Pierwszy bielski teatr, nie licząc istniejącej od 1791 r. prywatnej sceny Daniela Eisenberga, powstał w 1813 r. Był to zamkowy "Hochfurstliches Theater" prowadzony pod dyrekcja F. Frankiego. Spłonął on w czasie pożaru miasta w 1836 r. Nowa sala, licząca 540 miejsc, powstała w 1857 r. na piętrze budynku domu cechowego przy pl. Smolki, jednak coraz poważniej zaczęto myśleć o budowie budynku teatralnego z prawdziwego zdarzenia. Dzięki zbiórce pieniędzy wśród mieszkańców Bielska, Białej i Lipnika w latach 1889-1890 wzniesiono według projektu wiedeńskiego architekta Emila von Förstera okazały gmach Teatru Miejskiego (po 1945 przemianowany na "Teatr Polski") przy dzisiejszej ul. 1 Maja. Reprezentuje on styl eklektyczny z przewagą neoklasycyzmu i neobaroku. Na fasadzie, ozdobionej ponadto posągami Apolla oraz muz: Melpomeny i Talii, wykorzystano motyw rzymskiego łuku triumfalnego. Teatr w swoim kształcie, zgodnie z założeniem Förstera, przypomina Operę Wiedeńską i Teatr Narodowy w Budapeszcie. Do dziś zachowała się kurtyna z 1890 r. przedstawiająca Taniec Nimf, wykonana w pracowni Franciszka Rottonary. W kwietniu 2008 r. zakończył się generalny remont elewacji teatru, wraz z konserwacją wszystkich rzeźb, iluminacją, a także wymianą poszycia dachowego. Zyskał również nową, obrotową scenę, klimatyzację i nowe oświetlenie, a piwnicę zaadaptowano na kawiarnię. Przed budynkiem teatru znajduje się zabytkowa fontanna z 1895 r., podarowana miastu przez budowniczych bielskich wodociągów.

Synagoga została zbudowana w latach 1879-1881 według projektu Ludwika Schöne i Karola Korna. Jej wierna kopia powstała rok później w Szombathely. Stanowiła charakterystyczny akcent architektoniczny miasta, posiadała attykę, liczne sterczyny z kopułami, neoromańskie okna oraz dwie ośmioboczne wieże z hełmami. Budowlę otaczała bujna zieleń. Główne wejście znajdowało się od strony ulicy Mickiewicza. Podczas II wojny światowej, 13 września 1939 roku synagoga została doszczętnie zniszczona; zachowały się jedynie fundamenty i część piwniczna budynku. W latach 60. XX wieku zbudowano w jej miejscu modernistyczny gmach, w którym obecnie mieści się [ Galeria Bielska BWA]. W 1991 r. Komitet Obywatelski wmurował na zachodniej ścianie BWA tablicę pamiątkową.

Narożny gmach Poczty Głównej powstał w stylu neorenesansowym według projektu Karola Korna w 1898 r. Posiada charakterystyczną wysoką kopułę na osi z figurami Jowisza z orłem i Merkurego z laską wężową.

Bazary Zamkowe, zwane też Wysokim Trotuarem, zbudowano w latach 1898–1899, rozbierając jednocześnie istniejącą od 1521 r. zewnętrzną linię obwarowań miejskich, otaczającą zamek od wschodu i północy. Składały się z dwóch, różnych pod względem architektonicznym, pierzei. Od strony ul. Zamkowej miały formę masywnych, arkadowo zamkniętych otworów wejściowych, natomiast od pl. Chrobrego – typowych jednopiętrowych kamienic. Tworzyły podbudowę architektoniczną dla eklektycznej bryły zamku. Dachy budynków od strony ul. Zamkowej tworzyły taras, na którym założono ogród zamkowy inspirowany "wiszącymi ogrodami". Przez cały okres swego istnienia pełniły funkcję (pierwszego w mieście) pasażu handlowego. Na piętrze kamienic przy pl. Chrobrego znajdowały się mieszkania. Bazary Zamkowe wyburzono w 1974 r. podczas poszerzania ul. Zamkowej, która miała stać się częścią przelotowej drogi do Szczyrku. Ta decyzja ówczesnych władz miejskich z prezydentem Antonim Kobielą na czele jest dziś praktycznie jednogłośnie uważana za przykład skandalicznego zniszczenia zabytkowej tkanki miejskiej. W wyniku wyburzenia odsłonięto ceglany mur oporowy powstały pod koniec XIX w. (po rozbiórce murów miejskich). Obecnie pojawiają się różne koncepcje całkowitej bądź częściowej odbudowy podzamcza, jednak żadna z nich nie jest niestety poważnie brana pod uwagę przez władze miejskie jako możliwa do zrealizowania.

Budynek hotelu powstał w latach 1892–93. Został zaprojektowany na zlecenie Henryka Hochstima przez Karola Korna, którego firma zajęła się również realizacją budowy. Hotel to wolno stojący, neorenesansowy, czteropiętrowy budynek z mansardowym dachem, którego fasada zdobiona jest motywami mitologicznymi i ornamentami roślinnymi. Na cześć Franciszka Józefa I został nazwany Kaiser-Hof (pol. Dwór Cesarski). W początkach XX w. do dyspozycji gości było 50 pokoi i salonów, restauracja, kawiarnia Renaisance, letnia weranda, a także pierwsza w Bielsku sala kinowa (otwarta w 1896 r.). W 1922 r. w hołdzie Gabrielowi Narutowiczowi nadano mu nazwę Prezydent. Kilka lat później od strony południowej dobudowano (z zachowaniem stylu) salą bankietową. Od 1938 r. budynek pełnił różne funkcje – banku, szpitala i domu kultury. Przez kilka miesięcy 1939 roku stanowił główną kwaterę dowództwa Batalionu ON "Bielsko, wchodzącego w skład Armii Kraków. W latach 1959–1960 w miejscu dobudowanej sali bankietowej powstał socrealistyczny Dom Technika, siedzibę NOT, który obecnie jest pawilonem handlowo-wystawowym. Ponowne otwarcie Hotelu Prezydent nastąpiło w 1962 r. W październiku 2007 r. dotychczasową nazwę Prezydent zmieniono na President, a latem 2008 r. rozpoczęto renowację budynku, która w lipcu 2009 r. przywróciła mu pierwotny wygląd. Obecnie do dyspozycji gości jest 36 pokoi, oddanych do użytku po generalnym remoncie w 2008 r.

Tunel kolejowy w Bielsku-Białej – tunel kolejowy o długości 268 m na linii kolejowej nr 139, biegnący pod fragmentem ścisłego centrum Bielska-Białej – placem przed budynkiem hotelu President, ul. 3 Maja, pl. Chrobrego i ul. Zamkową.



Od północnego wlotu do połowy długości mieści dwa tory, potem zwęża się do jednego (choć jest miejsce na drugi). Wysokość tunelu wynosi 6 m, jego strop znajduje się 1,5 m pod poziomem jezdni .

Tunel powstał metodą drążenia w latach 1876–1877 na budowanej linii kolejowej z Bielska do Żywca. Jego budowę (jak i całej linii) sfinansował w większości arcyksiążę Albrecht Fryderyk Habsburg. Kamień, którego użyto do budowy, pochodził z kamieniołomu z jednej z dzisiejszych podgórskich dzielnic miasta – Straconki. Nie przewidziano wówczas dalszego rozrostu miasta, dlatego też pod koniec XIX w. głębokie wykopy torowiska po obu stronach tunelu stały się poważną przeszkodą w rozwoju przestrzennym (nie powstała wschodnia pierzeja ul. 3 Maja ani nie zagospodarowano obszaru na północ od pl. Teatralnego) czy tworzeniu infrastruktury technicznej. W nocy z 2 na 3 września 1939 r. tunel został wysadzony w powietrze przez polskich saperów z 21 Batalionu Saperów pod dowództwem mjr. M. Orłowskiego (był to jedyny akt zbrojny ze strony Wojska Polskiego w Bielsku-Białej w czasie II wojny światowej). Odbudowę przeprowadzono bardzo szybko i ponowne otwarcie tunelu nastąpiło już kilka tygodni później. W latach 80. XX wieku planowano zbudować drugi tor na całej długości tunelu, jednak inwestycję tę uniemożliwiło istnienie pod nim skanalizowanych w 1860 cieków wodnych – Nipru i Młynówki (konieczne byłoby obniżenie torowiska o blisko metr, aby zmieścić się w skrajni wraz z siecią trakcyjną)

Opis z

/p>

Została wytyczona w 1889 r. jako droga prowadząca z centrum miasta do nowego dworca kolejowego (dziś Bielsko-Biała Główna). Stała się główną arterią wówczas gwałtownie się rozwijającego Dolnego Przedmieścia, szybko zapełniając się wielkomiejską zabudową, tworzoną głównie według projektów Karola Korna (a po jego śmierci w 1906 r. kancelarii architektonicznej Karl Korn kierowanej przez jego brata - Felixa); stąd też zwana jest czasami "promenadą Korna". Najpierw nosiła nazwę Nowej Drogi Dojazdowej (Neue Zufahrtstraße), potem Tunelowej (Tunnelstraße), aż w 1898 r. z okazji 50-lecia panowania Franciszka Józefa I uczczono w nazwie ulicy postać władcy. Obecną nazwę nadano w latach międzywojennych, jednak już w 1939 r. doszło do kolejnej zmiany - tym razem na Adolf-Hitler-Straße - a do następnej w roku 1945 - na Lenina. ''3 Maja'' przywrócono w 1990 r. Zabudowę zachodniej pierzei tworzy przede wszystkim zespół trzypiętrowych kamienic mieszczańskich z lat 1890–1913, z kolei od wschodu na odcinku od Przechodu Schodowego ulica pozostaje praktycznie niezabudowana (z wyjątkiem skrzyżowania z ul. Wałową) ze względu na trochę niefortunny przebieg linii kolejowej. Obecnie na całej długości ma dwa pasy ruchu w każdą stronę (w rejonie skrzyżowań więcej), nieoddzielone pasem zieleni; stanowi część drogi wojewódzkiej nr 942. Niestety powoduje to, że dawna reprezentacyjna aleja jest dziś tylko drogą przelotową i od lat żadne władze nie chcą tego zmienić...