Muzeum Kolejnictwa mieści się na terenie dawnej kościerskiej parowozowni. Jej początki sięgają najprawdopodobniej roku 1885, gdy do Kościerzyny dotarła linia kolejowa i zgodnie z zasadami obowiązującymi na Kolejach Pruskich, zbudowano parowozownię zwrotną. Rozbudowa węzła na początku dwudziestego wieku zwiększyła rolę parowozowni, która do roku 1920, tak jak całe miasto należała do Niemiec. Na przełomie stycznia i lutego została wyzwolona i przejęta przez polską załogę. Pod koniec lat dwudziestych rozpoczęto budowę magistrali węglowej Herby Nowe – Gdynia, a kościerską parowozownię uznano za idealną do obsługi ruchu między Bydgoszczą a Gdynią. W ramach modernizacji wzniesiono m.in. istniejący do dziś budynek hali parowozowej. Na mocy reformy przeprowadzonej w roku 1933, z parowozowni trzeciej klasy stała się parowozownią pomocniczą i podlegającą jednostce gdyńskiej do roku 1938. Od tego roku eksploatację magistrali węglowej przejęło Polsko-Francuskie Towarzystwo Kolejowe, które do obsługi jej północnej części tj. odcinka Bydgoszcz – Gdynia, wybudowało własną parowozownię w Kapuściskach Tranzytowych – obecnie Lokomotywownia Bydgoszcz-Wschód. Kościerska parowozownia została zakwalifikowana jako stacja trakcyjna i podporządkowana stacji Bydgoszcz Główna, a jej rola spadła wyłącznie do obsługi ruchu lokalnego. W tej roli przetrwała do wybuchu II wojny światowej.



W okresie okupacji obiekt został podporządkowany lokomotywowni Danzig V6f (obecnie stacja Gdańsk Południe). Sytuacja ta miała miejsce do dnia 8 marca 1945 roku, ponieważ wtedy Kościerzyna została wyzwolona z okupacji niemieckiej. Jednak w wyniku walk parowozownia została zniszczona i dopiero rok później odbudowano ją i uruchomiono jako stację trakcyjną. W dniu 1 lutego 1948 roku w jej miejsce powołano Parowozownię Pomocniczą Kościerzyna. Do roku 1977 podlegała pod Gdynię, w latach 1977–1983 pod Zajączkowo Tczewskie, a w latach 1984–1991 była samodzielną jednostką jako lokomotywownia II klasy. Została ona zlikwidowana 1 kwietnia 1991 roku i przekształcona w Zamiejscowy Oddział Eksploatacyjny.



Od 1 listopada 1992 roku, zarządzeniem naczelnego dyrektora Północnego Okręgu w Gdańsku został utworzony Skansen PKP Kościerzyna, gdzie gromadzone są zabytki związane z historią kolei. Przez szesnaście lat placówka była prowadzona przez Zakład Taboru w Gdyni.



Od dnia 24 lipca 2009 r. w struktury Muzeum Ziemi Kościerskiej został włączony oddział Muzeum pod nazwą Muzeum Kolejnictwa w Kościerzynie.



To właśnie tu zatrzymał się czas dla najlepszych tradycji polskiego kolejnictwa. W tym historycznym miejscu, powracają wspomnienia z niezwykłych i bogatych dziejów dróg żelaznych w Polsce. Zwiedzanie kolejowej ekspozycji w Kościerzynie daje możliwość bezpośredniego spotkania z techniką minionych lat. Do obejrzenia są m.in. prostokątna, przelotowa hala na cztery parowozy, sale wystawowe i ekspozycja dawnych lokomotyw, wagonów, urządzeń torowych na wolnym powietrzu. W pomieszczeniach muzeum odnaleźć można niespotykane już narzędzia, maszyny, elementy starych mechanizmów, uzupełnione zbiorami dokumentów, pamiątek i modeli. Każdy z eksponatów Muzeum ma swoją własną niepowtarzalną historię, dlatego warto odwiedzić kościerską parowozownię. Nigdzie nie dałoby się lepiej utrwalić w materii i oddać klimatu lat trzydziestych ubiegłego stulecia.



Źródło