Najstarszy i największy park miejski w Toruniu, typu angielskiego, założony w 1817 roku (początkowo na terenach pocegielnianych), jednakże ostatecznie ukształtowany w latach dwudziestych XX wieku. Park zajmuje nadwiślańską część Bydgoskiego Przedmieścia, od ul. Konopnickiej do ul. Reja. Należy do zabytkowych założeń parkowych (w 1997 roku został wpisany do rejestru zabytków)



Ten duży obszar Parku (około 25 ha, 1 km długości wzdłuż południowej strony ul. Bydgoskiej) nie jest specjalnie wyodrębniony z otoczenia, gdyż znaczna część tej dzielnicy charakteryzuje się rozwiniętą zielenią. Wzdłuż parku był założony charakterystyczny ciąg do konnej jazdy, zamieniony następnie na torowisko tramwajów w związku z poszerzeniem ul. Bydgoskiej.



Park położony jest na skarpie, w urozmaiconym, falistym terenie, odznacza się malowniczością. Charakteryzuje go powiązanie układów regularnych (klomby, kwietniki, sadzawka) z formami krajobrazowymi. Tworzą je swobodnie skupione grupy drzew, lasków i zagajników, rozmieszczone wśród otwartych zieleńców, a między nimi wiją się kręte, boczne ścieżki i błyszczą wody małych stawów, będących pozostałościami po dawnych wyrobiskach cegielni. Jedną z większych atrakcji jest dolina ze stawem z łabędziami i ze sztuczną kaskadą.



W obręb perspektyw i widoków parkowych wciągnięto graniczący od południa teren błoń nadwiślańskich, dokąd prowadzi mostek przez starorzecze - Martwą Wisłę.



Drzewostan parkowy jest bardzo okazały, o bogatym składzie gatunkowym (65 gatunków i odmian drzew i 30 gatunków krzewów rodzimych i egzotycznych). Wśród drzew parku znajduje się wiele ciekawych okazów, m.in. stare cisy, jedyny w Toruniu kasztan jadalny, klon tatarski, ozdobne drzewko mąkini, a także kłęk kanadyjski, bożodrzew chiński, dławisz okrągłolistny, miłorząb dwuklapowy, iglicznia trójcierniowa, ajlant gruczołowaty; na trawnikach jaśminowce i głogi.



Przed I wojną światową w parku stał pomnik Bismarcka (rozebrany w 1926 roku); również tutaj, w 1909 roku, w 150. rocznicę urodzin poety Friedricha Schillera, postawiono marmurową ławę z jego popiersiem (tzw. ławka Schillera , restaurowana w 2004 i 2005 roku), a powstały w ten sposób zakątek parku nazywano Idyllą.



Również w tym okresie istniała w parku największa w całej prowincji zachodniopruskiej letnia restauracja na 4 tysiące miejsc. Na Wiśle przy ul. Przybyszewskiego istniała przystań wioślarska. Park był wówczas (jak i w okresie międzywojennym) tętniącym życiem miejscem spotkań i spacerów.

Niestety w latach 60. XX wieku zlikwidowano 2 stawy, dewastacji uległy też różne elementy małej architektury.



Na zachód od Parku znajduje się obszerny teren założony w otoczeniu parkowym z dużym pawilonem z 1928 roku, przeznaczonym na cele wystawowe. Tuż obok Zieleniec, a także ulica Przy Cegielni - jedyny ślad po miejskiej cegielni, pochodzenia jeszcze średniowiecznego.



Źródło