k większość zapewne wie, spora część kultowego serialu kręcona była na terenach Dolnego Śląska, w tym także we Wrocławiu.
Postaram się w tym artykule nieco uporządkowac i przypisać odpowiednie fragmenty - odpowiednim miejscom:
I - "Załoga" - Wyprawa Janka po korzeń żeń-szenia nakręcona w Kotlinie Kłodzkiej w Międzygórzu oraz w pobliżu wodospadu Wilczki. Walka z japośnkim spadochroniarzem to okolice pensjonatu "Słowik" przy ulicy Wojska Polskiego w Międzygórzu. Wojenkomat dokąd udał się Janek z prośbą o przydział do wojska, to dom nr 7 przy ulicy Śnieżnej w Międzygórzu. Walka matki Szarika z tygrysem odbywała się na zapleczu pensjonatu "Warta"' przy Śnieznej 18a. Eskapada kolejowa Janka i sceny gdy po raz pierwszy zobaczył Gustlika i Lidkę nakręcono na nieistniejącym dziś torze na południe od miejscowości Gaj Oławski.
Obóz w Sielcach i słynne wbijanie gwoździa w drzewo to Karliki leżące na południe od żagańskiego osiedla Moczyń. Walka i zastrzelenie tygrysa kręcono w WFF we Wrocławiu. Tam także kręcono sceny z wnętrza chaty opiekuna Janka i sceny z wnętrza wagonu.
II - "Radość i gorycz" - Fabryka w wyzwolonym Lublinie to w rzeczywistości Zakład Tkanin Dekoracyjnych "Dekora" przy ul. Bolesława Chrobrego w żaganiu. Scena wjazdu i powitania w filmowym Lublinie to ulica T. Kościuszki. Postój czołgów w tym odcinku kręcono w podżagańskiej wsi Olszyniec.
Historyczna scena Gustlika z jajkiem to dom w żaganiu (filmowej nauczycielki ) przy ulicy Nadbobrze w centrum miasta. Forsowanie filmowego Bugu - w rzeczywistości Bóbr przepływający przez wieś Gorzupię.
W pobliżu kościoła w Gorzupi (na skrzyżowaniu) - miejsce popisów cyrkowych Szarika.
III - "Gdzie my - tam granica" - Forsowanie Wisły odbywało się we wsi Stany na Odrze. Kąpiel nagiego Janka i Gustlika zrealizowano w żaganiu w okolicach ogródków działkowych "Bajka".
Sceny cmentarne odegrały wrocławskie nekropolie przy Smętnej (brama środkowa) i Ślężnej.
Scena gdy Gustlik wymyśla Grigorijowi sandomierski życiorys kręcona była we wrocławskim Parku Szczytnickim.
IV - "Psi pazur" - Głównym tłem były żagańskie ruiny poniemieckiej papierni - w tym epizodzie załoga rusza na odsiecz batalionowi kapitana Baranowa. Szarik biegnący z meldunkiem to w rzeczywistości podwrocławski wtedy poligon ZMECH-u.
V - "Rudy, miód i krzyże" - Wręczanie pancernym Krzyża Walecznych - Karliki pod żaganiem (wyżej opisane).
Stratowane ule przez czołg nakrecone były we wsi Rudawica pomiędzy żaganiem i Świętoszowem.
VI - "Most" - Odcinek w którym wjeżdżaja na most od strony warszawskiej Pragi i otrzymują trafienie. Kręcono większość scen w żaganiu przy ulicach Brackiej i Warszawskiej oraz Długiej.
Randka Janka z Marusią w przyszpitalnym parku to teren Klubu Garnizonowego żagań - Las przy ulicy żarskiej. Sceny szpitalne kręcone były w WFF we Wrocławiu. Przemierzająca Lidka samotnie warszawską Pragę w rzeczywistosci zajdowała się na ulicy Hoene-Wrońskiego we Wrocławiu na wysokości numerów 17 - 19. Fragment w którym Wichura przywozi do szpitala miód ozdabiał w tle wrocławski Park Szczytnicki.
VII - "Rozstajne drogi" - Sporo scen na odciku drogi Wrocław - Trzebnica. Tam stał spalony "Rudy" i mogiła Olgierda za wsią Psary. W tych ujęciach także widac Kryniczno.
Większość zdjęć plenerowych z udziałem T-34 powstała na poligonie pancernym w trójkącie żagań - Krosno Odrzańskie - Gubin. Sceny z wnętrza wozu cyrkowego kręconow w WFF we Wrocławiu. Załapała się też kapliczka znana z "Popiołu i Diamentu" Wajdy w scenie ataku gdy Gustlik krzyczy do pustego termosu kuchni polowej by echem przestraszyć kryjących się za kapliczką Niemców.
VIII - "Brzeg morza" - Scenę kręconą w gospodarstwie Kaszuba do którego zwraca się West z prośbą o pomoc nakręcono w Olszyńcu. Bunkier zdobyty przez Czarnousowa to sceneria zmontowana w WFF we Wrocławiu.
XVIII - "Pierścienie" - Opustoszała stacja benzynowa gdzie czołgiści robią sobie postój to przedmieścia Bystrzycy Kłodzkiej a dokładnie ulica Kolejowa. Spacer czołgistów odbywał się po Kłodzku i Bystrzycy Kłodzkiej na ulicy Podmiejskiej. Piwiarnia z półokrągłym tarasem to lokal pod nr 15 na placu Bolesława Chrobrego w Kłodzku. Tam też kręcono scenę gdzie Gustlik z Grigorijem rzucał płytami po ulicy.
XIX - "Tiergarten" - Filmowa przeprawa przez Szprewę miała miejsce w Brzegu Opolskim na Wyspie Jeżynowej nieopodal ulicy Franciszka Krzyszowica.
XXI- "Dom" - Większośc scen rozminowania z kapitanem Pawłowem to rzecz jasna Twierdza Kłodzka. Sceny postoju nad filmową łabą kręcone były w Kłodzku nad Bystrzycą Kłodzką przy stadionie na ulicy Sportowej. W tle widac osiedle przy ulicy Orkana. Rynek w Ritzen gdzie Kugel kieruje porządkami to plac Wolności w Bystrzycy a dom w którym kwaterowała Honorata znajdował sie w tym odcinku przy ul. Św. Wojciecha 13-15w Kłodzku.
Tak w skrócie wygląda Dolny Śląski w serialu "Czterej pancerni i pies".
bonczek/hydroforgroup/2007 na podstawie książki Marka łazarza "Czterej pancerni i pies - przewodnik po serialu i okolicach" wydanej przez Torus Media - Wrocław 2006
