starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 0 głosów | średnia głosów: 0

Polska woj. opolskie powiat prudnicki Biała pl. Zamkowy Zamek Prószkowskich Krzyż pokutny - Biała Prudnicka

14 czerwca 2025 , Krzyż pokutny przy zamku.

Skomentuj zdjęcie
da signa
Na stronie od 2018 czerwiec
7 lat 9 miesięcy 19 dni
Dodane: 28 lutego 2026, godz. 6:53:11
Autor zdjęcia: da signa
Rozmiar: 2736px x 2000px
Aparat: NIKON D3200
Obiektyw: AF-S DX VR Zoom-Nikkor 18-105mm f/3.5-5.6G ED
1 / 125sƒ / 9.0ISO 40018.0 mm (35 mm eq)
0 pobrań
62 odsłony
0 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia da signa
Obiekty widoczne na zdjęciu
Zbudowano: XVI w.

Krzyż przy południowej ścianie zamku ma kształt zbliżony do liścia koniczyny; o wymiarach 97cm (wysokość), 20cm (grubość), 33cm (rozpiętość ramion). Wykuty jest w granicie, należy do grupy najstarszych, dlatego czas zamazał wizerunek narzędzia zbrodni. Z jego pochodzeniem i odnalezieniem związana jest ciekawa historia. Był jedynym ”brakującym” krzyżem w spisie tych obiektów na ziemi prudnickiej. Wiadomo było tylko, że powinien znajdować się gdzieś na trasie Biała-Wasiłowice-Śmicz. W 1976r., po sześciu dniach poszukiwań, Komarnicki z grupą bialskich licealistów odnalazł kamienny krzyż. Leżał w przydrożnym rowie w odległości ok. 400m od granicy miasta. Był przysypany ziemią i ledwo widoczny. Komarnicki postanowił przenieść krzyż w bezpieczniejsze miejsce, aby ponownie nie zniknął. Wybrano miejsce przy Zamku Prószkowskich, gdzie mieściła się wtedy szkoła podstawowa i liceum. Jednak Wojewódzki Konserwator Zabytków w Opolu nakazał, aby krzyż wrócił na swoje miejsce lub został oddany do muzeum w Prudniku. Na to nie chciał zgodzić się Komarnicki. W końcu zamieszanie ucichło i krzyż nie zmienił lokalizacji aż do przejęcia zamku przez nowego właściciela – przedsiębiorstwo „Moda Polska”. Obiekt zaczęto remontować, a ekipa budowlana chciała krzyż przeznaczyć na materiał budowlany. Udało się go wówczas ponownie uratować, lecz nie bez strat: krzyż został rozbity na dwie części. W obawie przed zniszczeniem został wówczas przeniesiony na skrzyżowanie dzisiejszych ulic: Opolskiej i Moniuszki. Stał tam do momentu zniknięcia jednej z rozbitych części. Udało się odnaleźć brakującą część na miejskim wysypisku śmieci. Wtedy renowacją krzyża zajął się miejscowy mistrz kamieniarstwa Jan Gacki, który złączył dwie pęknięte części. Takim sposobem ten kamienny krzyż został uratowany po raz trzeci i przeniesiony ponownie pod mur zamku, gdzie stoi po dziś dzień. Przy krzyżu na granitowej płycie widnieje słabo widoczny napis „KRZYŻ POKUTNY, XVI W., OPIEKA BTKO”


Zamek Prószkowskich
więcej zdjęć (76)
Zbudowano: XVI w.
Dawniej: Schloss Zülz, Szkoła Podstawowa
Zabytek: 572/59 z 15.06.1959

Zamek należał do zasłużonego śląskiego rodu Prószkowskich, właścicieli Prószkowa, Chrzelic i Białej. Dawna siedziba szlachecka w dużej mierze zachowała renesansowo-barokowy charakter. Informacje o kasztelanii w Białej sięgają XIII wieku. Miastem władali kolejno Piastowie linii opolsko-raciborskiej i Habsburgowie (od 1532). Jeszcze w XVI w. ród Prószkowskich otrzymał jako zastaw dobra w Białej, a na początku XVII stał się ich prawnym właścicielem - aż do 1810 roku. Jedną z ich pierwszych inwestycji była budowa wodociągu służącego rezydencji i mieszkańcom miasta. Zamek wzniesiono w XVI w. na skarpie w pn.-wsch. części miasta, tuż przy obwarowaniach miejskich złożonych z muru i fosy. W XVII w. (ok. 1640) Prószkowscy rozbudowali siedzibę w zach. stronę. Następne przekształcenia wprowadzono w XVIII (1717?) i XIX wieku. W 1856 r. miasto przejęło zamek i przeznaczyło go na siedzibę seminarium nauczycielskiego i gimnazjum. Po II wojnie światowej również mieściła się tu szkoła, a w latach 80. XX w. magazyny. Obecnie budynek stanowi własność prywatną i nie jest użytkowany.

Zamek położony jest w pn.-wsch. części miasta, od zach. zachowany jest fragment dawnego muru miejskiego. Dwukondygnacyjna, nakryta wysokim dwuspadowym dachem budowla założona jest na planie litery T. Starsza, wsch. część od strony niewielkiego dziedzińca ma elewacje ze ślepymi arkadami. Dostawione później skrzydło zach. jest dłuższe od wsch. i zakończone wieżą z baniastym hełmem z latarnią. Główne wejście prowadzi przez kolumnowy portyk w skrzydle zachodnim. Elewacje o regularnych podziałach częściowo zachowały dawny wystrój architektoniczny: wolutowe szczyty od pd., obramienia okienne. Wnętrza w układzie jednotraktowym są przesklepione w przyziemiu i nakryte stropami na piętrze. Przy szczytowej ścianie pd. skrzydła zamku znajduje się kamienny krzyż pokutny. Obiekt stanowi własność prywatną, nie jest udostępniany.

Oprac. Joanna Szot, OT NID w Opolu, 01.01.2015 r.

Źródło:

(CC BY-NC-ND 3.0)


pl. Zamkowy
więcej zdjęć (133)