II Liceum Ogólnokształcące im. M. Kopernika wyrasta z kilkusetletniej tradycji szkolnictwa na Śląsku Cieszyńskim. Neorenesansowy gmach obecnej Szkoły Podstawowej nr 4 i Liceum Ogólnokształcącego im. M. Kopernika wzniesiony został w 1879 roku przez władze Cieszyna z przeznaczeniem na miejską szkołę ludową dla chłopców i dziewcząt (Städtische Volksschule). W 1875 roku Rada Miejska rozpisała konkurs na projekt nowej szkoły i powierzyła jego rozstrzygnięcie Austriackiemu Stowarzyszeniu Inżynierów i Architektów w Wiedniu (Oesterreichisches Ingenieur und Architekten Verein). Konkurs odbił się szerokim echem wśród architektów w całej monarchii. Wpłynęło 56 projektów i już w marcu 1876 roku jury pod przewodnictwem Henryka von Ferstela, twórcy Kościoła Wotywnego i budynku Uniwersytetu we Wiedniu, rozstrzygnięto konkurs. Zwyciężył projekt, który wyszedł z wiedeńskiej pracowni architektonicznej Ferdynanda Fellnera i Hödla.

Budynek posiada formę zamkniętego czworoboku o wymiarach 50 na 42 m z wewnętrznym dziedzińcem. Regularna bryła otrzymała zewnętrzny neorenesansowy wystrój. Harmonię kompozycji budynku uwydatniają kondygnacje o równej wysokości i rytmicznie rozmieszczone okna oraz ich rozczłonkowanie za pomocą pilastrów i belkowania. Główna fasada podkreślona została przez centralną bramę wjazdową i symetryczne boczne ryzality. Niektóre z reprezentacyjnych pomieszczeń szkoły, jak hole wejściowe i szkolna aula, otrzymały także neorenesansowy wystrój.
Do budowy realizowanej przez miejskiego budowniczego Alojzego Jedecka przystąpiono w kwietniu 1877 roku, a zakończono ją w dwa lata później. Jako miejsce lokalizacji wybrano pustą parcelę znajdującą się na rogu Placu Następcy Tronu Rudolfa i ul. Cesarzowej Elżbiety (obecnie Plac Wolności i ul. Pawła Stalmacha). Uroczyste otwarcie szkoły w obecności ministra wyznań i oświaty Karola von Stremayera, przybyłego specjalnie na tą okazję z Wiednia, odbyło się 13 września 1879 roku. Odsłonięta została wtedy, znajdująca po dziś dzień w holu Liceum, pamiątkowa tablica z białego marmuru z niemieckim napisem: "Der Bau dieser Volksschule wurde unter der Regierung Sr. Majestät des Kaisers Franz Josef I. von der Stadtgemeinde Teschen nach dem preisgekrönten Entwurfe der Wiener Architekten Fellner und Hödl am 12. April 1877 begonnen und am 31. Juli 1879 vollendet. Die Eröffnung des Unterrichtes in diesem Volksschulgebäude erfolgte am 15. September 1879. Die göttliche Vorsehung walte über demselben. Ausgeführt wurde dieser Bau unter Leitung der Stadtingenieure Carl Khünl vom 1. Mai 1877 bis 15 Jänner 1879 und Architekt Carl Stadler von Wolffersgrün vom 16. Jänner 1879 bis 31. Juli1879 durch den Stadt Baumeister Alois Jedeck." ("Budowa tej Szkoły Ludowej została w dniu 12 kwietnia 1877 roku rozpoczęta za panowania jego Cesarskiej Mości Franciszka Józefa i przez Gminę miejską Cieszyn, według nagrodzonego w konkursie projektu wiedeńskich architektów Fellnera i Hödla i 30 listopada 1879 roku zakończona. Rozpoczęcie zajęć szkolnych w tym budynku Szkoły Ludowej nastąpiło 15 września 1879 roku. Niechaj Opatrzność boska ma tę szkołę w swojej opiece. Tę budowlę prowadził miejski budowniczy Alojzy Jedeck pod kierownictwem inżynierów miejskich Karola Khünla od 1 maja 1877 roku do 15 stycznia 1879 roku i architekta Carla Stadlera von Wolffersgrün od 16 stycznia 1879 roku do 31 lipca 1879 roku.

Budynek szkoły zapisał się znacząco w historii Śląska Cieszyńskiego. W czasie pamiętnych wydarzeń 1918 roku na placu przed szkołą, w nocy 31 października polscy oficerowie pod przywództwem porucznika Klemensa Matusiaka aresztowali austriackiego komendanta cieszyńskiego garnizonu, pułkownika J. Gerndta. Udali się do biur komendy garnizonu w budynku szkoły, gdzie Gerndt zrzekł się swych funkcji i przekazał je Polakom. Dla upamiętnienia tego faktu Plac Rudolfa nazwano potem Placem Wolności, zaś w 70. rocznicę tych wydarzeń, w 1988 roku, odsłonięty został przed szkołą Pomnik Niepodległości. Początki Liceum im. Mikołaja Kopernika sięgają 1929 roku, kiedy to zarządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego dokonano podziału Gimnazjum im. A. Osuchowskiego w Cieszynie. Powstało wówczas Państwowe Gimnazjum Matematyczno-Przyrodnicze, które wkrótce nosiło nazwę: Państwowe Gimnazjum i Liceum Męskie im. M. Kopernika. Siedzibą szkoły był gmach na rogu ul. Kochanowskiego i Placu ks.Londzina. Do obecnego budynku - Plac Wolności 7b - Liceum sprowadziło się po II wojnie światowej. w ciągu swej prawie 70-letniej historii szkoła na trwałe wpisała się w pejzaż instytucji edukacyjnych naszego miasta.

Źródło