Pierwsze plany utworzenia nowego więzienia sporządził już w 1839 r. architekt L. Drewitz. Trzy lata później głównym inwestorem został król Prus, który jednak zatwierdził nowe plany wykonane przez Karla Ferdinanda Busse z Berlina. Gmach wybudowano w latach 1845-1852, a następnie dwukrotnie go powiększano: w latach 1881-1887 Oscar Knorr rozbudował go w stronę Podwala i ul. Muzealnej i w 1930 r. Werner Haberland zastąpił stare skrzydło wzdłuż ul. Sądowej, nowym modernistycznym budynkiem. Cały zespół składa się z trójskrzydłowego budynku sądu między ul. Podwale, Muzealną, Sądową i Świebodzką oraz więzienia na planie krzyża greckiego. Narożnik, w którym pierwotnie mieściło się główne wejście, sala rozpraw na 1. piętrze i kaplica na drugim, flankują ośmioboczne wieże, w których znajdują się klatki schodowe. Sąd zakomponowany jest jako neogotycka twierdza-zamek zbudowany z czerwonej cegły, ozdobiony tylko piaskowcowymi gzymsami i pasami żółtej cegły.

(za: Atlas architektury Wrocławia, tom I)



Budynek Sądu zaprojektowany został jako neogotycka twierdza, zbudowany z czerwonej cegły, ozdobionej piaskowymi gzymsami i pasami cegły żółtej, a stanowiący istotny element zabudowy dawnego Placu Ćwiczeń (obecnie Placu Wolności).

W 1835 r. powołano komisję do sprawy budowy nowego więzienia, ponieważ dotychczasowe miejskie budynki penitencjarne okazały się za ciasne. Więzienie miało powstać na terenach pofortecznych w części odkupionych od koszar kirasjerów. Nową lokalizację zatwierdzono w 1839 r., a pierwszy projekt architektoniczny sporządził architekt L. Drewitz. W roku 1842 r. zawarto porozumienie pomiędzy władzami miejskimi i ówczesnym królem o budowie nowego więzienia. Decyzja ta została zmieniona przez magistrat w ten sposób, że postanowiono połączyć więzienie z sądem miejskim. Nowe plany wykonał Karl Ferdinand Busse z Berlina. Plany zostały zatwierdzone przez króla w 1844 r., a budowę zrealizowano w latach 1845 - 1852. Wybudowany wówczas gmach był 2-krotnie powiększany przez Oskara Knorra w stronę ul. Podwale i Muzealnej i w 1930 r. przez Wernera Haberlanda - przez zastąpienie starego skrzydła od ul. Sądowej nowym.

Zespół składa się z dwóch połączonych ze sobą części: trójskrzydłowego sądu położonego między ul. Sądową, Podwale i Muzealną oraz więzienia na planie krzyża greckiego. Główne wejście do budynku mieściło się pierwotnie w trójkondygnacyjnej starszej części budowli, w której to części dominuje wysoki narożnik flankowany masywnymi ośmiobocznymi wieżami z klatkami schodowymi. Za wejściem głównym znajdował się podzielony żeliwnymi kolumnami holl, powyżej niego główna sala rozpraw, na II piętrze - kaplica. Wystrój holu, głównej sali rozpraw i kaplicy został usunięty w 1951 r. Obecnie wejście główne z portalem ozdobionym posągiem Sprawiedliwości umieszczone jest w części zmienionej w 1930 r.
Po II wojnie światowej gmach Sądu nie został zmieniony.
za

Film w reżyserii Agnieszki Holland opowiadający historię kobiety samotnie wychowującej dziecko, funkcjonującej w ciężkich realiach PRL. Zdjęcia: Jacek Petrycki, produkcja: Zespół Filmowy X, Telewizja Polska. Sekwencje we  Wrocławiu: m.in. ul. Wita Stwosza, ul. Gliniana (boisko szkolne), ul. Miernicza oraz stacja PKP w Bielanach Wrocławskich.

Bieg obecnej ul. Podwale wyznaczył przebieg murów miejskich i znajdującej się przy nich zewnetrznej fosy miejskiej. Niezabudowana droga nabrała miejskiego charakteru dopiero po wyburzeniu fortyfikacji w 1807 r. Po rozparcelowaniu w 1813 r. na 26 działek nowa ulica otrzymała nazwę Am Stadtgraben (Przy Fosie Miejskiej). Istnienie dużych parcel, które w następnych latach dzielono na mniejsze, pociągało za sobą ciągłe zmiany numeracji. Aby usprawnić te działania w 1847 r. zdecydowano się na podzielenie ulicy na trzy odcinki i nadanie im osobnych nazw (wywodzących się od przedmieść, przez które przechodziły):

- odcinek od ul. Sikorskiego do pl. Orląt Lwowskich nazwano Nikolai Stadtgraben (Podwale Mikołajskie);
- od pl. Orląt Lwowskich do ul. Dworcowej - Schweidnitzer Stadtgraben (Podwale Świdnickie);
- od ul. Dworcowej do al. Słowackiego - Ohlauer Stadtgraben (Podwale Oławskie);

W dwa lata po podziale ulicy zamontowano na niej oświetlenie gazowe. Do połowy lat 40. XIX w. wzdłuź ulicy ciągnęły się głównie ogrody, które z czasem zaczęły zastępować okazałe gmachy użyteczności publicznej i budynki mieszkalne. W latach 1828-1834 między ul. Sądową i pl. Orląt Lwowskich wznisiono Koszary Kirasjerów (później Grenadierów), a w latach 1845-1852 na sąsiedniej działce powstał okazały gmach sądu. W następnych latach powstały: Synagona Na Wygonie (1866-70), dom handlowy Martina Schneidera (ob. Podwale), gmach Prezydium Policji (1925-27), monumentalny dom towarowy Wertheim (AWAG, po wojnie PDT) czy willa rodziny Haase pod nr 76 (później siedziba śląskiego oddziału HJ).

W czasie wojny najbardziej ucierpiał południowy odcinej ulicy między ul Czystą i ul. Kołłątaja, a także rejon ul. Traugutta i pl. 1-go Maja. Po wojnie ulica także była podzielona na trzy odcinki, lecz 11 grudnia 1951 r. zdecydowano się na ich połączenie pod jedną nazwą - ul. Podwale.