25 lipca 1338 roku Świecie otrzymało prawa miejskie nadane przez wielkiego mistrza Dytrycha von Altenberga. Pierwotna osada miejska leżała na wzgórzu, gdy zniszczył ją pożar, ludność Świecia, możliwie, że na życzenie władców krzyżackich, założyła nowe miasto w pobliżu zamku. Stało się to około 1375 roku. Dzięki dogodnemu położeniu geograficznemu - nad brzegiem Wisły, oraz na przecięciu szlaków handlowych, bursztynowego i wiążącego Pomorze Zachodnie z Mazurami, Warmią i Litwą - Świecie rozwijało się bardzo dynamicznie. W XIV wieku pobudowano mury obronne miasta i kościół farny. Mury miejskie miały chronić nie tylko od nieprzyjaciół, ale również przed powodziami. Posiadały liczne baszty oraz cztery bramy: Chełmińską od strony lądu, której resztki zachowały się do dzisiaj; Wiślaną od południa, Zamkową od wschodu i Mostową od północy. Ówczesne Świecie posiadało rynek z ratuszem oraz znaczniejsze ulice: Mostową, Chełmińską, Kościelną, Pańską i Blankową. Domy były budowane z drzewa, wąskie i długie, szczytami zwrócone do ulicy.
Teren ten, z powodu położenia w widłach Wdy i Wisły, narażony był na częste zalewanie przez wody tych rzek. Dlatego też, już w XIV wieku niektórzy rzemieślnicy i kupcy osiedlali się w rejonie obecnego Śródmieścia, które było położone znacznie wyżej. W 1854 r. po jednej z większych powodzi, która uszkodziła prawie wszystkie budynki, podjęto decyzję o translokacji miasta na lewy brzeg Wdy. Przenosiny trwały do końca 1885 roku.
Na miejscu dawnego miasta pozostał zamek, usytuowany w jego północnej części oraz odbudowany kościół farny, stojący przy ul. PCK, w północno-zachodnim narożniku średniowiecznego Świecia. Na Starym Mieście, tuż obok kościoła farnego zachowały się też resztki murów miejskich z XIV wieku.