|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 9 głosów | średnia głosów: 6
24 sierpnia 2024 , Stanowisko ogniowe nr 4 (obiekt nr 204) 13. Baterii Artylerii Stałej, dobudowane na wzór pozostałych stanowisk Baterii Laskowskiego w 1948 roku. |
|
Na stronie od 2013 listopad
12 lat 5 miesięcy 3 dni |
![]() |
inne obiekty wojskowe
|
Stanowisko ogniowe nr 4 (obiekt nr 204) 13. Baterii Artylerii Stałej, dobudowane na wzór pozostałych stanowisk Baterii Laskowskiego w 1948 roku.
W miejsce zniszczonego wybuchem w 1946 roku dawnego stanowiska nr 1 postanowiono wybudować identyczny schron, na lewym skrzydle baterii. Wiązało się to z planami ponownego wykorzystania przedwojennej baterii. Wraz z ukończeniem prac budowlanych podjęto decyzję o przezbrojeniu stanowisk w typowe ówcześnie radzieckie działa B-13 kal. 130 mm. Prace adaptacyjne prowadzono we wszystkich czterech schronach, dobudowując dodatkowy parapet - przedpiersie oraz podnosząc poziom platformy działa. Dwukondygnacyjny schron mieszczący komory amunicyjne na dolnym poziomie oraz działobitnię na stropie różnił się jedynie detalami wykończenia od swojego przedwojennego pierwowzoru.
Do budowy tej baterii na Helu wykorzystano istniejące obiekty przedwojennej XXXI baterii im. Heliodora Laskowskiego. Gdy w 1947 roku przybyły do Polski obiecane przez Rosjan, w ramach reparacji wojennych, działa B-13 kalibru130mm, wzmocniono stropy i dobudowano przedpiersia do istniejących stanowisk. Ostatecznie montaż dział zakończono w początku 1949 roku, a 24 marca tego samego roku przeprowadzono pierwsze strzelanie techniczne. W listopadzie 1950 roku utworzono samodzielne Baterie Artylerii Stałej. 13 BAS na Helu otrzymała na etat 150 żołnierzy i 2 pracowników cywilnych. Kolejno w latach 50-tych trwała intensywna rozbudowa obiektów baterii oraz montaż nowego wyposażenia i tak zaopatrzono ją min. w centrale artyleryjską PUS Moskwa, dalmierze DM-3 i DM-4, dalocelownik WBK-1. W 1956 roku do baterii dodano oddzielną wieżę radarową w celu wyposażenia jej w radary artyleryjskie typu Załp-B. W 1955 roku zostają stworzone Dywizjony Artylerii Nadbrzeżnej, a 13 BAS wciela się do 32 DAN. Rok 1963 to data połączenia 13 i 27 BAS, dzięki temu stworzono 27 Baterię Artylerii Nadbrzeżnej. A w 1965 roku baterię wcielono do 9 Flotylli Obrony Wybrzeża na Helu. W skład 13 Baterii Artylerii Stałej wchodziły następujące obiekty - cztery stanowiska ogniowe i działa typu B-13 kalibru 130mm, główny punkt kierowania ogniem z dalmierzem stereoskopowym o podstawie 4m, dalocelownikiem oraz stacją radiolokacyjną Załp-B. Ponadto zapasowy punktu kierowania ogniem z dalmierzem stereoskopowym o podstawie 4m, centrala artyleryjska z systemem przeliczników CAS-4, dwa schrony dla agregatów, magazyn amunicji specjalnej, dwa wzmocnione punkty obserwacyjne, schron dla załogi, dwa schrony dla reflektorów. Koniec istnienia BAS-ów datuje się na lata 70 XX wieku, w grudniu 1974 roku na bazie 13 BAS utworzono 7 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej. Koniec wykorzystywania i powolna śmierć tej baterii zaczęła się w 1977 roku kiedy to zrezygnowano z konserwacji sprzętu. Od tej pory zaczęła się powolna, trwająca do dnia dzisiejszego dewastacja obiektu. Na początku lat 90 zezłomowano i pocięto 3 działa B-13, a budynki techniczne opustoszały. Jedynie pozostawiono jako eksponat jedno działo na stanowisku nr 3 wraz z oryginalnym parasolem maskującym oraz urządzono wewnątrz stanowiska ogniowego muzeum. Reszta obiektów niszczeje, ulega dalszej dewastacji, a szkoda bo to wspaniały relikt nie tak dawnych czasów.
Muzeum Obrony Wybrzeża - w Helu otwarte w roku 2006 eksponuje swoje wystawy w dwu ogromnych, wyremontowanych obiektach dawnej niemieckiej baterii artylerii nadbrzeżnej "Schleswig Holstein". Zainstalowane tu na krótko (przeniesione po oddaniu strzałów próbnych do Francji) trzy działa kalibru 406 mm (co odpowiada kalibrowi 16 cali), wykonane dla planowanych przed wybuchem wojny niemieckich pancerników typu "H".
Działa kalibru 406 mm są największymi na świecie działami, jaki kiedykolwiek były instalowane na stałych stanowiskach obrony wybrzeża. Działa tego kalibru były także stosowane m.in. na amerykańskich pancernikach typu Iowa. Istniały działa większych kalibrów, lecz były to działa japońskich pancerników, kolejowe, na podwoziach gąsienicowych lub doświadczalne.
We wnętrzach obiektów muzeum znajdują się stałe wystawy i eksponaty nawiązujące do historii militarnej Rejonu Umocnionego Hel.
Pierwszym z obiektów jest wielokondygnacyjna wieża kierowania ogniem, z punktem widokowym na szczycie. Drugim obiektem jest stanowisko ogniowe nr 2 (istniały w sumie trzy stanowiska ogniowe) pod armatę kalibru 406 mm Stanowisko ogniowe obejmuje podziemną infrastrukturę stanowiska ogniowego jak i zaplecze mieszkalno-techniczne pełniących tu służbę marynarzy.