ORP Błyskawica – polski niszczyciel typu Grom wprowadzony do służby w 1937 r., a od 1976 r. pełniący rolę okrętu-muzeum. Zastąpił w tej roli ORP Burza. Jest jednostką bliźniaczą ORP Grom. Jest to jedyny ocalały polski okręt zbudowany przed II wojną światową oraz najstarszy na świecie wciąż istniejący niszczyciel.

Historia

* wrzesień 1935 – położenie stępki – Stocznia J. Samuel White & Co. Ltd., Cowes (Wielka Brytania)

* 1 października 1936 – wodowanie

* 25 listopada 1937 – podniesienie bandery

* 30 sierpnia 1939 – okręt wykonuje Plan Peking

* noc 4/5 maja 1942 – obrona miasta Cowes na wyspie Wight przed niemieckim nalotem

* 28 maja 1946 – przejęcie okrętu przez Royal Navy

* 4 lipca 1947 – powrót do kraju

* wrzesień 1949 – kwiecień 1950 – remont i przezbrojenie

* październik 1957 – kwiecień 1961 – remont kapitalny

* 1964 i 1966 – "Błyskawica" zdobyła miano najlepszego okrętu floty

* 9 sierpnia 1967 – pęknięcie głównego rurociągu pary, zginęło 7 marynarzy (późniejszy remont był nieopłacalny)

* 13 czerwca 1969 – okręt przybył do Świnoujścia, gdzie został pływającą baterią przeciwlotniczą bez napędu

* 1975 – skreślony z listy floty

* 1 maja 1976 – przejął obowiązki okrętu-muzeum od ORP "Burza" w Gdyni przy Skwerze Kościuszki

* 28 czerwca 1987 – udekorowanie Krzyżem Złotym Orderu Wojennego Virtuti Militari

* 24 lutego 2004 do 10 stycznia 2006 – remont w SMW (wymiana ponad 30% blach kadłuba), zmiana kamuflażu[1]

* 25 listopada 2007 – nadanie odznaczenia stowarzyszenia The World Ship Trust, które przyznawane jest jednostkom pływającym zasłużonym dla historii świata[2].

Dowódcy

1. kmdr por. Tadeusz Morgenstern-Podjazd: 7 XI 1937 – 4 I 1939

2. kmdr por. Włodzimierz Kodrębski: 4 I 1939 – 2 X 1939

3. p.o. kpt. mar. Tadeusz Gorazdowski: 2 X 1939 – 1 XI 1939

4. p.o. kmdr ppor. Jerzy Umecki: 1 XI 1939 – 16 II 1940

5. kmdr por. Stanisław Nahorski: 16 II 1940 – 28 V 1940

6. p.o. kmdr ppor. Wojciech Francki: 5 VI 1940 – 16 VII 1940

7. kmdr por. Stanisław Hryniewiecki: 16 VII 1940 – 13 IX 1940

8. p.o. kpt. mar. Tadeusz Gorazdowski (drugi raz): 13 IX 1940 – 27 IX 1940

9. kmdr ppor. Wojciech Francki (drugi raz): 28 IX 1940 – 20 III 1942

10. kmdr ppor. Tadeusz Gorazdowski (trzeci raz): 20 III 1942 – 25 V 1942

11. kmdr ppor. Ludwik Lichodziejewski: 14 VI 1942 – 24 VI 1943

12. kmdr por. Konrad Namieśniowski: 24 VI 1943 – 4 I 1945

13. kmdr por. Ludwik Lichodziejewski (drugi raz): 4 I 1945 – XI 1945

14. kmdr por. Wojciech Francki (trzeci raz): XI 1945 – 28 V 1946

15. kmdr ppor. Bolesław Romanowski: 20 VI 1947 – 20 VII 1947

16. kmdr ppor. Wacław Krzywiec: 21 VI 1947 – V 1948

17. kmdr ppor. Zbigniew Węglarz: V 1948 – 4 VII 1950

18. kmdr ppor. Zdzisław Studziński: 4 VII 1950 – 24 X 1952

19. kpt. mar. Stanisław Mielczarek: 25 X 1952 – 23 XI 1954

20. kpt. mar. Hieronim Kubera: 23 XI 1954 – 18 I 1957

21. por. mar. Kryspin Lech: 4 II 1957 – 18 VIII 1962

22. kpt. mar. Tadeusz Morzycki: 18 VIII 1962 – 15 VII 1963

23. kpt. mar. Józef Żywczak: 12 IX 1963 – 18 VIII 1967

24. kmdr ppor. Bolesław Kilans: 18 VIII 1967 – 19 V 1968

25. kpt. mar. Piotr Wolniszewski: 19 V 1969 – 11 VI 1969

26. kpt. mar. Zenon Sawa: 1969 – 1974

27. kmdr ppor. Zbigniew Strych: 1974 – 1979

28. kmdr ppor. Władysław Łomża: 1979 – 1982

29. kpt. mar. Mieczysław Waryszak: 1982 – 1990

30. kmdr por. Lesław Paprocki: 1990 – 2002

31. kmdr por. Jerzy Łubkowski: od 2002 (obecnie)



Okręt-muzeum



Jako okręt-muzeum cumuje w Gdyni od 1976 przy Skwerze Kościuszki. Udostępniony jest do zwiedzania od 1 maja do połowy listopada codziennie z wyjątkiem poniedziałków i dni poświątecznych w godz. 10-13 i 14-17. W 1995 okręt zwiedziło ponad 70 tys. gości.

Dane techniczne

* Wyporność:

o standardowa: 1975 t

o normalna: 2183 t

o pełna: 2400 t

* Wymiary: długość całkowita – 114,0 m, szerokość całkowita – 11,3 m, zanurzenie – 3,3 m

* Napęd: 2 zespoły turbin parowych Parsonsa z przekładnią o mocy łącznej 54 000 KM, 3 kotły wodnorurkowe walczakowe opalane mazutem

* Pędnik: 2 śruby

* Prędkość maksymalna: 39,5 lub 42 węzłów

* Zasięg: 3500 Mm przy prędkości 15 w

* Zapas paliwa: normalny 130 t, maksymalny 350 t

* Załoga: 192 ludzi

* Znaki taktyczne: brak (1937-1939), H34 (1939-1947), 51 (1947-1959), 271 (1960-1994), H34 (od 1994)

* Stocznia: John Samuel White & Co Ltd. w Cowes



Uzbrojenie



* do lata 1939:

o 7 dział kalibru 120 mm wz. 34/36 Bofors (3 x II i 1 x I)

o 2 podwójnie sprzężone działka przeciwlotnicze 40 mm wz. 36 Bofors

o 4 podwójnie sprzężone nkm przeciwlotnicze 13,2 mm Hotchkiss wz. 30

o 6 wyrzutni torpedowych kalibru 550 mm z reduktorami dla torped 533 mm (2 x III)

o 2 podpokładowe zrzutnie bomb głębinowych (20 bomb wz. BH 200) i 44 miny

* do lata 1941:

o doraźnie, dla wzmocnienia obrony przeciwlotniczej, dodano karabiny maszynowe Levis kalibru 7,7mm na podwójnych podstawach – ilość zmienna

* od listopada 1941: (wymiana głównej artylerii na uniwersalną, wymiana nkm na działka i dodanie miotaczy bomb głębinowych)

o 4 podwójne armaty uniwersalne Mk.XVI* kalibru 102 mm na podstawach Mk.XIX (4 x II)

o 2 podwójne armaty przeciwlotnicze Bofors kalibru 40 mm (2 x II)

o 4 działka przeciwlotnicze Oerlikon kalibru 20 mm

o 6 wyrzutni torpedowych kalibru 550 mm z reduktorami dla torped 533 mm (2 x III)

o 4 burtowe miotacze bomb głębinowych

o 2 rufowe zrzutnie bomb głębinowych

* od kwietnia 1942 (wymiana jednej wyrzutni torpedowej na działo przeciwlotnicze)

o 4 podwójne armaty Mk.XVI* kalibru 102 mm (4 x II)

o 1 armata kalibru 102 mm

o 2 podwójne armata przeciwlotnicze Bofors kalibru 40 mm (2 x II)

o 4 działka przeciwlotnicze kalibru 20 mm

o 3 wyrzutnie torpedowe kalibru 550 mm z reduktorami dla torped 533 mm (1 x III)

o 4 burtowe miotacze bomb głębinowych

o 2 rufowe zrzutnie bomb głębinowych

* od 1951 (dostosowanie dział do amunicji radzieckiej):

o 4 podwójne armaty kalibru 100 mm (4 x II)

o 4 podwójne armaty przeciwlotnicze kalibru 37 mm (4 x II)

o 2 pojedyncze armaty przeciwlotnicze kalibru 37 mm (2 x I)

o 4 burtowe miotacze bomb głębinowych

o 2 rufowe zrzutnie bomb głębinowych

* aktualne jako okręt-muzeum: (powrót armaty Bofors kalibru 40 mm)

o 4 podwójne armaty kalibru 100 mm (4 x II)

o 1 podwójna armata przeciwlotnicza Bofors kalibru 40 mm (1 x II)

o 3 podwójne armaty przeciwlotnicze kalibru 37 mm (3 x II)

o 2 pojedyncze armaty przeciwlotnicze kalibru 37 mm (2 x I)

o 1 potrójna wyrzutnia torpedowa kalibru 533 mm (1 x III)

o 4 burtowe miotacze bomb głębinowych

o 2 rufowe zrzutnie bomb głębinowych

o 2 miny kontaktowe wzór 08/39



Żródło [