starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 1 głos | średnia głosów: 6

Polska woj. zachodniopomorskie powiat stargardzki Stargard ul. Władysława Łokietka Holzmarktstrasse 21

2008 , Ściana piwnicy na zapleczu parceli Targ Drzewny 21. Fot. K. Kwiatkowski

Skomentuj zdjęcie
Wojciech Szuba
Na stronie od 2020 styczeń
6 lat 2 miesiące 28 dni
Dodane: 12 września 2024, godz. 20:52:47
Autor: K.Kwiatkowski ... więcej (1)
Rozmiar: 1021px x 593px
0 pobrań
327 odsłon
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Wojciech Szuba
Obiekty widoczne na zdjęciu
Holzmarktstrasse 21
więcej zdjęć (4)
Dawniej: Holzmarktstrasse 21

W 1627 r. działka leżąca w Okręgu Jana zabudowana była budą, którą wzniesiono przy Mittelstraße 3. W 1723 r. posesja leżała w Okręgu Jana, w kwartale IX, przy Mittelstraße/Holzmarckt 223. Front parceli miał szerokość 9,97 m, długość/ głębokość wynosiła 32,01 m, a  szerokość tylnej granicy 10,05 m74. W  latach 1775–1790, patrząc od Targu Drzewnego, nieruchomość zabudowana była domem frontowym (budą), a na podwórzu stały trzy stajnie ustawione w podkowę. Po 1808 r. działka została włączona do Okręgu Rządowego. Już jako obiekt pierwszej klasy zlokalizowana była przy Holzmarckt 3. Po kolejnej reformie administracyjnej w 2. poł. XIX w. otrzymała adres Holzmarktstraße 21. Pierwszym znanym właścicielem był Friedrich Gordan (Jordan) i  nic nie wiadomo o  jego zajęciu. Jednak biorąc pod uwagę lokalizację budynku mieszkalnego względem Rynku oraz profesje mieszkańców sąsiednich kamienic, można przypuszczać, że byli to głównie rzemieślnicy i kupcy.W 1665 r. kuśnierz Hans Eckstein był również posiadaczem sąsiedniej działki pod późniejszym adresem Holzmarktstraße 20 i płacił podatek za trzy piwnice. W 1693 r. właścicielką budy była wdowa po Samuelu Krügerze, która miała na wyposażeniu nieruchomości murowany piec browarniczy (Schorstein), 1 korzec (Scheffel), 1 garniec (Metze) i połowę ćwierci (halb Viert), które były poddane legalizacji (besigelt). Dom zamieszkiwała też rodzina Brautigam: pani, dziecko, panna i dziewczynka. W  latach 1696–1700 właścicielem kamienicy był Christoph (Christian) Schaffmann. Kolejny posiadacz tej parceli został wymieniony w 1710 r. i  był nim kupiec materialista Joachim Friedrich Schöne (Schön), a od 1755 r. przejęli ją jego spadkobiercy. Natomiast w  latach 1789–1821 weszła w posiadanie kupca Christiana Wilhelma Gehrcke. Wówczas domostwo było zamieszkane jedynie przez najbliższą rodzinę właściciela. Podobna sytuacja utrzymywała się jeszcze w początkach 2. poł. XIX w., kiedy działka należała do kupca Friedricha Augusta Kocha, którego córka Marie dysponowała tą parcelą do 1928 r. Na początku 1851 r. i ponownie w  latach 1853–1854 Kochowie byli jedynymi lokatorami domu. Tu też senior rodu prowadził sklep. Przez kolejne dwa lata wynajmował jedynie dwa pokoje z  kuchnią. Kiedy własność przejęła jego żona Franziska przeniosła się ona na ostatnie piętro, a  pozostałe pomieszczenia wynajmowała. W latach 1857–1886 wśród mieszkańców pojawili się oficerowie: podporucznicy von Petersdorff, von Stein, Rahdes, Seelman, Kleinhamel, von Brandt, von Brauchitsch, von Marwitz, Herr, Müller, a także kapitan Hennig. Żołnierze do momentu wybudowania koszar wynajmowali kwatery w mieście. Następnie wraz z budową obiektów dedykowanych powstawały nowe dzielnice z  zabudową mieszkaniową dla poszczególnym grup zawodowych (np. kolejarzy i żołnierzy). W 1872 i 1883 r. mieszkało tu dwóch nauczycieli gimnazjalnych: Herrmann Ziemer i Richard Richter. Jak wspomniano, spadkobierczynią majątku małżeństwa Kochów była córka Marie,nauczycielka edukacji elementarnej. W  tym czasie wśród lokatorów jeszcze liczniej pojawili się pedagodzy stargardzkich szkół, co mogło być związane z zawodem wykonywanym przez Marie Koch. W latach 1884–1886 lokatorem był Albert Mührer, nauczyciel przedmiotów ścisłych. Chwilę później Wilhelm Pagel, Adolf Tamß i nauczyciel Johannes Lindenau. Od 1888 do 1900 r. mieszkanie w  kamienicy wynajmował Paul Venzke, nauczyciel gimnazjalny. Oprócz nich pomieszkiwali tam drobni przedsiębiorcy: szewcy, zegarmistrz, dekarz, wytwórca koszy, fryzjer, tokarz, wytwórcy parasoli i rękawiczek. Po śmierci Marie Koch kamienicę w 1929 r. przejął wcześniejszy lokator, rewident Conrad Falck, który był ostatnim znanym właścicielem przed 1945 r. Z  ogłoszeń reklamowych zamieszczonych w książkach adresowych wiadomo, że w 1876 pracował tutaj

Ernst" rel="nofollow" target="_blank" class="Scolor" style="text-decoration:underline">https://fotopol...=b488785">Ernst
Thimm, który oferował swoje produkty – buty różnego fasonu i wielkości. Od 1878  r. działał tam zakład i  sklep prowadzony przez zegarmistrza Louisa" rel="nofollow" target="_blank" class="Scolor" style="text-decoration:underline">https://fotopol...b488785">Louisa
Müllera. Kolejnym lokalem funkcjonującym w tej kamienicy był zakład tokarski Carla Adama, oferujący wyroby z drewna i poroża, gdzie można było nabyć m.in. przybory bilardowe, etażerki. Od 1897 r. istniał tam interes Ottona Kattnera, sprzedającego i wytwarzającego różnego rodzaju rękawiczki i krawaty oraz sklep produkujący i reperujący parasole (przeciwdeszczowe, przeciwsłoneczne) Gustava" rel="nofollow" target="_blank" class="Scolor" style="text-decoration:underline">https://fotopol...488785">Gustava Lemkego . Od 1913 r. na parterze kamienicy otworzył zakład zegarmistrz i  optyk August Weitenhagen. W latach 1930–1932 znajdował się tutaj „Bank für Handel und Grundbesitz”, a  w  1937  r. ówczesny właściciel kamienicy prowadził delikatesy i stoisko z książkami. Dzięki znanym pocztówkom z początku XX w.  wiadomo, że była to kamienica dwupiętrowa, szczytem usytuowana do ulicy i  przykryta wysokim dachem z  naczółkiem. Na parterze znajdowały się dwa lokale usługowe. Otwory okienne w kształcie prostokąta miały dekoracje w  postaci gzymsowych nadokienników, których wystrój pozostaje nieznany. Na planie ukazującym fronty kamienic w  tej części miasta z  ok. 1850  r. widoczne jest po lewej stronie od osi budynku wejście do piwnicy, od strony ulicy, przez drewnianą przybudówkę o  wymiarach ok. 1,8×1,4 m. 



źródło - Archeologia Stargardu Badania kwartału IX Dawne parcela Targ Drzewny 19-21  wyd. MAH Stargard 2023




  • 1876 r. Ernst Thimm - sprzedawca butów.

  • 1878 - 1983 r.  L. Müller, sklep z zegarkami

  • 1886 - 1891 r. Carl Adam mistrz tokarski

  • 1897 - 1902 r. Gustav Lemke, parasole i laski.

  • 1897 - 1908 r. Otto Kattner, wytwórca rękawiczek

  • 1913 - 1925 r. August Weitenhagen zegarmistrz, wyroby tytoniowe.

  • 1930 - 1932 „Bank für Handel und Grundbesitz”



Mieszkańcy zameldowani przy Holzmarktstrasse pod numerem 21 w roku 1937 r - Aus dem Adressbuch von 1937




  1. Fald Conrad, delikatesy, biuro księgowe. (Feinkosthandlung. Buchstelle.)

  2. Brüdner Werner, robotnik Arbeiter

  3. Haese Kurt, robotnik Arbeiter

  4. Heise, Friz, pakowacz. Angestellter

  5. Hofs, Gustav, robotnik. Arbeiter

  6. Schroeder Eryk murarz Maurer



(W.S)



 


ul. Władysława Łokietka
więcej zdjęć (286)
Dawniej: Holzmarktstrasse (jej część zach.)