Bielski Syjon stanowi część historycznej dzielnicy Bielska Białej zwanej Górnym Przedmieściem, którego centralnym punktem jest plac Marcina Lutra ze znajdującym się tam kościołem św. Zbawiciela.
Bielski Syjon stanowi część historycznej dzielnicy Bielska Białej zwanej Górnym Przedmieściem, którego centralnym punktem jest plac Marcina Lutra ze znajdującym się tam kościołem św. Zbawiciela. Zakłada się, że powstał on w końcu XVIII wieku w miejscu wydzielonym na potrzeby gminy ewangelickiej z miejscowego pastwiska. Ogłoszony przez cesarza Józefa II w dniu 13 października 1781r. pakt tolerancyjny umożliwił ewangelikom wyjście z tajnych, leśnych kościołów w ostępach Beskidu Śląskiego, gdzie dotychczas odprawiano nabożeństwa, oraz budowę własnych świątyń zaspakajających duchowe potrzeby miejscowy gmin.
Należąca do większych, gmina bielska, korzystając z nadarzającej się okazji przystąpiła do rozbudowy skromnej kaplicy, stawiając w jej miejscu kościół św. Zbawiciela i szkołę, na potrzeby kształcenia dzieci lokalnych rodzin protestanckich. Wykonane własnym nakładem środków, w ciągu 10 lat skromne budowle utworzyły obecny plac Marcina Lutra, miejsce-symbol, przetrwania i odrodzenia ewangelików.
Nazwę „Bielski Syjon” stworzył w 1782r. Jan Traugott Bartelmuss, pastor, superintendent Moraw, Śląska i Galicji, używając jej w głoszonych kazaniach. Przywołał w ten sposób jako prawzór Syjon w Jerozolimie, święte miejsce dla skupionej wokół niego społeczności wiernych. Istotna rozbudowa następuje jednak w XIX wieku kiedy powstają kolejne szkoły, a mianowicie wg. projektu Emanuela Rosta st. (1863-7) Ewangelickie Seminarium Nauczycielskie oraz Szkoła Ludowa (1896) wg. Maurycego Thena. W latach późniejszych, w ramach "Bielskiego Syjonu" budowane są kolejne gmachy służące potrzebom gminy to jest: dawny internat "Alumneum", sierociniec obecnie Ewangelicki Dom Opieki "Soar", dawny Dom Sióstr Diakonis oraz w miejscu „starej szkoły ewangelickiej” - budynek Ośrodka Wydawniczego Augustana.
Znajdują się tu także cenne, zabytkowe pomniki i historyczne pamiątki, a mianowicie: -kontrowersyjny pomnik Marcina Lutra, dzieło wiedeńskiego rzeźbiarza Franza Vogla, któremu zarzucono, że nie oddał wiernie postaci reformatora inicjatora reformacji i współtwórcy luteranizmu; -Pomnik Wdzięczności i Miłości - klasycystyczny nagrobek pastora Georga Nowaka (zm.1818), przeniesiony na obecne miejsce w 1916 r. z cmentarza przy kościele św. Trójcy; - ustawiona w 1934r. w 100 lecie urodzin ks. Dr. Teodora Haasego Studnia Pastorów, stanowiąca granitową tumbę wykonana w wiedeńskim warsztacie Antona Wasserburgera; - symboliczny milenijny kamienny stół dłuta B. i W. Arminajtis, ustawiony w sąsiedztwie Augustiany w 2000r.
„Bielski Syjon” nadal jest jednym z ważniejszych kultowych miejsc kościoła ewangelicko-augsburskiego w Polsce
