Monumentalny projekt rzeźbiarski autorstwa Wacława Szymanowskiego zatytułowany "Pochód na Wawel" powstał w swej pierwszej wersji w postaci pięćdziesięciu dwóch monumentalnych figur. 

Kompozycja rzeźby składa się z kilku grup postaci, bohaterów historii Polski, ale także figur mitycznych i alegorycznych. Korowód otwiera wieloosobowa grupa, prowadzona przez postać symbolizującą Los-Fatum. W orszaku za nią podąża król Zygmunt III Waza wraz ze swymi rycerzami i kaznodzieją Piotrem Skargą, w otoczeniu jezuitów. Na czele kolejnej grupy, złożonej z sześciu postaci, znajduje się rycerz w zbroi, a za nim król Stefan Batory z kanclerzem Janem Zamoyskim oraz trzej rycerze. W następnej kilkunastoosobowej grupie, zwanej czasem "renesansową", kroczy ostatni władca z dynastii Jagiellonów, Zygmunt II August, z Barbarą Radziwiłłówną, za nim zaś podąża Zygmunt I Stary i Królowa Bona w otoczeniu dworu. "Pochód" zamyka grupa składająca się z dwudziestu postaci, w której znaleźli się Władysława Jagiełło z królową Jadwigą Andegaweńską. Dalej kroczy Zawisza Czarny i inni rycerze, a także ostatni król z dynastii Piastów, Kazimierz Wielki z Esterką. Za nimi artysta ukazał św. Stanisława ze Szczepanowa, biskupa i męczennika, oraz króla Bolesława Śmiałego, a także podążający za nimi lud. Konflikt dwóch zamykających korowód postaci, żywy w ówczesnej historiografii, wraz z figurą Fatum na przedzie, stanowi ramę licznych skojarzeń wywoływanych przez poszczególne postaci.

Artysta pracował nad tą wielopostaciową kompozycją w czasie, gdy trwała renowacja Zamku Królewskiego na Wawelu. Gliniany model "Pochodu" był gotowy w 1908 i stanowił efekt dwuletniej pracy rzeźbiarza. Następne trzy lata zajęło mu wykonanie figur w większej skali, w odlewie gipsowym. Ten zespół  miał być ustawiony na arkadowej konstrukcji i usytuowany w miejscu brakującego zachodniego skrzydła krużganków dziedzińca zamku na Wawelu. Projekt "Pochodu"wywołał szeroką dyskusję, która ze szczególną mocą rozgorzała w latach 1911-1912 i podzieliła środowisko polskich artystów oraz krytyków i historyków sztuki na zwolenników i wrogów realizacji tej koncepcji. Dopiero w 1928 projekt umieszczenia "Pochodu na Wawel" w dawnym miejscu kuchni królewskich został ostatecznie odrzucony przez kierującego pracami renowacyjnymi  Adolfa Szyszko-Bohusza. Poszczególne fragmenty projektu dzieła, wykonane w różnej skali i różnych materiałach, przechowywane są obecnie w kilku polskich muzeach.

Ostatecznie rzeźba Szymanowskiego nie doczekała się realizacji. Pozostały jedynie fragmenty projektu, w tym - odlew z brązu, przechowywany w Muzeum Narodowym w Krakowie (depozyt Zamku Królewskiego na Wawelu).