Historia wieży wyciągowej szybu „Andrzej” sięga 1803 roku, kiedy na terenie dzisiejszej dzielnicy Wirek została założona kopalnia Gottessegen. Właścicielem kopalni był hrabia Henckel von Donnersmarck. Głębinową eksploatację węgla rozpoczęto dopiero w II połowie XIX wieku.



Pierwszym wydrążonym szybem w 1867 roku był Aschenborn – dzisiejszy szyb Andrzej. Trzy lata później wzniesiono nad nim budynek wieży typu Małachowskiego, charakteryzujący się nietypową bryłą zbliżoną do baszty obronnej. Wkrótce w sąsiedztwie wieży powstały budynki maszynowni, kotłowni, pompowni oraz budynki administracyjne oraz drewniana sortownia. Szybem Aschenborn prowadzono nie tylko wydobycie urobku ale i odwodnienie wyrobisk parowymi pompami.



Na przełomie XIX i XX wieku teren kopalni podlegał rozbudowie. Przeprowadzanym pracom podlegała również wieża, która w 1895 roku została nieznacznie przebudowana. Kiedy w 1922 roku w wyniku przeprowadzonego podziału Górnego Śląska Wirek znalazł się po polskiej części, kopalnia została przemianowana na Błogosławieństwo Boże. Spolszczeniu uległy również nazwy: Aschenborn na Andrzej, Hillebrand na Lech i Arthur na Artur.



W 1926 roku kopalnia została unieruchomiona i przejęta przez sąsiednie zakłady. W kolejnych latach szyb był włączany do różnych spółek: po 1926 roku do kopalni Pokój, dwa lata później do koncernu Wirek Kopalnie, a w 1945 roku do kopalni Wanda Lech. W przeciągu wszystkich tych lat nadal pełnił funkcję szybu odwadniającego, po 1945 roku przez 20 lat funkcjonował również jako szyb pomocniczy.



Ostatecznie został unieruchomiony w 1969 roku, zasypano otwór szybowy oraz zdemontowano wszelkie urządzenia, naczynia i wyciągi. Teren wokół szybu oraz sam obiekt zostały zaadaptowane jako warsztat samochodowy.



W latach 70. rozpoczęto rozbiórkę części nieużytkowej, wkrótce prace wstrzymano ponieważ obiekt trafił do rejestru zabytków.



Wieża wniesiona na planie zbliżonym do kwadratu w konstrukcji murowanej z cegły ceramicznej na zaprawie wapiennej. Obiekt 4-kondygnacyjny, kryty pierwotnie dachem ostrosłupowym o konstrukcji stalowej, zwieńczony iglicą. Ściany obiektu posiadają narożne filary oraz ściągi stalowych wzmocnień. W ostatniej kondygnacji szczątkowo zachowały się podesty technologiczne, które pierwotnie były wsparte na belkach z blachownic. Otwory okienne zamknięte odcinkowo z częściowo zachowaną ślusarką o drobnych podziałach. Otwory drzwiowe również zamknięte odcinkowo obecnie zamurowane. W narożach ścian widoczne lizeny. W zamknięciu wysunięty wspornikowo krenelaż. Wnętrze wieży pierwotnie podzielone na poszczególne kondygnacje, obecnie brak podziałów między piętrami.



Źródło: WSTĘPNE SPRAWOZDANIE Z INWENTARYZACJI OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH

W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM, Katowice, styczeń 2012