Schronisko górskie "Jaworowy"

Schronisko na Jaworowym (dokładnie rzecz ujmując na Małym Jaworowym 947 m n.p.m.) to najstarsze schronisko turystyczne na Śląsku Cieszyńskim. Jego budowę zainicjowali członkowie cieszyńskiej sekcji niemieckiej organizacji turystycznej Beskiden-Verein, którą zawiązano w 1893 r. w Frydku. Jej czynność wspierała Komora Cieszyńska. Uroczyste otwarcie obiektu na Jaworowym nastąpiło 23 maja 1895 r. Schronisko nazwano imieniem ostatniego księcia cieszyńskiego Fryderyka („Erzherzog Friedrich-Schutzhaus”). Schronisko od samego początku cieszyło się wielkim wzięciem wśród turystów i miłośników gór. Już wkrótce po otwarciu przywitano w jego progach tysięcznego gościa. Na przełomie kwietnia i maja 1900 r. wybuchł pożar młodego lasu na północnym zboczu Jaworowego. Po trzech godzinach ogień ugaszono. W czasach pierwszej wojny światowej wykonano przebudowę obiektu. Usunięto taras widokowy, a zamiast tego przedłużono cały budynek o pięć metrów, uzyskując w ten sposób kolejne miejsca noclegowe. Po podziale Śląska Cieszyńskiego Jaworowy wraz ze schroniskiem znalazł się w Czechosłowacji. Jednak jego właścicielem była nadal organizacja Beskiden-Verein. W czerwcu 1936 r. w okolicach Trzyńca pojawił się lecący balon. Samolot wojskowy zmusił jego załogę do lądowania u podnóża Jaworowego. Jak się potem okazało, balonem lecieli czterej Belgowie, których celem były zawody w Warszawie, jednak po drodze zabłądzili. Po skończeniu drugiej wojny światowej obiekt znacjonalizowano. W roku 1957 wybudowano na Jaworowy kolejkę linową. Dolna stacja znajduje się w Oldrzychowicach, które są od roku 1980 w granicach administracyjnych Trzyńca. Schronisko, którego właścicielem jest miasto Trzyniec, obecnie oferuje 90 miejsc noclegowych. Na zboczu góry stopniowo uruchomiono trzy wyciągi narciarskie wraz z nartostradami, chata narciarska oraz szkoła narciarstwa i snowboardingu. Ponadto przy schronisku można znaleźć startowisko dla miłośników paralotni. Tekst opracował Czesław Gamrot.