starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 3 głosy | średnia głosów: 6
Skomentuj zdjęcie
4elza
+1 głosów:1
Nie wiem czy powinny zostać obydwie te widokówki, na zalinkowanym jakaś dziwna kolorystyka...
2024-11-14 07:15:00 (rok temu)
do 4elza: Zalinkowane jest do podmiany albo usunięcia.
2024-11-14 07:35:40 (rok temu)
4elza
Na stronie od 2019 luty
7 lat 1 miesiąc 24 dni
Dodane: 14 listopada 2024, godz. 7:12:52
Rozmiar: 1800px x 1136px
4 pobrania
733 odsłony
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia 4elza
Obiekty widoczne na zdjęciu
kopalnie
Zbudowano: 1826
Dawniej: Giesche Grube
Najstarsze wzmianki o wydobywaniu węgla w granicach obecnego pola górniczego kopalni "Wieczorek" pochodzą z 1788 roku, kiedy to ówczesny dziedzic ordynacji mysłowickiej, Feliks Mieroszewski, założył na terenach dóbr mysłowickich (dzisiejsze osiedle Giszowiec) pierwszą w tym rejonie kopalnię "Bergthal". Węgiel wydobywano w niej z przerwami do 1823 roku. Za datę powstania dzisiejszej kopalni "Wieczorek" przyjmuje się 6 stycznia 1826 to jest dzień nadania pola górniczego "Morgenroth" czyli wydania przez władze górnicze urzędowego zezwolenia na wydobywanie węgla w obrębie wyznaczonego i nazwanego na powierzchni gruntu. Pole liczące 100 ha rozciągało się na południe wzdłuż obecnej drogi Katowice-Mysłowice. Pokłady tego pola zawierające wysoko kaloryczny węgiel eksploatowano bez przerwy od założenia aż do 1964 roku. Powstała na tym terenie kopalnia "Morgenroth" ("Jutrzenka") należała do ostatniego ordynata mysłowickiego Aleksandra Mieroszewskiego i szychtmistrza Daniela Henryka Dalibora. Wedle pruskiego prawa górniczego tytuł własności kopalni obejmował 128 kuksów (udziałów), w przypadku "Jutrzenki" po 61 kuksów posiadał Mieroszewski i Dalibór. Pozostałe 6 kuksów stanowiło tzw. wolne udziały. Po dwa kuksy otrzymywali - właściciel gruntu, Kasa Bracka i specjalny fundusz przeznaczony na utrzymanie kościoła i szkół dla górników. W latach 1833 - 1835 firma Georg von Giesche Erben z Wrocławia odkupiła od pierwszych właścicieli 98 udziałów pola Morgenroth. W następnych latach firma ta czyniła zakupy przylegających do kopalni kolejnych pól górniczych i kopalń. Połączenie nabytych przez "Spadkobierców Gieschego" pól w jedną scaloną kopalnię "Giesche" nastąpiło w roku 1883. Obszar tej kopalni wynosił 842 ha. Pierwsze udokumentowane wydobycie węgla na obszarze dzisiejszej kopalni pochodzi z roku 1834 i wynosiło 2 672 tony.
W tamtych latach węgiel urabiano klinami górniczymi i młotami a wydobywano przy pomocy płytkich szybików (8 m do 32 m). Pierwsze szyby głębinowe (100 m do 350 m) zaczęto budować od 1848 roku. Pierwsze parowe pompy odwadniające zastosowano w 1840 roku. W latach 1874 - 1883 przy czterech szybach wydobywczych (Richthofen, Keiser Wilhelm, Morgenroth, Hulda) wybudowano sortownie zastępując je w późniejszych latach nowoczesnymi urządzeniami. Do końca XIX wieku pomimo udostępnienia pokładów eksploatacja odbywała się tak zwanym śląskim systemem filarowym z zawałem. Od 1907 roku kopalnia Giesche wprowadziła podsadzkę płynną. Wkrótce bo w 1912 roku długość rurociągów wynosiła 24 km w tym 15 km stanowiły rury stalowe. W wyrobiskach lokowano głównie piasek z własnych piaskowni i niewielkie ilości własnego kamienia. W 1935 roku wydobycie z podsadzką płynną stanowiło 48 % i 57 % wydobycia z pokładów grubych.
System tak zwanych długich zabierek z podsadzką płynną po raz pierwszy zastosowano w kopalni w 1913 roku. W tym samym roku dotychczas używane wiertarki udarowe do wiercenia otworów strzelniczych zastąpiono wiertarkami elektrycznymi. Urabiany węgiel ze ścian zaczęto odstawiać za pomocą rynien wstrząsalnych. W transporcie podziemnym od 1903 roku wprowadzono silniki elektryczne. Oświetlenie elektryczne na dole kopalni zainstalowano w 1896 roku. W latach 1908 - 1910 wymieniono wózki drewniane do przewozu urobku na żelazne. Wprowadzono też elektryczne lokomotywy, do tego czasu w transporcie używano wyłącznie koni. Ostatniego konia wyprowadzono z kopalni w 1952 roku. Pierwsza wojna światowa przyniosła zmiany w układzie politycznym Europy ale dopiero 20.06.1922 roku nastąpiła korekta granicy zachodniej. Kopalnia Giesche znalazła się na terenach przyznanych Polsce. Przejęcie władzy przez Polskę nie spowodowało zmian w organizmie kopalni. Język niemiecki pozostał nadal językiem urzędowym aż do 1926 roku, polskie nazwy szybów wprowadzono w 1935 roku. Po zmianie granic majątek firmy "Spadkobiercy Gieschego" w obrębie Polski przekształcono w spółkę "Giesche Spółka Akcyjna". Kopalnia jako jeden z zakładów nie miała osobowości prawnej. Od 1926 roku spółka Giesche S.A. rozpoczęła sprzedaż swych akcji holdingowi amerykańskiemu Silesian - American Corporation. W latach 30-tych S.A.C.O. dysponowała całym pakietem akcji - kopalnia Giesche stała się jednym z zakładów amerykańskiej firmy. Czas drugiej wojny światowej to powrót kopalni pod administrację niemiecką i ponowna zmiana właścicieli. W 1941 roku firma "Spadkobiercy Gieschego" wykupiła bowiem od amerykańskiej firmy SACO za pośrednictwem banków szwajcarskich akcje "Giesche S.A." w Katowicach. Wydobycie roczne wynosiło powyżej 2 mln ton. Wzrósł zakres robót przygotowawczych, przystąpiono do głębienia szybu na terenie Giszowca. Zaczęto także stosować przenośniki taśmowe, w transporcie szybowym zastosowano urządzenia skipowe. Podobnie jak w czasie I wojny światowej zatrudniano z konieczności kobiety, jeńców i robotników przymusowych. W okresie 55 powojennych lat zmniejszył się obszar kopalni do 16 ha. Korzystając z nadań pól górniczych Giesche S.A. w 1958 roku przystąpiono do budowy kopalni "Staszic", a w 1966 roku kopalni doświadczalnej "Jan". Kopalnię "Jan" w roku 1976 włączono w strukturę "Wieczorka", początkowo jako samodzielny ruch, następnie oddział, i jako taki zlikwidowano w roku 1993. Zakończono wydobycie w rejonie szybów "Ligoń", "Wilson"(1997), "Poniatowski". Zmienił się sposób wydobycia, zastosowano zmechanizowane obudowy ścianowe, kombajny chodnikowe, uruchomiono urządzenia skipowe, wprowadzono nowoczesne rozwiązania w zakładzie przeróbki mechanicznej węgla.
Na podst.
Szyb Wilson
więcej zdjęć (14)
Zbudowano: 1864
Dawniej: „Richthofen”, „Hulda”
Zabytek: A/516/2019

Szyby Wilson (I i II) pojawiły się kiedy prawa do eksploatacji terenów górniczych nabyli Aleksander Mieroszewski i D.H. Dalibor. Kopalnia powstała jeszcze w 1826, powierzchnia obszaru pola górniczego „Morgenhort” (Jutrzenka) liczyła 100 ha.



W latach 30. XIX w., znaczną część udziałów wykupiła spółka przemysłowa Spadkobierców Gieschego, która nadała właściwy bieg historii kopalni. Od tej pory kopalnia funkcjonowała pod nazwą Giesche. Prace nad wydrążeniem szybu Wilson rozpoczęto w 1864 roku, wkrótce w jego obrębie wydrążono kolejny szyb kopalniany oraz wzniesiono szereg budynków pomocniczych. Początkowe nazwy szybów brzmiały: Richthofen oraz Hulda – ich przemianowanie na Wilson I i II nastąpiło dopiero w 1935 roku.



Pod koniec lat 90. zespół zabudowań wokół szybów obejmował budynki nadszybia, zakład przeróbczy Wilson z dwoma sortowniami, budynek łaźni oraz cechowni. Istotnym wydarzeniem było uruchomienie kolejki wąskotorowej „Balkan” w 1914 roku, służącej jako pasażerski środek transportu na odcinku Giszowiec-Szyb Carmer (dzisiejszy Pułaski). W latach 20. kolejka kursowała również na odcinku Szopienice-Szyb Wojciecha.



W 1922 roku po przeprowadzonym podziale Górnego Śląska, kopalnia znalazła się po stronie polskiej, a jej właścicielem stała się Spółka Akcyjna Giesche z siedzibą w Katowicach. Ponowna zmiana zarządu kopalni nastąpiła już sześć lat później w wyniku przejęcia wszystkich akcji Giesche S.A. przez spółkę Silesian American Corporation. Po zakończeniu II wojny światowej kopalnię przejął Skarb Państwa.



Nazwa kopalni w ciągu kilku następnych lat ulegała ciągłej zmianie, ostatecznie jako KWK „Wieczorek, a w 1993 roku została włączona do Katowickiego Holdingu Węglowego S.A. W 1997 roku w rejonie szybu Wilson (I i II) zakończono eksploatację węgla. Niecały rok później w 1998 roku na terenie szybu powstała prywatna „Galeria Szyb Wilson”, której powierzchnia liczy ok. 2500 m². Szyb Wilson znajduje się również na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

_____________________________________________________________________

WSTĘPNE SPRAWOZDANIE Z INWENTARYZACJI OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH

W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM, Katowice, styczeń 2012

 


ul. Szopienicka
więcej zdjęć (512)
Dawniej: Margaretenstraße, Sosnowiecka, Adolf Hitler Strasse, Wojska Polskiego