Wiadukt Pancera w Warszawie (dawniej Nowy Zjazd) – wiadukt w Warszawie łączący plac Zamkowy i most Kierbedzia, wzniesiony w 1846, zburzony w 1944.



Zbudowano go w 1846 roku, według projektu Feliksa Pancera. Była to konstrukcja o siedmiu łukowych sklepieniach, wykonanych z cegły, wspartych na sześciu filarach i dwóch przyczółkach.



Na wiadukcie znajdowały się tory tramwajowe, które następnie przechodziły na most Kierbedzia.



Wiadukt został wysadzony po powstaniu warszawskim. Wycofujące się wojska niemieckie wysadzając przedostatni filar spowodowały zawalenie dwóch sąsiadujących przęseł.



Po wojnie istniały plany odbudowy wiaduktu, jednak zrezygnowano z nich, przewidując znaczący wzrost ruchu pieszego i samochodowego, co byłoby niebezpieczne dla placu Zamkowego i Starego Miasta. Pod placem Zamkowym przebito tunel trasy W-Z i wiadukt Pancera stał się niepotrzebny. Pojazdy obecnie zjeżdżające z mostu Śląsko-Dąbrowskiego (zastąpił on most Kierbedzia) wjeżdżają wprost do tunelu pod Placem Zamkowym.



Jedynym ocalałym elementem wiaduktu jest tablica upamiętniająca fakt jego budowy. Można ją znaleźć na placu Zamkowym, tuż obok fragmentów poprzednich trzonów Kolumny Zygmunta. Znajduje się na niej napis w językach rosyjskim i polskim.

 

Licencja: CC-BY-SA 3.0 Polska

 

Ulica Wybrzeże Gdańskie biegnie wzdłuż rzeki Wisły, łączy al."Solidarności" z ul.Słomińskiego.

Wybrzeże Gdańskie to obecnie jedna z głównych arterii komunikacyjnych Warszawy, biegnąca z południa na północ. Powstała w starym korycie Wisły po odsunięciu się rzeki na wschód. Tereny w okolicach obecnej ulicy Bugaj były miejscem, gdzie toczyło się intensywnie życie gospodarcze miasta. Jeszcze w XIX wieku istniały tutaj spichlerze oraz baseny portowe umożliwiające przeładunek zboża, drewna oraz materiałów budowlanych (głównie piasku). W 1865 r., na Podzamczu ulokowano wojsko carskie, które miało dbać o "porządek" w mieście po powstaniu styczniowym. Wtedy wybudowano baraki dla kozaków, a Arkady Kubickiego przekształcono w pomieszczenia stajenne. Po uzyskaniu niepodległości przez Polskę, w 1918 r., w miejscu siedziby kozaków wybudowano koszary Oddziału Zamkowego Prezydenta RP, podlegające Kancelarii Wojskowej Prezydenta RP. Do 1918 roku, odcinek drogi przy moście Kierbedzia nazywano ulicą Nadbrzeżną a przy moście kolejowym, nieopodal cytadeli, Brzegową. W 1919 roku oba odcinki połączono w jedną ulicę, którą nazwano Wybrzeże Gdańskie. W 1920 roku umocniono brzegi rzeki, tak by można było bezpiecznie cumować statki wycieczkowe i barki towarowe. Około 1928 roku, nad samym brzegiem Wisły, wybudowano linię kolejową, która zaopatrywała w węgiel elektrownię Powiśle (linia ta istniała jeszcze w latach siedemdziesiątych dwudziestego wieku). W latach 1935 - 1939 ówczesny Prezydent Warszawy, Stefan Stażyński, zlecił wykonanie umocnionego bulwaru na odcinku od mostu Kierbedzia do mostu kolejowego. Do rozpoczęcia drugiej wojny światowej wykonano kilkusetmetrowy odcinek bulwaru, do którego cumowały statki wycieczkowe pływające do Młocin. Część murów oporowych nabrzeża została wykonana z kamienia, pozyskanego z rozebranego w 1926 roku Soboru św. Aleksandra Newskiego (stał na środku Placu Piłsudskiego). Tablica pamiątkowa, mówiąca o rozpoczęciu prac porządkujących koryto Wisły na tym odcinku przetrwała czas wojny i można ją zobaczyć przy schodach nieopodal obecnego mostu Śląsko - Dąbrowskiego. Po drugiej wojnie światowej, w miejscu dawnej ulicy powstała szeroka, dwujezdniowa droga umożliwiająca szybką komunikację pomiędzy centrum Warszawy a trasą wylotową w kierunku Gdańska.

Źródło:

Plac w Warszawie, położony na skraju Starego Miasta, u wylotu Traktu Królewskiego, który wytyczał główny kierunek rozwojowy miasta w XVIII wieku wzdłuż Skarpy Wiślanej.
Na placu znajduje się kolumna króla Zygmunta III Wazy z 1644, najstarszy i symboliczny dla miasta pomnik (dzieło Clemente Molliego). We wschodniej pierzei placu stoi bryła zrekonstruowanego po zniszczeniach II wojny światowej Zamku Królewskiego, rezydencji książąt mazowieckich, a następnie królów Polski i wielkich książąt Litwy z XVI-XVIII wieku, zbombardowanej i wysadzonej w powietrze przez hitlerowców w czasie II wojny światowej. W roku 1949 plac został połączony schodami ruchomymi z nowo powstałą Trasą W-Z. Przebiegający pod placem Zamkowym tunel Trasy W-Z oraz jej wiadukt (prowadzący do mostu Śląsko-Dąbrowskiego) powstały w miejscu zniszczonego w czasie działań wojennych wiaduktu Pancera, w latach 1844-1864 stanowiącego zjazd z placu nad Wisłę, później pełniącego funkcję łącznika Krakowskiego Przedmieścia z I Mostem na Wiśle i prawobrzeżną częścią miasta. W roku 1907 wiadukt zmodernizowano na potrzeby obsługi tramwajów elektrycznych, które pojechały nim niecały rok później.
Plac ten był widownią wielu dramatycznych scen z historii Polski. Odbywały się tutaj manifestacje patriotyczne, w okresie poprzedzającym wybuch powstania styczniowego. 27 lutego 1861 od kul rosyjskich poległo pięciu powstańców. 8 kwietnia 1861 roku pięć rot piechoty i dwa szwadrony jazdy rosyjskiej (w sumie około 1300 ludzi), dowodzone przez generała Stiepana Aleksandrowicza Chrulewa dokonały tutaj krwawej masakry cywilnej ludności Warszawy, w wyniku czego zginęło ponad 100 osób.