|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 1 głos | średnia głosów: 6
1979 , Lata 60 teSkomentuj zdjęcie
|
3 pobrania 587 odsłon 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia Wojciech Szuba Obiekty widoczne na zdjęciu
Młyn pszenny więcej zdjęć (10) Zbudowano: 1977 "Wielki Młyn" - Al-Samer S.A. więcej zdjęć (14) Dawniej: Przedsiębiorstwo Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego Zespół młyński w Stargardzie Szczecińskim zwany- Wielkim Młynem, został tak nazwany dla odróżnienia od podobnego (znacznie mniejszego) obiektu znajdującego się w innej dzielnicy miasta. Początków zespołu należy upatrywać w końcu XIX wieku. Jego właścicielem był Gustaw Karow. Potwierdzenie wymienionej własności, figurującej w księgach wieczystych pod nr 134, wynika z zachowanych wyciągów z lat: 1925, 1933, 1938, 1940 i 1941 a także uwidocznione zostało na planie miasta odzwierciedlającego stan przed pierwszą wojną światową (z początku XX wieku). Pierwotna, niemiecka nazwa kompleksu młyńskiego brzmiała: Getreidemühle mit Dampfbetrieb Gustaw Karow Stargard bei Stettin. W skład kompleksu wchodził młyn i kilkanaście obiektów jemu towarzyszących powstałych w różnych okresach czasowych. Początkowo (kon. XIX w. - 1921/22) istniał młyn wodny tak zwany Stary Młyn, którego turbiny (marki Voith z 1902 roku) przetrwały aż do 1976 roku. Na jego fundamentach w latach 1921 1922 powstał nowy budynek tak zwany Wielki Młyn, który początkowo prawdopodobnie miał napęd parowy zastąpiony później (lata 30-te ?) elektrycznym. Młyn do 1945 roku miał zdolność przemiału zboża około 110 ton na dobę, z tego 50 ton w dziale pszennym i 60 ton w żytnim. Do najstarszych obiektów zespołu należy zaliczyć elewator (6) wzniesiony w 1907 roku. Prawdopodobnie z początku XX wieku pochodzą także dwa spichlerze (8 i 9). W 1934 roku dobudowano do Wielkiego Młyna silos zbożowy (4) o pojemności 7000 ton. Ten ostatni powstał na fundamentach starszego. W wyniku modernizacji budynki zachowały ściany zewnętrzne, ale wnętrza ich uległy całkowitej przebudowie w efekcie dostosowania do współczesnych wymogów. W wyniku wymienionych działań kasacji uległo prawie całe wyposażenie obiektów, w tym wszystkie urządzenia młyna. Zachowane księgi środków trwałych i obrotowych PZZ w Stargardzie przed rozbudową tej firmy w 1976 roku zawierają wykazy przedwojennych urządzeń: 3 turbiny marki Voith z 1902 r. o mocy 106 KM, 79 KM i 48 KM, motor elektryczny firmy S&Suchuckart, pompę odśrodkową G&Sprinkler, stoły walcowe firm- Miag, Seck i G.Grosse, łuszczarki (Miag, Seck), aparat do ulepszania mąki (Agone Mehlveredelungs AG), maszyny do workowania (Seck, Greifwerke), generator (Loyd), lokomobilę (Wolff), wagę automatyczną (Chronos), tokarnie (Norbert, Krauze), kompresor z 1936 r. (Kleinsch), rozpulchniacze (Krupp), maszynę do układania worków (Ebert, Miag), mlewniki (Weck). Według zapisów w księgach wieczystych ogólna powierzchnia zespołu wynosiła 65986 m2. Wiosną 1945 roku młyn zajęły wojska radzieckie, które przy pomocy polskich specjalistów ponownie go uruchomiły. 3 października 1945 roku młyn wraz z towarzyszącymi mu obiektami przejęły władze PRL, nosił on nazwę Państwowy Młyn Wielki Nr 3 w Stargardzie i podlegał Państwowemu Zjednoczeniu Przemysłu Młynarsko-Piekarniczego na Rejon Pomorze Zachodnie. W 1947 roku obiekt przejęło Przedsiębiorstwo Państwowo-Spółdzielcze,,SPOŁEM" w Stargardzie Sczecińskim. W 1951 roku właścicielem są z kolei Polskie Zakłady Zbożowe Przedsiębiorstwo Państwowe Zespół Młynów w Stargardzie Szczecińskim. Po reorganizacji w 1952 roku zakład podlegał bezpośrednio Szczecińskiemu Okręgowemu Zakładowi Młynarskiemu. W 1961 roku cały majątek przejęła Miejska Rada w Stargardzie Szczecińskim. Od 1970 do 1990 roku przedsiębiorstwo przyjęło nazwę Państwowe Zakłady Zbożowe Zespół Spichrzy i Młynów w Stargardzie Szczecińskim. W okresie 1990-1995 używało nazwy Przedsiębiorstwo Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego w Stargardzie Szczecińskim. Willa właściciela młyna (1)- Gustawa Karowa wraz z jej otoczeniem (parkiem i ogrodem) po II wojnie światowej została przejęta przez władze miasta. Budynek zamieniono na Młodzieżowy Dom Kultury; ogród kwiatowy zlikwidowano tworząc trawnik; park uległ zniszczeniu a teren po nim poszerzył obszar terenów rekreacyjnych wokół pobliskiego amfiteatru (Park Chrobrego). Na terenie zespołu nie prowadzono w większości udokumentowanych prac budowlanych i konserwatorskich. Udokumentowane prace budowlane dotyczą rozbudowy zespołu w latach 1976-77. (Wojtek W.S za Ośrodek Dokumentacji Zabytków) W 2003r. Dwaj członkowie zarządu stargardzkiej spółki Elstar zostali zatrzymani przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego pod zarzutem przywłaszczenia 20 tys. ton pszenicy będącej własnością BRE Banku SA. 2006 r. Spółka zbożowo - młynarska "Elstar" w Stargardzie Szczecińskim została sprzedana. Majątek "Elstaru" zlicytował komornik sądowy, którego wyznaczono dla firmy w stanie likwidacji.Młyn przy ulicy Okrzei przejęła firma z kapitałem niemieckim. Kolejny elewator przejęła spółka, AL Samer. (W.S żródło własne) ul. Okrzei więcej zdjęć (147) Dawniej: Carlstrasse Carlstrasse (ul. Stefana Okrzei) Nazwa ulicy obowiązywała od 3 czerwca 1857 r. Nadano ją na cześć księcia Karola, trzeciego syna Fryderyka Wilhelma III, i królowej Luizy. W latach 1872–1893 ulica liczyła zaledwie 4 numery, w 1911 r. zaś 12. Znajdowały się tutaj dwa ważne obiekty: młyn Gustawa Karowa i gazownia. Właścicielami domów byli m.in. piekarze Walter Hensel i L. Block oraz właściciel gospody Carl Neumann.(MAH Stargard) W.S ul. Portowa więcej zdjęć (315) Dawniej: Peter-Gröning-Strasse Ulice – Peter Gröningstrasse (ul. Portowa) Peter Gröningstr. (ul. Portowa). Ulica biegła od Placu Gröninga (obecnie ul. Bolesława Chrobrego) do Kalkenbergstr. (obecnie ul. A. Struga). Swą pierwotną nazwę zawdzięczała Peterowi Gröningowi (1561–1631) – wybitnemu stargardzianinowi, burmistrzowi miasta i fundatorowi Collegium Groeningianum, późniejszego Gimnazjum Gröninga (dzisiejsze I Liceum Ogólnokształcące). W testamencie przekazał on znaczną sumę na fundację „dla ubogich, a zdolnych”, co uczyniło go jedną z najważniejszych postaci w historii Stargardu. Ulica w 1872 r. liczyła 6 numerów, a w 1911 r. – już osiem. W tym czasie znajdowały się tu m.in. pralnia wojskowa oraz przytułek. (W.S) |