 | Polska › woj. małopolskie › Kraków › Dzielnica I Stare Miasto › ul. Długa › Dom "Pod Globusem" › Wnętrze - Sala Mehofera |
18 czerwca 2023 , Dom "Pod Globusem" - wnętrze.
LEWRO
 Wnętrze wieży zegarowej, tu widzianej z zewnątrz . 2023-06-25 14:52:25 (2 lata temu)
|
|
Na stronie od 2013 sierpień
12 lat 9 miesięcy 0 dni |
Dekorację najważniejszego pomieszczenia Izby, czyli Sali Posiedzeń, zlecono pierwotnie Stanisławowi Wyspiańskiemu. Wykonany przez niego projekt uzyskał pochlebne opinie członków Komitetu Budowy, jednak Wyspiański zrezygnował z prac. Powodem był nie tylko gwałtownie pogarszający się stan zdrowia artysty, ale też brak zgody na umieszczenie w jednolitej koncepcji wystroju sali - portretu cesarza Franciszka Józefa. W zaistniałej sytuacji Komitet powierzył prace nad salą Józefowi Mehofferowi, stąd obecna nazwa "Sala Mehofera". Po przedstawieniu drugiego z wykonanych projektów rozpoczęto prace i pomimo kontrowersji, jakie tenże wzbudził, oraz konieczności wprowadzenia zmian w wyposażeniu, doprowadzono je jednak do końca.
Ściany sali pokryte są (w najniższej partii) brzozową boazerią, ozdobioną wzorami wachlarzowymi i snycerskim ornamentem. Powyżej znajdują się dwa pasy geometryczno-kwiatowej dekoracji w gamie zieleni, żółci i czerwieni, rozdzielone jednobarwnym pasem. Strop został podzielony listwami jasnej sztukaterii zdobionej metalowymi kwiatonami na prostokątnych polach. Na szczególną uwagę zasługuje pokrywające strop, niezwykle barwne malowidło przedstawiające wijące się węże, pośród pęków pawich piór. Mocnym akcentem wystroju sali jest także obraz "Poskromienie żywiołów" znajdujący się na ścianie za stołem prezydialnym. Płótno przedstawia ludzki geniusz w postaci nagiego młodzieńca poskramiającego cztery kobiety-żywioły. Całość symbolizuje ideę postępu i rozwoju przyświecającą działalności Izby. Dopełnieniem dekoracji są witraże wypełniające półkoliste okna, miedziane lampy i kinkiety o roślinnych formach oraz snycersko opracowane meble.
Stworzona przez Józefa Mehoffera dekoracja sali jest kwintesencją prądów i mód artystycznych swej epoki. Do dzisiaj zachwyca barwnym i spójnym połączeniem różnych gatunków rzemiosła i sztuki.
Wzniesiony został w latach 1904-1906 według projektu Franciszka Mączyńskiego i Tadeusza Stryjeńskiego jako siedziba Izby Handlowo-Przemysłowej. Jest on jednym z ciekawszych przykładów architektury wczesnego modernizmu, dwupiętrowy, ceglany, z narożną wieżą zegarową (z podświetlanym zegarem), którą nakrywa ostrosłupowy hełm zwieńczony ażurowym, metalowym globusem (w czasie ostatniej konserwacji nowy globus ufundowało Wydawnictwo Literackie i taki też jest obecnie napis na obręczy globusa).
Portal wejściowy od strony ulicy Długiej dekorowany jest alegorycznymi płaskorzeźbami wyobrażającymi Handel i Przemysł, wykonanymi przez Konstantego Laszczkę. Dom posiada kutą bramę, a na szczycie fasady umieszczono żaglowiec z godłem Izby Handlowo-Przemysłowej wykonany z blachy w 1905. Hall i klatka schodowa są dekorowane stiukami; witraże przedstawiające symbole przemysłu i handlu: lokomotywę parową, słup telegraficzny oraz fabrykę wykonano wg projektów Franciszka Mączyńskiego w Zakładzie Witraży Władysława Ekielskiego i Antoniego Tucha.
W latach 1926-1928 dokonano restauracji elewacji i wnętrz pod nadzorem Józefa Mehoffera. Po II wojnie światowej mieścił się w domu sklep papierniczy, a po likwidacji w 1950 Izby Handlowo-Przemysłowej budynek zajmował komitet powiatowy PZPR oraz hurtownia Centrali Spożywców, które to instytucje doprowadziły do dewastacji budynku i jego wystroju. W 1953 przebito podcienia dla ruchu pieszego w narożu ulic w trakcie mającej miejsce przebudowy linii tramwajowej.
Obecnie gmach zajmuje Wydawnictwo Literackie. W latach 1986-1990 przeprowadzono kompleksową konserwację domu, przywrócono oryginalne wyposażenie, które jedynie częściowo zrekonstruowano. W miejscu, w którym znajdował się sklep papierniczy, od kwietnia 2006 roku firma Akrybia prowadzi Księgarnię Pod Globusem.
Źródło: Autorzy: Licencja: [ CC-BY-SA 3.0]