Koloruj
 | Polska › woj. mazowieckie › Warszawa › Śródm. Południowe › ul. Poznańska › Fabryka wyrobów tabacznych "Union" |
1898 , Pawilon politechniki w Warszawie podczas egzaminów.
|
Na stronie od 2021 marzec
5 lat 0 miesięcy 18 dni |
 |
zakłady przemysłowe
|
Fabryka założona przez Leopolda Kronenberga około roku 1861, jedna z największych tej branży w Europie. W 1872 zbyta H. Ollendorfowi, zamknięta w roku 1898 ze względu na wprowadzenie przez rząd akcyzy na tytoń. W latach 1898-1900 siedziba świeżo utworzonego Instytutu Politechnicznego im. Cesarza Mikołaja II, przeniesionego następnie do gmachu na placu Politechniki. Po opróżnieniu budynków cały teren został rozparcelowany na dziewięć działek i dość szybko zabudowany czynszowymi kamienicami. Wyburzenia przetrwał jedynie mały fragment północnej części głównego korpusu i budynek stojący na rogu Marszałkowskiej i Hożej. Oba relikty przetrwały też wojnę w stanie nienaruszonym. Budynek stojący przy Hożej został jednak dość szybko rozebrany w związku z poszerzaniem ulicy Marszałkowskiej, natomiast ogryzek głównego korpusu wyburzono dopiero po roku 1954, szykując działkę pod budowę nowego bloku.
Ulica biegnie od ul. Koszykowej do Al. Jerozolimskich.
Pochodzenie nazwy
Niedługo po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku warszawiacy chcieli podkreślić, że ich miasto stało się stolicą zjednoczonego z trzech części kraju przemianowano niektóre ulice. Na pierwszy ogień poszła ul.Wielka. Nazwa słuszna, zważywszy że ulica ciągnęła się po zachodniej stronie Marszałkowskiej od Świętokrzyskiej aż po obecny plac Politechniki. W 1922 roku zachowano tę nazwę dla części północnej (zniknęła z powierzchni ziemi w czasie budowy Pałacu Kultury), ale południową - na cześć stolic dawnych zaborów - nazwano Poznańską i Lwowską.
źródło: "Warszawa i jej ulice. O pochodzeniu nazw" - Jarosław Osowski i Oficyna Wydawnicza "Mówią wieki" Nieco historii
Dawna droga, którą wyprostowano, uregulowano i zamieniono na ulicę ok. 1770. W tym czasie otrzymała ona nazwę ul.Wielkiej, obejmującej również odcinek od Świętokrzyskiej do Chmielnej. Biegła wśród ogrodów i pól; w końcu XVIII w. zabudowana była tylko 5 domami drewnianymi między Wspólną i Hożą; wybrukowano ją w 1779. Na przełomie XVIII i XIX w. odcinek Wielkiej między Chmielną i Wspólną został zaorany; od Wilczej do Koszykowej Wielka biegła jako droga prowadząca do folwarku Koszyki. Ok. 1820 odcinek ten został uregulowany i stał się ulicą. W pierwszej połowie XIX w. przy rogu Hożej i Wielkiej rozciągał się obszerny ogród owocowo-kwiatowy Czepińskiego, sięgający aż do Marszałkowskiej. W latach 1860-1862 na miejscu ogrodu wybudowano fabrykę tytoniową Leopolda Kronenberga "Union" (arch. A. Kropiwnicki), jej trzy budynki stały przy Wielkiej. Przy narożu Wielkiej i Nowogrodzkiej wybudowano obszerny skład Banku Polskiego. Do ok. 1880 Wielka dochodziła tylko do Nowogrodzkiej. Zabudowa ulicy kamienicami nastąpiła w końcu XIX w. Przy rogu Żurawiej wzniesiono neorenesansową budowlę na siedzibę biur żandarmerii carskiej (arch. W. P. Fedders). W 1901 na rozparcelowanym terenie fabryki Kronenberga utworzono 3 działki budowlane. Po 1912 wybudowano kamienice nr nr 36 i 38. W 1922 odcinek Wielkiej od Al. Jerozolimskich do Pięknej otrzymał nazwę Poznańskiej. Pod nr 15 przebudowano kamienicę na siedzibę ambasady ZSRR. W 1934 przy Poznańskiej między ulicami Nowogrodzką i Barbary wybudowano wysoki gmach Centralnego Telegrafu (arch. J. Puterman-Sadłowski). W 1944 wypalona została ponad połowa zabudowy Poznańskiej, zwłaszcza po parzystej stronie ulicy. W latach 1959/1960 na odcinku między Nowogrodzką i Żurawią rozbudowano dawny budynek żandarmerii i ulokowano w nim Dzielnicową Radę Narodową Śródmieścia (Obecnie Urząd Dzielnicy Śródmieście); przed budynkiem od strony Nowogrodzkiej urządzono skwer. Na odcinku między Hożą i Wspólną rozbudowano siedzibę Pogotowia Ratunkowego.
źródło: "Ulice i place Warszawy" - Eugeniusz Szwankowski, Wydawnictwo Naukowe PWN SA
www.srodmiescie.warszawa.pl