budynek wykonany w technologii wielkoblokowej. Dzięki pionowym rytmom
jasnych
płaszczyzn balustrad balkonów, pełnemu przeszkleniu klatki schodowej oraz wzajemnym
przesunięciom traktów wschodniego i zachodniego, uzyskano wrażenie znacznej
smukłości obiektu. Stoi on w zespole trzech identycznych budynków, powtórzonych
ponownie na przeciwległym krańcu ul. żelaznej u jej zbiegu z ul. Grabiszyńską.
Dom 1965
Dom studencki Akademi Medycznej przy ul. Wojciecha z Brudzewa.
Projektant arch. Marian Broś z Miastoprojektu. Wykonawca - Wrocławskie Przedsiębiorstwo
Budowlane.
Dom studencki położony w pięknie zadrzewionym terenie w pobliżu Kanału
Odrzańskiego.
Siedmiokondygnacyjny budynek o prostej, horyzontalnej bryle i dwóch silnie
podkreślonych detalem wejściach. Wyraźnie rysujący się w ścianach szczytowych
układ korytarzowy wnętrza podkreślony został rysunkiem jednolitych galerii
balkonowych, biegnących wzdłuż elewacji wschodniej i zachodniej.
Trzonolinowiec u zbiegu ulic Kościuszki i Dworcowej, zaprojektowany
w latach 1960/1961 przez arch. Jacka Burzyńskiego i konstruktora mgr. inż.
Andrzeja Skorupę. Realizacja - Przedsiębiorstwo Budownictwa Uprzemysłowionego.
Forma obiektu stanowi jedność z jego konstrukcją.
Wyraźnie widoczny trzon konstrukcyjny, w którego zwieńczeniu i podstawie zakotwiono
liny niosące ciężar stropów, ścian oraz wyposażenia obiektu, przy równoczesnej
powściągliwości rysunku elewacji, nadały sylwecie budynku zdecydowane, indywidualne
cechy. Sposób wznoszenia konstrukcji, a zwłaszcza podnoszenia stropów - wykonanych
wcześniej na poziomie terenu - podnośnikami hydraulicznymi (projekt doc. dr.
Jerzego Tenidowskiego) budziły zrozumiale zainteresowanie wrocławian. Była
to próba nowej na naszym terenie technologii, potraktowana jako eksperyment
realizacyjny, któremu niestety nie stworzono zakładanych przez autorów projektu
warunków materiałowych i organizacyjnych. W rezultacie już w latach 70-tych
zaistniała konieczność dokonania poważnych prac remontowych, m.in. wymiany
ścian osłonowych, co pociągnęło za sobą istotne zmiany w formie zewnętrznej
budynku, a zwłaszcza w kolorycie elewacji.
Dom 1968
Zespół 3 budynków mieszkalnych 11-kondygnacyjnych przy ul. Mikołaja
Reja 4, 6, 8, zaprojektowany przez arch. Marię Molicką. Realizacja - Przedsiębiorstwo
Budownictwa Uprzemysłowionego.
Budynki o bardzo prostej bryle i sprowadzonym do minimum detalu architektonicznym.
Południowe, widoczne od strony pl. Grunwaldzkiego elewacje, rozwiązano jako
płaskie kompozycje rytmów otworów okien i portfenetrów oraz geometrycznych
plam barwnych. Obiekt ma silnie podkreśloną część wejściową, co uzyskano przez
wycofanie zewnętrznej ściany klatki schodowej na całej wysokości budynku. Jury
podkreślało (jakże istotne w owym czasie) zagadnienia kosztu obiektu (1930
zł/m2 pow. uż.!) i bezpośredniego, dziennego oświetlenia kuchni. Technologia
wielkoblokowa. Obiekt powtórzono kilkakrotnie przy #QUOdogęszczaniu#QUO zabudowy
w rejonie ulic Grabiszyńskiej i Kolejowej.
Dom 1969
Budynek mieszkalny 11-kondy-gnacyjny przy ul. Młodych Techników
2. Projektant arch. Witold Jerzy Molicki z Miastoprojektu. Wykonawca - Przedsiębiorstwo
Budownictwa Uprzemysłowionego.
Kolejny po Gajowicach i Południu wielki plac budowy - Wrocław Zachód (Szczepin)
i kolejna próba rozwiązania przestrzennego w skali dużego zespołu urbanistycznego,
komponowanego z niewielkiej liczby powtarzających się elementów: wrzecionowatego
układu zdwojonych budynków 11-kondygnacyjnych, prostopadle do nich usytuowanych
5-kondygnacyjnych długich budynków o uskokowo przesuniętych segmentach oraz
wpisanych w ten podstawowy układ obiektów usługowych. Wyróżniony obiekt, oddany
we wczesnej fazie budowy dzielnicy, to połączone w części parterowej dwa obiekty
11-kondygnacyjne, z których każdy jest sekcją o interesująco zaakcentowanym
wejściu. Proste bryły obu części ostro kontrastują z prześwitem dzielącej je
kilkumetrowej szczeliny. Rozwiązanie elewacji proste, podporządkowane przyjętej
technologii,
Dom 1970
Budynek przy ul. Racławickiej 22 i Jastrzębiej 13. Projektantka
arch. Maria Kiełczewska z Miastoprojektu. Wykonawca - Przedsiębiorstwo Budownictwa
Uprzemysłowionego.
11-kondygnacyjny budynek mieszkalny o dużych walorach użytkowych, zróżnicowanej
strukturze i układzie mieszkań (od Ml do M5) i bardzo charakterystycznej sylwecie.
Uzyskano ją głównie dzięki narożnym, ostrokątnyrn balkonom. Obiekt zrealizowany
w technologii wielkoblokowej o zróżnicowanej trwałej fakturze elewacji. Dzięki
swym walorom został później - niestety nie zawsze w szczęśliwie dobranej lokalizacji
- kilkakrotnie powtórzony (Huby, rejon pl. Powstańców Śląskich).
Instytut Matematyki Uniwersytetu Wrocławskiego przy pl. Grunwaldzkim.
Projektanci: arch. Krystyna Barska, arch. Marian Barski z Miastoprojektu.
Wykonawca - Wrocławskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego Nr 1.
Pierwszy z wyróżnionych tytułem DOMU ROKU obiekt użyteczności publicznej składa
się z dwóch połączonych galeriami brył. We frontowej części znalazły się biblioteka,
czytelnia, sale seminaryjne, pracownie naukowe, pomieszczenia maszyn matematycznych.
W części drugiej - 5 audytoriów dla ponad 720 słuchaczy. Silnie przeszklone
ściany osłonowe o aluminiowej konstrukcji nadają temu 3-kondygna-cyjnemu obiektowi
lekkość a równocześnie w ten sposób otwarto wnętrza na szeroką panoramę Odry.
Zachodni szczyt budynku zdobi kompozycja ceramiczna (art. piast. Anna Szpakowska-Kujawska).
Instytut Matematyki był pierwszym obiektem zespołu uniwersyteckiego, projektowanego
i realizowanego na terenach między mostem Grunwaldzkim a mostem Pokoju.
Dom 1972
Dom Kultury Budowlanych przy ul. Braniborskiej. Projektantka arch.
Bogna Klimczewska. Wykonawca - Wrocławskie Przedsiębiorstwo Budowlane.
Dom Kultury jest jednym z obiektów zespołu administracyjno-socjalnego
WPB, mieszczącym salę kinowo-teatralną na 300 miejsc, salę wystawową, bibliotekę
z czytelnią, bar kawowy, pomieszczenia klubowe oraz stołówkę o 200 miejscach
konsumpcyjnych. Szczególną cechą obiektu było trafne zespolenie zróżnicowanych
funkcji i celne rozwiązanie jego wnętrz.
Dom 1974
Zakład Ozonowania Wody Wodociągów Wrocławskich. Projektant arch.
Andrzej Korczyński. Wykonawca - Wrocławskie Przedsiębiorstwo Budownictwa
Przemysłowego Nr 2.
Rozwiązanie funkcjonalne budynku podporządkowane zostało technologii urządzeń
ozonowania wody importowanych z Francji. Podstawową aparaturę zlokalizowano
w jednoprzestrzennej jasnej hali, dwustronnie silnie przeszklonej oraz w jej
przestronnym podpiwniczeniu. Wschodnie 3-kondygnacyjne przęsło obiektu mieści
m.in. dyspozytornię i pomieszczenia socjalne. Całość wykonana z dużą dbałością
o indywidualnie projektowany detal architektoniczny, o właściwy dobór materiałów
wykończeniowych. Z kolorytem wnętrza hali harmonizuje klarowna w wyrazie kompozycja
ceramiczno-szklana (projekt i realizacja art. plastyk Zbigniew Horbowy). Jedną
z wartych podkreślenia cech zrealizowanego budynku jest jego przestronność,
pozwalająca w przyszłości na dalszą rozbudowę systemu ozonowania o dodatkowe
urządzenia, zwiększające w miarę potrzeb jego wydajność. Wykładzina ceramiczna
elewacji budynku jest realizacją próby wpisania nowego obiektu w układ istniejącej
ceglanej zabudowy Zakładu.
W latach 1966 i 1973 nie wyłoniono laureatów. Nie przeprowadzono także plebiscytu
w latach 1975-1977. Dopiero w roku 1978 powrócono do tej tradycji. Wobec zaistniałej
przerwy, jury postanowiło dokonać wyboru spośród ostatnio budowanych obiektów
mieszkalnych a także spośród budynków użyteczności publicznej, oddanych do
użytku w ostatnim pięcioleciu.
Dom 1977 - Najlepszy dom mieszkalny
Budynek przy ul. Jaracza. Projektant arch. Leszek Zdek z Zakładu Studyjno-Projektowego
Politechniki Wrocławskiej. Wykonawca - Wrocławskie Przedsiębiorstwo Budownictwa
Ogólnego.
Obiekt wzniesiony w technologii wielkoblokowej według projektu wskazującego
na dotychczas niewykorzystane w niej możliwości kreowania przestrzeni. Rozrzeźbienie
bryły, zmienność planów, przy równoczesnym rygorystycznym stosowaniu barwy,
dało interesujące efekty architektoniczne, wyraźnie indywidualizujące realizowany
zespół mieszkaniowy.
Najlepsze osiedle
Kolonia mieszkaniowa przy ul. Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.
Główny projektant arch. Witold Jerzy Molicki z Miastoprojektu. Wykonawca
- Przedsiębiorstwo Budownictwa Uprzemysłowionego.
Unikalna w skali kraju próba odmiennego kształtowania zespołu mieszkaniowego
o bardzo indywidualnym ukształtowaniu przestrzennym i kolorystycznym, zrealizowana
w technologii wielkopłytowej. Wykorzystując możliwości zagięcia segmentu pod
kątem 45°, stworzono kameralne, przenikające się wnętrza, otoczone otwartymi
pierścieniami zabudowy o zróżnicowanej wysokości (od 4 do 12 kondygnacji).
Forma balkonów i zdecydowana kontrastowa kolorystyka, współtworzą ostatecznie
- dla wielu zaskakujący, czy wręcz kontrowersyjny - efekt.
Dolnośląskie Centrum Diagnostyki Medycznej DOLMED przy ul. Legnickiej i Strzegomskiej.
Projektanci: arch. Anna Tarnawska, arch. Jerzy Tarnawski z Miastoprojektu.
Wykonawca - Wrocławskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego Nr 2.
Jedyny na terenie kraju obiekt służby zdrowia przeznaczony do badań diagnostycznych
przy pomocy systemu komputerowego. Wyjątkowa funkcja wywołała potrzebę zastosowania
niecodziennych rozwiązań przestrzennych i materiałowych. Dało to podstawę do
połączenia interesującego rozwiązania architektonicznego z wysoką jakością
realizacji. Forma odwróconego ściętego ostrosłupa, uniesionego nad ziemią,
złotawy koloryt bryły, szybko stały się jednym z wyróżników Wrocławia w panoramie
obrazu współczesnej Polski.
