Pierwsze wzmianki ulicy pojawiają się w 1403 r. Powoli zabudowywana - głównie w zachodniej i południowej części - luźno stojącymi budynkami zamieszkiwanymi przez rolników i ogrodników. Domy jak to bywało na terenach przyfortecznych budowano w lekkiej, drewnianej konstrukcji, które łatwo było zniszczyć w wypadku zbliżania się nieprzyjacielskich wojsk, otwierając tym samym pole ostrzału dla własnych dział. Główną budowlą, do której prowadziła droga był Czerwony Folwark zajmujący działki nr 69-73a, od którego wzięła się późniejsza nazwa ulicy. W rozwoju ulicy nie przeszkodziły nawet rozruchy jakie wybuchły na tej ulicy w trakcie Wiosny Ludów w 1848 r. Od połowy. XIX w. na ponownie rozparcelowanej ulicy zaczęły powstawać podobnie jak na sąsiednich ulicach domy czynszowe o średnim lub niskim standardzie, zasiedlane głównie przez robotników okolicznych fabryk, urzędników czy drobnych przedsiębiorców. Oczywiście powstawały tu także bardziej okazałe budowle czego najlepszym przykładem może być wybudowana w latach 1875-1877 wg projektu Roberta Mendego, Obywatelska Szkoła Średnia. Gmach zajmujący parcele nr 36-38 jest lekko cofnięty od linii zabudowy, a zbudowano w stylu helleńskiego renesansu nie obiegającym od będących jego pierwowzorem elitarnych berlińskich gimnazjów. Obecnie mieści się w nim Szkoła Podstawowa nr 2 im. mjr. Henryka Sucharskiego. Innymi ciekawymi budynkami były wybudowane w 1868 r. na działce nr 72 schronisko dla dziewcząt "Marthastift", siedziba wrocławskiej gminy Braci Morawskich z 1865 r. pod nr 26-28,
dom wychowawczy "Daheim", wybudowany w 1911 r. wg projektu Grunewalda pod nr 19, czy żeński dom studencki wybudowany w 1930 r. wg projektu Richarda Gaze pod nr 21. Początkowo ulica nosiła nazwę Langegasse, lecz w 1826 r. w związku z istnieniem już ulicy o takiej nazwie, zmieniono ją na ul. Folwarczną - Vorwerkstr.

Niestety zniszczenia wojenne nie ominęły tej ulicy. Z powierzchni ziemi znikły kamienice nr 8-10, 20-28, 86-92 po stronie północnej oraz nr 7-9, 15, 39-41 róg Pułaskiego, oraz nr 77-83. Reszta budynków w lepszym lub gorszym stanie przetrwała wojnę. W pierwszych powojennych miesiącach istniały dwie samowolnie nadane nazwy ulicy: ul. Ludowa - od podwala do Pułaskiego i ul. Bieruta - od ul. Pułaskiego do ul. Kościuszki. Pierwszą oficjalną nazwą była ul. gen. Jarosława Dąbrowskiego, lecz w pobliżu istniała ul. gen Henryka Dąbrowskiego, a krzyżowanie się dwóch ulic o niemal identycznych nazwach stwarzało wiele problemów.
Rozwiązaniem była dokonana 24 marca 1948 r. kolejna, tym razem ostateczna zmiana nazwy na ul. Komuny Paryskiej dla upamiętnienia rewolucji w Paryżu w 1871 r., której dowódcą sił zbrojnych był gen. Jarosław Dąbrowski.
Po wojnie uzupełniono brzydkimi blokami zabudowę pod nr 7-9 oraz 20-26 lecz jednocześnie wyburzono kamienice na rogu z ul. Prądzyńskiego. Lata 90. przyniosły generalny remont kamienic nr 69-73a., uzupełnienie zabudowy pod nr 15. Pod koniec lat 90. rozpoczęto ukończony w 2003 r. remont budynków nr 49-52, a w latach 2001-2002 wyburzono wiele kamienie nr 44 i nr 46 na rogu z Pułaskiego. W latach 2003-2004 wybudowano blok na rogu z ul. Prądzyńskiego na działkach o nr 75-83.

Bieg obecnej ul. Podwale wyznaczył przebieg murów miejskich i znajdującej się przy nich zewnetrznej fosy miejskiej. Niezabudowana droga nabrała miejskiego charakteru dopiero po wyburzeniu fortyfikacji w 1807 r. Po rozparcelowaniu w 1813 r. na 26 działek nowa ulica otrzymała nazwę Am Stadtgraben (Przy Fosie Miejskiej). Istnienie dużych parcel, które w następnych latach dzielono na mniejsze, pociągało za sobą ciągłe zmiany numeracji. Aby usprawnić te działania w 1847 r. zdecydowano się na podzielenie ulicy na trzy odcinki i nadanie im osobnych nazw (wywodzących się od przedmieść, przez które przechodziły):

- odcinek od ul. Sikorskiego do pl. Orląt Lwowskich nazwano Nikolai Stadtgraben (Podwale Mikołajskie);
- od pl. Orląt Lwowskich do ul. Dworcowej - Schweidnitzer Stadtgraben (Podwale Świdnickie);
- od ul. Dworcowej do al. Słowackiego - Ohlauer Stadtgraben (Podwale Oławskie);

W dwa lata po podziale ulicy zamontowano na niej oświetlenie gazowe. Do połowy lat 40. XIX w. wzdłuź ulicy ciągnęły się głównie ogrody, które z czasem zaczęły zastępować okazałe gmachy użyteczności publicznej i budynki mieszkalne. W latach 1828-1834 między ul. Sądową i pl. Orląt Lwowskich wznisiono Koszary Kirasjerów (później Grenadierów), a w latach 1845-1852 na sąsiedniej działce powstał okazały gmach sądu. W następnych latach powstały: Synagona Na Wygonie (1866-70), dom handlowy Martina Schneidera (ob. Podwale), gmach Prezydium Policji (1925-27), monumentalny dom towarowy Wertheim (AWAG, po wojnie PDT) czy willa rodziny Haase pod nr 76 (później siedziba śląskiego oddziału HJ).

W czasie wojny najbardziej ucierpiał południowy odcinej ulicy między ul Czystą i ul. Kołłątaja, a także rejon ul. Traugutta i pl. 1-go Maja. Po wojnie ulica także była podzielona na trzy odcinki, lecz 11 grudnia 1951 r. zdecydowano się na ich połączenie pod jedną nazwą - ul. Podwale.

Na terenie skweru w latach 1816 -1861 znajdował się cmentarz św. Doroty (St. Dorotheenfriedhof). Zamknięty w 1861 i przerobiony na plac zabaw przed 1918 r.
Podobny los spotkał cmentarz św. Bernardyna Friedhof St. Bernardin) znajdujący sie obok św. Doroty

Początki ulicy sięgają 1873 r. jednak trudności z wykupem działek spowodowały, że dopiero 1879 r. Śląskie Towarzystwo Akcyjne Nieruchomości mogło bez problemów wytyczyć nową ulicę. W tym samym roku nadano jej imię Maxa von Forckenbecka, nadburmistrza Wrocławia w latach 1872-78, który szczególną uwagę poświęcał sprawom szkolnictwa, budowy mostów, kanalizacji i gazownictwa. Za swe zasługi otrzymał, odchodząc ze stanowiska, honorowe obywatelstwo Wrocławia. Zabudowa powstała w latach 1880-1885 w stylu neorenesansowym z przedogródkami i ogrodami z tyłu kamienic. Głównymi architektami byli Friedrich Barchewitz (proj. Lobe Theater, hotel przy ul. Leszczyńskiego, rozbudowa fabryki Gottfrieda Linke), H. Brost i Karl Grosser (Śląskie Muzeum Sztuk Pięknych, hotel Monopol, dom handlowy Schottländera przy Świdnickiej).

W czasie wojny zniszczona została kamienica nr 4, a w jej miejscu po wojnie wzniesiono nowe budynki. Część budynków została ładnie odnowiona (np. nr 9), niestety niektóre oszpecono, dodając nadbudówki (nr 6-8). Obecna nazwa nadana po wojnie upamiętnia Aleksandra Hercena - rosyjskiego myśliciela, pisarza i rewolucjonistę, który poparł powstanie w Polsce w 1863 r.