starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 16 głosów | średnia głosów: 6

Polska woj. śląskie powiat cieszyński Cieszyn Dzielnica Saska Kępa (Saská kupa) ul. Ruchu Oporu (Odboje) Ruchu Oporu 4

18 kwietnia 2020 , Ogólny widok na frontową elewacjie kamienicy przy Ruchu Oporu 4.

Skomentuj zdjęcie
vetinari
Na stronie od 2014 czerwiec
11 lat 11 miesięcy 6 dni
Dodane: 24 listopada 2022, godz. 15:25:03
Autor zdjęcia: vetinari
Rozmiar: 1656px x 2500px
Aparat: Canon EOS 200D
1 / 100sƒ / 8ISO 10010mm
1 pobranie
315 odsłon
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia vetinari
Obiekty widoczne na zdjęciu
Ruchu Oporu 4
więcej zdjęć (4)
Zbudowano: 1869
Dawniej: Ortodoksyjny dom modlitwy Szomre-Szabos
Kamienica przypisana była do dzielnicy Saska Kępa z numerem konskrypcyjnym 121 (początkowo 14A), który w okresie międzywojnia został zmieniony na 177. Numer posesji był 4. Budynek został wzniesiony w 1869 r. Podług najstarszej Książki Adresowej Cieszyna z 1874 r. ówczesnym właścicielem był Johann Hauke, który trudnił się budową organów. W następnych latach budynek należał do Ferdinanda Planiego (Plany, czasami pisany też Plány - rodzina ta była skoligacona z rodziną Kordulów - Franziska Plany pochodziła z domu Kordula). Około 1886 r. budynek przeszedł na własność Alexandra Sekulowicza a następnie Josefa Glesingera. Przed rokiem 1893 nabył go Johann Then a po nim Katharina Then. Po śmierci Kathariny Then w 1904 r. kamienicę zakupił Salomon Liebermann, który parę lat później przepisał ją swym dzieciom: Hermannowi, Davidowi, Markusowi, Bernhardowi oraz Hanni. Od 1909 r. nowym właścicielem stał się aptekarz Karl Turek, który w 1911 r. roku zlecił adaptację pomieszczeń na pierwszym piętrze dla żydowskiego stowarzyszenia Szomre-Szabos / Strażnicy Szabatu. Prace te wykonał Max Wrana i Johann Frank. Jako przedstawiciele stowarzyszenia zostali odnotowani: Salomon Roßbach, David Silbermann, Löbl Blum i Heinrich Lauber. Społeczność żydowska Czeskiego Cieszyna od samego początku była bardzo zróżnicowana. Znaczną jego część, czasami przeważającą, stanowili zwolennicy różnych odłamów judaizmu ortodoksyjnego, którzy od 2 poł. XIX w. w coraz większej liczbie przybywali koleją z Galicji, osiedlając się najchętniej w okolicach dworca kolejowego (niskie zabudowania przy ul. Jabłonkowskiej i Frydeckiej .
Już od 70. lat XIX w. organizowali własne domy modlitwy, początkowo w różnych tymczasowych lokalach, nędznych drewnianych barakach itp. Przykładowo w prasie lokalnej z 1883 r. informowano o bójce polskich ortodoksyjnych żydów podczas święta jakim był szabat. Od 1911 r. funkcjonował już na stałe przy Mervillegasse 4 żydowski dom modlitwy, w którym m.in. dokonywano obrzędów rytualnych związanych z urodzeniem dzieci. Prowadziło go ortodoksyjne stowarzyszenie modlitewne i dobroczynne Schomre-Schabos. Jego statut zarejestrowany został w 1911 r., a celem stowarzyszenia było utrzymanie domu modlitwy, łaźni rytualnej i personelu kultowego oraz codzienne odbywanie modlitw. Odbywało się to w specjalnie przystosowanej sali na piętrze budynku, który z czasem stał się własnością stowarzyszenia.

Znaczenie domu modlitwy wzrosło po podziale Cieszyna w 1920 r., był to bowiem jedyny obiekt żydowskiego kultu po lewej stronie rzeki Olzy. W 1928 r., kiedy Schomre-Schabos wybudowało własną synagogę przy obecnej ul. Bożka 16 , właścicielem domu przy ul. Ruchu Oporu nr 4 został kupiec i producent kapeluszy Moses Löbl May (mieszkał tu:ttp://fotopolska.eu/66175,obiekt.html ), który zarazem był przełożonym stowarzyszenia. May prowadził działalność handlową w polskiej (był właścicielem kamienicy przy ul. Michejdy 17 sklep z kapeluszami znajdował się w kamienicy przy ul. Głębokiej 34 ttp://fotopolska.eu/Gleboka_34_Cieszyn ) jak i czeskiej części miasta. Własną firmę założył w 1895 r. Pomimo przeprowadzki stowarzyszenia do nowego budynku nadal działała tu szkoła religii i języka hebrajskiego.
W 1928 r. budynek dawnej synagogi przebudowano do obecnego kształtu. Projekt przygotował architekt Eduard David natomiast właściwe prace budowlane wykonał Anton Wicherek. W 1930 r. znajdował się tu sklep z bronią i amunicją Emila Košťála (później przeniesiony pod nr 14), a także sklep galanteryjny Jakoba Jakobowicza (do 1935 r.). W 1937 r. budowniczy Theodor Haushild wykonał przebudowę przyziemia dla celów handlowych. Od 1938 r. spółka handlowa M. L. May pod kierownictwem Fryderyka May otrzymała międzynarodową koncesję na handel kapeluszami i ich przynależnościami - zastępca handlowy na terenie Polski. Krótko po II wś. właścicielem kamienicy była Anna May.
ul. Ruchu Oporu (Odboje)
więcej zdjęć (93)
Ulica powstała w 1892 r. i przypisana była do dzielnicy Kamieniec oraz Saska Kępa a właściwie do Brandysa, albowiem Saska Kępa została wydzielona z Brandysa. Linia graniczna pomiędzy dwoma dzielnicami biegła środkiem drogi, by następnie skręcić za domem Rudolfa Kotzura . Jej pierwotna nazwa, która została przyjęta w marcu 1892 r. brzmiała Mervillegasse. Nazwa ta odnosiła się do fundacji (Merville Stiftung) Adeli baronowej Mervill (Adele Freiin von Merville), która powstała na mocy testamentu jej męża, generała-majora Fryderyka Mervill w roku 1879. Ustanowiła ona 7 stypendiów dla uczniów przez cały czas trwania ich nauki, aż do doktoratu włącznie. Wyłączeni byli jedynie studenci teologi. Początkowy kapitał tej fundacji wynosił 100 tysięcy koron, w roku 1918 - już ponad 200 tysięcy koron. Fundacja ta istniała jeszcze w 1939 r., ale stypendia po 1920 r. otrzymywali tylko studenci z polskiej części miasta, gdzie znajdowała się siedziba fundacji. Ulica do 1900 r. swym wyglądem przypominała niezbyt szeroką ścieżkę, aniżeli ulicę z prawdziwego zdarzenia. Jej istnienie i dokładny przebieg potwierdza mapa katastralna Kamieńca z 1836 r. Pierwotna dróżka o szerokości około 2,5 m łączyła ul. Saska Kępa z zabudowaniami folwarku należącego do rodziny Tetlów (obecnie rynek). Możliwość regulacji ulicy, która polegała na poszerzeniu i wytyczeniu linii w sposób prostopadły do ul. Saska Kępa, nastąpiła dopiero po wyburzeniu w 1900 r. dwóch domów należących do Andreasa Tetli. Przede wszystkim chodziło o budynek stojący w samym środku przyszłej ulicy oraz budynku usytuowanego wzdłuż ul. Saska Kępa , który został zastąpiony nową rogową kamienicą . Do właściwej regulacji ulicy przystąpiono dopiero w 1901 r., pomimo iż zamiary jej rozbudowy były omawiane na posiedzeniach władz miejskich już w 1897 r. We wspominanym 1901 r. władze miasta odkupiły od Andreasa Tetli działkę niezbędną do jej rozbudowy za 8 tys. florenów. Pertraktacje z rodziną Tetlów przebiegały już w latach 1898-1899, jednak były one bezowocne z powodu rozbieżności wyceny działki (Andreas Tetla żądał 12 tys. florenów). W wyniku powyższej regulacji ustąpić musiało dawne ogrodzenie oddzielające chodnik biegnący wzdłuż ul. Saskiej Kępy od prywatnej działki należącej do rodziny Tetlów. Ogrodzenie to składało się z pięciu kamiennych słupków oraz furtki, za sprawą której mieszkańcy mogli wejść na około 2,5 m szeroką prywatną dróżkę prowadzącą w kierunku obecnego rynku. Pierwotna nieprostopadła linia uliczna jest widoczna po dziś dzień za sprawą usytuowania kamienic nr 2 i nr 4, które zostały wzniesione jeszcze przed regulacją ulicy, wobec czego odzwierciedlają jej pierwotny przebieg. Dlatego też w miejscu tym szerokość ulicy dochodzi do 16,5 m, natomiast w jej pozostałej części tylko 12 m. W 1894 r. przeprowadzono prace ziemne związane z budową wodociągu miejskiego. W 1903 r. na niezabudowanej wówczas części ulicy stacjonował cyrk C. Victor. W okresie międzywojnia za sprawą budowy nowych kamienic ulica przekształciła się w arterię handlową. W 1933 r. została wybrukowana (najprawdopodobniej). Zmiany nazwy ulicy były następujące: 1920 - 1934 r. Mervillegasse - Mervillova ulice. W języku polskim stosowano nieoficjalną nazwę ul. Mervilla, gdyż w tym okresie miasto posiadało tylko czesko-niemieckie nazwy ulic. Należy dodać, iż początkiem lat 20 tych XX w. władze miasta zamierzały zmienić nazwę ulicy na ul. Husova. W 1934 – 1938 Goethegasse - Goethova ulice (niemiecki poeta Johann Wolfgang von Goethe). W tym miejscu należy dodać, iż w 1932 r. władze miasta zamierzały z okazji setnej rocznicy śmierci poety wybudować fontannę z jego podobizną. Jednak w wyniku kryzysu gospodarczego z zamiaru tego w czerwcu 1933 r. zrezygnowano. Kiedy w zamian zaproponowano przemianowanie ulicy Mervilla, mieszkańcy sugerowali zachować pierwotną nazwę ulicy, ponieważ nosiła imię jednego z największych dobroczyńców starego (przedpodziałowego) Cieszyna. Po przyłączeniu w październiku 1938 r. Czeskiego Cieszyna do Polski początkowo pozostawała ul. Goethego, jednak 1 czerwca 1939 r. przemianowano ją na ul. Adama Mickiewicza. W 1939 - 1945 Goethe-Strasse, 1945 - 1948 ul. Radniční. Od 1948 aż po współczesność ul. Oboje. Po wprowadzeniu dwujęzycznych nazw ulic w 2007 r. również ul. Ruchu Oporu.