SV Dar Pomorza (Biała Fregata) – trzymasztowy żaglowiec szkolny (fregata) zakupiony przez społeczeństwo Pomorza w 1929 dla Szkoły Morskiej w Gdyni. Obecnie jest to statek-muzeum, oddział Narodowego Muzeum Morskiego.



Historia



* 9 marca 1909 - położenie stępki pod kadłub przyszłego żaglowca; nr stoczniowy 202

* 3 kwietnia 1909 - ukończenie budowy i przekazanie armatorowi

* 12 października 1909 - wodowanie jako statek szkolny niemieckiej marynarki handlowej Prinzess Eitel Friedrich

* 6 kwietnia 1910 - statek wyszedł z Hamburga w dziewiczy rejs do Kristiansand i Antwerpii pod dowództwem komendanta Richarda Dresslera

* 1919 - przejęcie przez Francuzów i przeprowadzenie do portu Saint-Nazaire

* 1926 - zmiana nazwy na Colbert

* 1927 - zakup przez barona de Foreste z zamiarem przekształcenia w jacht oceaniczny

* 1929 - zakup z datków społecznych przez Pomorski Komitet Floty Narodowej za sumę 7 000 funtów szterlingów jako następca Lwowa

* 26 grudnia 1929 - styczeń 1930 - jako Pomorze pod dowództwem Konstantego Maciejewicza przepłynął na holu w dwóch etapach z Saint Nazaire do duńskiej stoczni w Nakskov na remont

* ? - zmiana nazwy na Dar Pomorza dla upamiętnienia znacznego udziału pomorskiego społeczeństwa w składkach. Doświadczenia, zebrane przez stocznię Nakskov Skibsvaerft przy przebudowie żaglowca zaowocowały budową sławnego, pływającego do dziś pełnorejowca "Danmark".

* 1930

o 19 czerwca - przybycie na redę Gdyni

o 13 lipca - w czasie uroczystości chrztu ks. biskup Stanisław Okoniewski poświęcił statek i jego banderę; rodzicami chrzestnymi zostali: Minister Przemysłu i Handlu Eugeniusz Kwiatkowski oraz żona Ministra Rolnictwa i Dobr Państwowych Maria Janta-Połczyńska.

o 20 lipca-30 września - pierwszy rejs szkolny

* 22 listopada 1931 - pierwsze przekroczenie równika

* 16 września 1934-3 września 1935 - podróż dookoła Świata pod dowództwem kpt. ż. w. Konstantego Maciejewicza-Matyjewicza. W dniu powrotu do Gdyni na stermaszcie statku zawisł wimpel o długości 39 metrów - symbol przebytych w czasie podróży 39 tysięcy mil morskich

o 2 listopada 1937 - opłynięcie przylądka Horn

* 1 września 1939 - 21 października 1945 - internowanie przez Szwedów w Sztokholmie

* 24 października 1945 - powrót do Gdyni

* 1972 - pod dowództwem kpt. ż. w. Kazimierza Jurkiewicza wygrał etap Operacji Żagiel (Cutty Sark Tall Ships' Races) na trasie Solent - Skaw, pokonując szkolny bark ówczesnej Bundesmarine "Gorch Fock", dowodzony przez kmdr. Ernsta von Witzendorffa

* 1974 - udział w Operacji Żagiel w Gdyni. W klasie A statek zajął w regatach czwarte miejsce

* 1976 - udział w regatach Operation Sail w USA, zorganizowanych dla uczczenia 200-lecia podpisania amerykańskiej Deklaracji Niepodległości. Wspaniałe przyjęcie statku przez amerykańską Polonię.

* 1980 - pod dowództwem kpt. ż.w. Tadeusza Olechnowicza wygrał 2-etapowe regaty Operacja Żagiel 80 oraz zdobył Cutty Sark Trophy

* 15 września 1981 - ostatni rejs

* 4 lipca 1982 - formalne wycofanie ze służby i przeniesienie bandery na Dar Młodzieży

* 16 listopada 1982 - przekazanie Centralnemu Muzeum Morskiemu

* 27 maja 1983 - otwarcie muzeum

* czerwiec 1986 - z pokładu pracowała radiostacja amatorska SP0DM wystawiona przez SP2ZCD - HKŁ Audion przy KH ZHP Gdynia

* 18-20 lipca 2003 - w czasie zlotu żaglowców z pokładu pracowała radiostacja amatorska SN0OSG wystawiona przez SP2ZIE - Morski Klub Łączności SZKUNER

* 10 października 2009 odbyła się w Gdyni uroczystość odnowienia chrztu "Daru Pomorza"

* 10 października 2009 z okazji setnych urodzin Daru Pomorza, pomorscy krótkofalowcy we współpracy z Centralnym Muzeum Morskim w Gdańsku zorganizowali kilkudniową okolicznościową aktywność radiową pod znakiem SN100DP z pokładu statku



Dorobek pod polską banderą



* odbył 102 rejsy szkolne

* przepłynął pół miliona mil morskich - jest to odległość równa około 25 rejsom dookoła świata

* zasłynął jako pierwszy statek w dziejach polskiej bandery handlowej, jaki opłynął dookoła świat

* wyszkolił 13 384 studentów

* w polskiej historii statku dowodziło nim sześciu Komendantów: jako pierwszy - kpt. ż. w. Konstanty Maciejewicz-Matyjewicz, jako ostatni - kpt. ż. w. Tadeusz Olechnowicz.



Dane techniczne



* typ ożaglowania: fregata

* obecny armator: Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku

* port macierzysty: Gdynia

* rok budowy: 1909

* materiał konstrukcyjny: stal

* budowniczy: Blohm + Voss, Hamburg

* wymiary:

o długość po pokładzie: 80,3 m

o długość z bukszprytem: 93 m

o wysokość max.: 41,4 m

o szerokość: 12,6 m

o zanurzenie: 5,7 m

* pojemność rejestrowa:

o brutto: 1561 BRT (4418 m³)

o netto: 525 NRT (1486 m³)

* wyporność: 2500 ton

* powierzchnia żagli: 2100 m²

* silnik pomocniczy: 430 KM (316 kW), MAN, Diesel

* załoga: ok. 189 osób (28 osób załogi stałej i 150-200 uczniów-praktykantów)

* prędkość pod żaglami:

o średnia 5 węzłów

o największa osiągnięta 17 węzłów



Źródło [