Kirkut - cmentarz żydowski - znajdujący się w Pszczynie, w głębi działki przy ulicy Katowickiej. Cmentarz zajmuje powierzchnię 0,6 ha, znajduje się na nim około 300 nagrobków.

Cmentarz został oficjalnie założony w 1816 roku i z tego okresu pochodzi pierwszy zachowany nagrobek. Wcześniej członkowie gminy żydowskiej w Pszczynie byli chowani na cmentarzu żydowskim w Mikołowie. 7 października 1937 roku odbył się ostatni pogrzeb. Podczas II wojny światowej cmentarz cudem nie uległ zniszczeniu. Po zakończeniu wojny na cmentarzu nie odbywały się już pogrzeby, mimo że w mieście mieszkała około 200. osobowa grupa ocalonych Żydów. W 1959 roku cmentarz został oficjalnie zamknięty dla celów pochówkowych.

Na cmentarzu zachowało się około 300 nagrobków, murowane ogrodzenie oraz dom przedpogrzebowy. Pochowany jest na nim David Rau (ur. 18 czerwca 1861 w Debrznie, zm. 14 lutego 1911 w Pszczynie, rabin pszczyńskiego kahału w latach 1891-1911) oraz członkowie znanych i szanowanych rodów żydowskich: Schlesingerów, Schindlerów, Simonów, Koeningsfeldów, Richterów, Grünpeterów, Gittermannów i innych.

Największy z nagrobków, okazały bazaltowy pomnik z dwiema kolumnami wspierającymi trójkątny szczyt, pochodzi z przełomu XIX i XX wieku. Należy on do Heinricha i Henriette Simonów.



Info za Wikipedia



Uzupełnienie: w czasie II wojny światowej na cmentarzu pochowano 3 osoby będące członkami społeczności żydowskiej w przedwojennej Pszczynie, w tym ostatnią osobą był mężczyzna pochowany bez nagrobka w 1941 r., który swe ostatnie lata życia spędził w domu opieki prowadzonym przez siostry Boromeuszki w pszczyńskim tzw. klasztorku przy dzisiejszej ulicy Warownej 55-59 ( ). /informacja zaprezentowana w czasie wykładu Sławomira Pastuszki w czasie X Spotkań z Kulturą Żydowską w Pszczynie w październiku 2013 r./



Budynek domu przedpogrzebowego znajdujący się na terenie cmentarza, projektu pszczyńskiego mistrza murarskiego i ciesielskiego Ernsta Betza.

 

Z dniem 16 czerwca 2021 cmentarz żydowski w Pszczynie wraz z domem przedpogrzebowym, został decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach, wpisany pod numerem A/838/2021, do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.