4elza Subskrybuj Na stronie od 2019 luty 7 lat 4 miesiące 19 dni

>loży masońskiej wzniesiony  według projektu Szymona B. Zuga, w ogrodzie „Na Górze” , z przeznaczeniem dla księcia podkomorzego Wielkiego Księstwa Litewskiego - Kazimierza Poniatowskiego. Od strony obecnej alei posiada dwie kondygnacje, po stronie przeciwnej - trzy, ze względu na usytuowanie na zboczu jaru. Po obu stronach istnieją kolumny (łącznie szesnaście), które tworzą zadaszone galerie. Za kolumnadą parteru zajdował się otwarty salon letni, na piętrach - salę taneczna z obiegającą ją galerią.

Na przełomie XIX i XX w., upadły założenia ogrodowe i wówczas do pałacyku przylgnęła nazwa Loży Masońskiej, której istnienie budzi niejakie watpliwości, jednak prawdopodobieństwo że była istnieje, a jej wielkim mistrzem był podobno ks. Antoni Jabłonowski. Później było w tym miejscu muzeum zoologiczne urządzone przez rodzinę Branickich. Do 1933 roku właścicielem był Stefan Potocki, który następnie sprzedał całość architektowi prof. Bohdanowi Pniewskiemu. Ten przebudował gruntownie obiekt w latach 1934-35. Architekt zachował duże partie elewacji zachodniej. Efekty zniszczeń wojennych usunięto w latach 1948-49. Architekt zamieszkiwał willę, z wyjątkiem II wojny światowej, aż do śmierci w 1965.

W czasie wojny Pniewski brał udział w tajnym nauczaniu, jak również zasiadał w jury tajnych konkursów, organizowanych z myślą o odbudowie kraju. W kolejnym roku budynek przekazano Muzeum Ziemi, częściowo przekształcając wnętrza. 

Lewy górny narożnik willi wyróżnia pole o nieregularnym obrysie z inskrypcją "SCANDIUS/ DD AR/ FZ/ TAM :RC+ CO" oznacza – „Pnący się przebudował świątynię masonów i zamieszkał w niej”. Pnący, to oczywiście Pniewski. Wewnątrz willi na marmurowej płycie klatki schodowej widoczna jest plama krwi osłonięta szklaną szybą i tablica z napisem: "Utrwalone w marmurze ślady krwi przelanej przez nieznanego Powstańca Warszawy w 1944 roku". To krew nieznanego powstańca z AK prawdopodobnie z plutonu „Torpedy” utrzymującego dom do 17 września. Dwa kolejne takie ślady znajdują się w pobliżu okna. Druga tablica zaś upamiętnia poległych żołnierzy kompanii „Reda” baonu „Miłosz” 72 pp., 28 dp AK.