starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 15 głosów | średnia głosów: 6

Polska woj. dolnośląskie Jelenia Góra Centrum ul. Wolności Pawilon Norweski

10 sierpnia 2022 , Pawilon Norweski. Okna w elewacji północnej.

Skomentuj zdjęcie
vetinari
+1 głosów:1
No, Marek mial doźynky 👍
2022-08-26 20:04:55 (3 lata temu)
Marek W
Na stronie od 2011 czerwiec
14 lat 10 miesięcy 5 dni
Dodane: 26 sierpnia 2022, godz. 19:46:06
Autor zdjęcia: Marek W
Rozmiar: 1771px x 1005px
Aparat: SM-G985F
1 / 50sƒ / 2ISO 506mm
0 pobrań
622 odsłony
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Marek W
Obiekty widoczne na zdjęciu
restauracje
Pawilon Norweski
więcej zdjęć (120)
Atrakcja turystyczna
Zbudowano: 1906
Dawniej: Muzeum Przyrodnicze (1967-2013), Nordisches Haus
Zabytek: A/4966/1050/J z dn 15.09.90

Niewątpliwie najokazalszą i wyjątkową w skali niegdyś niemieckiej, a dzisiaj polskiej, budowlą parku jest Pawilon Norweski (Nordisches Haus, Nordisches Blockhaus). Wzniesiono go w latach 1906-1909 na podobieństwo pawilonu „Frognersaeteren” położonego na zboczach Oslofjordu, dzisiaj norweskiej stolicy Oslo (zbudowany w 1880 roku wg projektu architekta Munthe). Jego plany i rysunki sporządził architekt Einar Smith z Oslo. Pawilon, z miejscowego drewna, wznieśli ciepliccy mistrzowie Carl i Paul Ansorge, a wystrój wnętrza wykonała cieplicka szkoła snycerska (członkami zarządu tej szkoły, otwartej w 1902 roku, byli: starosta powiatowy von Küster, radca handlowy Hoffmann z Jeleniej Góry i radca handlowy Eugen Füllner z Cieplic) pod kierunkiem dyrektora, a jednocześnie rzeźbiarza Kiesera. Przed tą pracą ciepliczanie odbyli podróż do Norwegii, aby zapoznać się z tzw. stylem norweskim.



Pawilon Norweski wzniesiono na szerokim kamiennym tarasie. Założono go na planie dwóch przenikających się prostokątów. Cokół mieszczący sutereny, wykonany został z nieobrobionych kamiennych ciosów. Powyżej budynek zbudowano z drewnianych belek układanych równolegle i łączonych przyściennymi drewnianymi słupkami. Zachodnia część budynku była parterowa, a wschodnia była dwukondygnacyjna. Tutaj, w części wschodniej, występującej ku południowi na wysokości pierwszego piętra obiegają odkryte krużganki z drewnianą balustradą oraz w górze półkoliste pseudoarkady wsparte na drewnianych filarach. Wykroje okien pawilonu są bardzo zróżnicowane: prostokątne, kwadratowe i zwieńczone półkoliście. W niektórych oknach były witraże. Wejście główne do budynku znajdujące się w południowo-wschodnim narożniku i poprzedzone jest wysokimi, kamiennymi schodami i kamiennodrewnianą balustradą.



Pawilon Norweski został przykryty dwuspadowymi dachami, przenikającymi się, zdobionymi pseudożygaczami z metalową, ażurową balustradą. Elewacja południowa – główna jest rozczłonkowana. Prześwity balkonów są zamknięte w kształcie połowy koła. Na kalenicy dachu umieszczono ażurową dekorację, a na zwieńczeniu drewniane, stylizowane głowy smoka. Elewacja wschodnia tej dwukondygnacyjnej części pawilonu też jest rozczłonkowana. Część mieszcząca tu klatkę schodową posiada duży otwór okienny w kształcie grzybka.



We wnętrzu obiektu do dzisiaj znajdują się drewniane belkowe stropy, ściany z drewnianych belek, stolarka drzwiowa i okienna.



Pierwotnie w Pawilonie Norweskim mieściły się: duża restauracja, klub, pokoje gościnne, sala gier i prywatny pokój właściciela.



Rzeźbiona stolarka na zewnątrz budynku nawiązywała do modnych na początku XX wieku wzorów norweskich (ludowych), która w szczególnej mierze nadawała obiektowi charakter typowy dla rustykalizmu z pocz. XX wieku w architekturze.



W kamiennym murze podmurówki pawilonu, od południa od strony Alei Eugena Füllnera umieszczona była tablica z napisem: „Ten park z pawilonem został ufundowany przeze mnie w dniu srebrnego wesela Jego Wysokości Cesarza Wilhelma II i jego małżonki Augusty Wiktorii, 27 lutego 1906 roku i dziś tym postanowieniem przekazany. Boże strzeż to dzieło i wszystkich, którzy w nim chętnie przebywają. Cieplice 18.07.1909. Eugen Füllner”



Na zachód od pawilonu, w jego pobliżu, ustawiono wysoki metalowy maszt do zawieszenia flag.



Restauracja funkcjonowała tu do lat 50-tych XX wieku (po wojnie nazywała się „Parkową”). Pod koniec lat 50-tych obiekt popadł w ruinę, a miejscowe dzieci nazywały go ”straszydełkiem”. Pawilon Norweski został wpisany do rejestru zabytków dopiero 15 września 1990 roku pod nr 1050/J.



za:


ul. Wolności
więcej zdjęć (3668)
Dawniej: Warmbrunnerstrasse, Hermann Göringstrasse, Marszałka Stalina
Ul. Wolności (Warmbrunnerstrasse, Hermann Göring Strasse)

U wylotu ulicy Wolności oraz przy obecnej ulicy J. Korczaka, za dawną bramą Długą, wzdłuż drogi prowadzącej do Cieplic ukształtowało się w średniowieczu rozległe przedmieście Vor dem Langgassen Tor z rozrzuconą luźno zabudową i niewielkimi uliczkami. Rozciągało się ono pomiędzy rzeką Kamienną, Czarnem i terenami należącymi do wsi Cunnersdorf. W niewielkim oddaleniu od bramy miejskiej w 1449 r. powstał kościół Św. Ducha, wokół którego założono cmentarz. Około 1750 r. na przedmieściu tym znajdować się miało około 275 domów, w tym liczne otoczone ogrodami należącymi do zamożnych mieszczan. Dalej w stronę Cieplic, na wschód od drogi rozciągały się łąki. W 1837 została rozebrana brama miejska i poszerzono drogę wjazdową do miasta. Od tego momentu ulica zaczęła tracić swój przedmiejski charakter. U wylotu ulicy w stronę ulicy Długiej ukształtował się plac stanowiący węzeł komunikacyjny — Warmbrunner Platz - z tramwajem, którego tor biegł aż do Cieplic. Dawny cmentarz zamknięty został w 1871 r. i przekształcony w założenie parkowe z placem zabaw. Jeszcze na początku XX w. istniał kościół cmentarny p.w. Św. Ducha, rozebrany w latach 1905 — 1906 ze względu na zły stan techniczny. Kilka lat wcześniej zlikwidowano również ostatnie relikty dawnego założenia cmentarnego — rozebrano mur cmentarny i usunięto nieliczne zachowane jeszcze nagrobki.
Zabudowę ulicy stanowią w przeważającym stopniu pochodzące z końca XIX i początku XX wieku kamienice czynszowe, czasem o bardziej reprezentacyjnym charakterze. Wiele z nich znajduje się obecnie w złym stanie technicznym.
Studium historyczno - urbanistyczne 2002