|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 3 głosy | średnia głosów: 6
1983 , Kamienice róg ul.Białoskórniczej z ulicą św. MikołajaSkomentuj zdjęcie |
Dodane: 10 stycznia 2024, godz. 13:03:16 Autor zdjęcia: fynfeuro Autor: 'fynfeuro' ... więcej (11) Rozmiar: 2848px x 2000px
0 pobrań 467 odsłon 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia fynfeuro Obiekty widoczne na zdjęciu Białoskórnicza 15-16 więcej zdjęć (11) Zabytek: A/3103/89 Zabudowa pojawiła się na tym terenie po wzniesieniu na prze). XIII/XIV w. drugiego obwodu murów miejskich, co spowodowało włączenie tego obszaru w obręb miasta. Nazwa ulicy informuje o profesji jej d. mieszkańców: fragment położony na pn. od ul. św. Mikołaja zamieszkiwali biatoskórnicy, a odcinek na pd. garncarze, co znajduje odzwierciedlenie w funkcjonującej do 1824 nazwie ul. Garncarska. Ograniczenia terenowe i status majątkowy mieszkańców wpłynęły na skromną zabudowę, częściowo o konstrukcji szachulcowej, którą już od średniowiecza sukcesywnie zastępowały domy murowane. Przetrwała m.in. got. kolumna międzyokienna w k. nr 19, fragmenty murów średniow. w k. nr 15 i 16. O wczesnych metrykach niektórych domów świadczyły zachowane do 1945 ich charakterystyczne bryty z wysokimi dachami i szczytami wykończonymi kocim biegiem (zachowany w oryginalnej postaci w k. nr 25, a do czasu odbudowy także w k. nr 19 i 26). Jednak nierzadko mur. byty tylko ściany fasadowe, a konstrukcja szachulcowa | utrzymywała się w tylnych partiach budynków (nry 7, 8) aż do XX w. Wczesne domy miały układ rzutu 2-traktowy (m.in. nry 5, 6 i 7), później, w XVIII w., pojawia się trójtrakt z klatką schodową i urządzeniami kuchennymi w trakcie środk. (nry 8, 9, 25). Pierwotnie wszystkie te domy miały układ szczytowy, zmieniony w kilku wypadkach dopiero w XIX i XX w. na kalenicowy. Fasady w większości 3-osiowe, jedynie k. nr 7 i 8 mają w fasadzie 2 osie okienne, a k. nr 3, 4 i 20 są 4-osiowe. Znaczna szer. fasady k. nr 5 jest rezultatem połączenia zapewne w 1. pot. XIX w. 2 lub 3 wcześniejszych domów. Cały ciąg zabudowy został częściowo zniszczony w 1945 i w znacznej części pozostawał nieużytkowany aż do lat 60. XX w., kiedy to, rezygnując z odbudowy k. nr 28, 29 i 30, skupiono się na k. nr 15-27. Dość znacznie przekształcono wówczas układ wewn. domów, łącząc je ze sobą, wprowadzając wspólne klatki schodowe i eliminując część wejść. Kilka budynków podwyższono o jedną kondygnację (nry 9, 19, 20, 21, 23), powtarzając d. układ szczytu. W k. nr 26 przemurowano ścianę fasadową, zachowując układ i kształt otworów okiennych. Do najmniej przekształconych i zarazem najbardziej cennych w całym zespole należą k. nr 24 i 25. Czterokondygnacyjna k. nr 24 o 3-osiowej fasadzie zwieńczonej 2-kondygnacyjnym szczytem, zat. na planie prostokąta, powstała w wyniku przebudowy w 1712 wcześniejszego domu renes., z którego zachowane są kam. fasciowe obramienia okien parteru i pięter oraz 2 kanelowane kolumny międzyokienne na 2. kondygnacji. Podczas przebudowy wprowadzono wyk. w zaprawie nową artykulację archit. fasady w postaci boniowanych lizen akcentujących w partii pięter naroża elewacji i rozdzielających osie okienne. Artykulację poziomą stanowią gzymsy kordonowe oddzielające poszczególne kondygnacje. Do kamiennych renes. obramień okien pięter dodano uszakowe tynkowe opaski, a poniżej parapetów okiennych umieszczono tynkowe lustra. W wyniku barokizacji fasada otrzymała nowy 2-kondygnacyjny szczyt ozdobiony 2 boniowanymi pilastrami o kompozytowych głowicach podtrzymujących architraw, na którym umieszczono datę „1712’’. Całość wieńczą 2 antytetycznie ustawione woluty flankujące umieszczony pośrodku postument, na którym do 1945 znajdowało się popiersie kobiety w antykizującym hełmie dodane ok. 1890, zapewne wyobrażające Atenę. Kamienica została częściowo zniszczona w 1945 i odbud. w latach 1961-63, jednak z przekształconym układem 3-traktowego wnętrza. Zlikwidowano wówczas frontowe wejście do budynku, znajdujące się pierwotnie w skrajnej prawej osi. W k. nr 25 zachowały się piaskowcowe fasciowe obramienia okien w fasadzie i elewacji tylnej, wskazujące na renes. pochodzenie budowli. Z okresu renesansu pochodzą znajdujące się na parterze fasady k. nr 6 dwie kanelowane kolumny jońskie z umieszczonymi na plakietkach w partii głowic datami „1561”. Kolumny te pierwotnie znajdowały się zapewne we wnętrzu budynku jako międzyokienne i zostały przeniesione na parter w związku z gruntowną przebudową w 1893. Z okresu renesansu pochodzi także wyk. z piaskowca portal k. nr 19. Rezultatem barok, przebudów wcześniejszych domów są fasady k. nr 10,15,16,17, 23, 24 i 27. Stosunkowo najlepiej zachował się wystrój k. nr 24, w pozostałych detal odtworzono nieudolnie, w szczególnie rażący sposób na fasadach k. nr 15 i 16. Niestety, nie zachowało się barok., ozdobione bogatą dekoracją snycerską skrzydło drzwi wejściowych do k. nr 21 z 1741. Fasady k. nr 9 i 18 noszą cechy klasycystyczne. Późniejsze przebudowy nie wniosły istotnych wartości estet., ograniczając się do dość skromnego klasycyzującego detalu (nry 3 i 4). Wyjątkiem jest wyrazista, wyk. z klinkieru i ozdobiona eklekt. dekoracją sztukatorską fasada k. nr 6, będąca rezultatem gruntownej przebudowy domu w 1893, kiedy to zlikwidowano szczyt i dodano III piętro. W pierzei obejmującej kamienice nr 5-10 partery przeznaczono na lokale usługowe, natomiast na wyższych kondygnacjach umieszczono mieszkania. W k. nr 15-27 niewielkie mieszkania znajdują się na wszystkich kondygnacjach. Wojciech Brzezowski św. Mikołaja 16-17 więcej zdjęć (16) ul. Mikołaja, św. więcej zdjęć (1914) Dawniej: Nikolai Strasse Jedna z dwóch ulic we wrocławskim Starym Mieście, łączących niegdyś Rynek ze znajdującą się na zachód od niego nieistniejącą już Bramą Mikołajską (tą drugą ulicą jest ulica Ruska), od której bierze nazwę (do 1945 Nikolai Straße). W średniowieczu (wraz z ulicami Ruską, Oławską, Świdnicką i Piaskową) była jedną z głównych arterii komunikacyjnych Wrocławia. Przy ulicy św. Mikołaja, przy samym Rynku, znajduje się kościół św. Elżbiety. Na drugim końcu ulicy, niedaleko dawnej Bramy Mikołajskiej, znajduje się dzisiejszy Sobór Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy we Wrocławiu, dawniej kościół pod wezwaniem św. Barbary. Ulica liczy około 600 metrów i w połowie długości przecięta jest wytyczoną w latach 70. XX wieku wrocławską trasą W-Z. Wyburzenia związane z przeprowadzeniem trasy W-Z oszczędziły stojący na rogu ulicy św. Mikołaja i trasy budynek Szpitala Bożego Grobu ul. Białoskórnicza więcej zdjęć (201) Dawniej: Weißgerbergasse Ulica we Wrocławiu, biegnąca niegdyś wzdłuż krawędzi wewnętrznej (wschodniej) Czarnej Oławy (fosy miejskiej wewnętrznej), na zewnątrz linii wewnętrznych murów miejskich, na odcinku pomiędzy dzisiejszymi ulicami Ruską na południu a ulicą Łazienną na północy, pośrodku przecięta ulicą św. Mikołaja. Sąsiedztwo wody w Czarnej Oławie sprzyjało osiedlaniu się tu i zakładaniu warsztatów przez rzemieślników garbarzy, należących do założonego w 1273 cechu białoskórników. Warsztaty te i domy były lekkie i bardzo niewielkie ze względu na szczupłość miejsca na położonych między murami miejskimi a fosą działkach. Weißgerbergasse wzmiankowana była w 1355 jako odcinek drogi łączącej – wzdłuż Czarnej Oławy – ulicę św. Mikołaja z Odrą w sąsiedztwie wieży wodnej znajdującej się niegdyś nieopodal dzisiejszego skrzyżowania z ul. Łazienną. Południowy odcinek ulicy Białoskórniczej, pomiędzy Ruską a św. Mikołaja aż do I połowy XIX wieku nosił nazwę Töpfergasse ("Zaułek Garncarski"); na mapie z 1807 występuje jeszcze Töpfergasse, a w 1837 – już na obu odcinkach Weißgerber Gasse. Po epidemii cholery w 1866 Czarną Oławę zasypano; na jej miejscu powstał nowy zaułek, nazwany na swoim północnym odcinku Weißgerber Ohle ("Oława Białoskórnicza"), a na południowym – Reussen Ohle ("Oława Ruska"). Podczas oblężenia Festung Breslau wiosną 1945 w gruzach legła zachodnia pierzeja ulicy Białoskórniczej (podobnie jak zabudowa Oławy Białoskórniczej i część Oławy Ruskiej, którym nadano wspólną nazwę Zaułka Ruskiego), a i pierzeja wschodnia uległa poważnym uszkodzeniom. Kamienice te odbudowano w latach sześćdziesiątych. W następnym dziesięcioleciu przez przestrzeń pomiędzy Białoskórniczą a Nowym Światem przeprowadzono trasę średnicową. Dziś ulica Białoskórnicza jest jedynie wąską zatoczką parkingową równoległą do wschodniej jezdni trasy średnicowej. |