Jedna z głównych ulic (do 1945 pod nazwą Sadowastraße[1]) we wrocławskiej dzielnicy Krzyki, równoległa do nasypu kolejowego na zachód od dworca Wrocław Główny.
Do połowy XIX wieku rolę równoleżnikowego łącznika komunikacyjnego wzdłuż południowej granicy miasta (na Schweidnitzer Vorstadt – Przedmieściu Świdnickim) pełniła droga, pokrywająca się w przybliżeniu z przebiegiem dzisiejszej ulicy Nasypowej[2]; później wydłużono ją jeszcze dalej na zachód[3] i całość nazwana została Friedrichstraße. Wprowadzenie jednak do miasta komunikacji kolejowej i wytyczenie linii kolejowej bezpośrednio przy Friedrichstraße spowodowało jej degradację i konieczność przewidzenia w regulacjach urbanistycznych dodatkowej drogi, która mogłaby przejąć drogowe obciążenia transportowe w tym rejonie. W planach z 1856 przewidziano taką potrzebę i między 1863 a 1887 nową drogę – w czterech odcinkach[4] – wytyczono około 120 metrów na południe od ul. Nasypowej i biegnącej przy niej linii kolejowej. Początkowo nowa Sadowastraße łączyła jedynie Kleinburgerstraße[5] z Bohrauerstraße[6] i dalej[7] ze Strehlener Chaussee[8]. Na przełomie lat 60. i 70. XIX wieku nastąpiła korekta przebiegu linii kolejowej[9], przez co przyszłe przedłużenie Sadowastraße w stronę zachodnią możliwe było tylko do skrzyżowania z Gabitzstraße[10]. W latach 80. dokonano tego przedłużenia, przecinając Höfchenstraße[11], na rogu której w 1887 stanął budynek szkoły elementarnej z 1887 (projekt Richard Plüddemann i Robert Mende)[12]. W 1920 wschodni odcinek ulicy[13], biegnący obok Pól Stawowych, przemianowano na An den Teichäckern ("Przy Polach Stawowych"); w tym samym okresie dodano biegnący tuż przy kolejowym nasypie łącznik pomiędzy zachodnim końcem ulicy a Hohenzollernstraße[14], który nazwano Götzenstraße[15]. Oblężenie Festung Breslau obróciło w ruinę niemal wszystkie budynki przy tej ulicy: w stopniu nadającym się do odbudowy uchował się jedynie budynek szkolny Plüddemanna i Mendego oraz budynek opieki społecznej na rogu Powstańców Śląskich, zaprojektowany przez Klimma i Plüddemana, oddany do użytku w 1909; po odbudowie mieścił się tu Elektromontaż; w 2004 budynek zburzono i na jego miejscu wybudowano Arkady Wrocławskie. W 2008 przy skrzyżowaniu z ul. Powstańców Śl. wybudowano biurowiec "Globis".
Przypisy
1. Nazwa nawiązywała do stoczonej w 1866, zwycięskiej dla Prus, bitwy pod Sadową z Austriakami. 2. na planach z roku 1847 ustawione są przy niej rogatki miejskie: przy skrzyżowaniu z ul. Borowską – Bohrauer Barriere (rogatka borowska przy drodze prowadzącej do wsi Borów), przy skrzyżowaniu ze Świdnicką – Schweidnitzer Barriere (rogatka świdnicka przy drodze prowadzącej do Świdnicy) i przy skrzyżowaniu z Grabiszyńską – Canther Barriere (rogatka kątecka prowadząca do Kątów Wrocławskich) 3. o odcinek dziś noszący nazwę ul. Kolejowej 4. na odcinku na zachód od dzisiejszej ul. Zielińskiego inwestował inspektor budowlany Lutz z murarzem Meinecke, między Zielińskiego a ul. Powstańców Śląskich – Julius Schottländer, Oscar Cohn i mistrz ciesielski Kuvecke, od Powstańców Śl. do Komandorskiej – Kuvecke, a na wschód od Komandorskiej – spółka Machol i Schaps 5. dzisiejsza ul. Powstańców Śląskich, przedłużenie Świdnickiej; Kleinburg to dzisiaj Borek 6. dzisiejsza ul. Borowska 7. pomiędzy składowiskiem węgla na tyłach Dworca Głównego a Polami Stawowymi (Teich Äcker) na Gliniankach (dziś teren dworca autobusowego) 8. Szosa Strzelińska, dziś ul. Hubska 9. odcinek torów, który biegł dzisiejszą ulicą Kolejową wyniesiono na nasyp i odchylono w kierunku południowym 10. dzisiejsza ul. Stysia 11. dzisiejsza ul. Zielińskiego 12. podczas oblężenia Festung Breslau od stycznia do maja 1945 w budynku tym przebywali więźniowie obozu pracy, o czym przypomina wmurowana w ścianę tablica pamiątkowa 13. pomiędzy dzisiejszymi ulicami Hubską i Borowską 14. na tym odcinku dziś jest to ul. Zaporoska 15. dzisiejsza ul. Owsiana
Do połowy XIX wieku rolę równoleżnikowego łącznika komunikacyjnego wzdłuż południowej granicy miasta (na Schweidnitzer Vorstadt – Przedmieściu Świdnickim) pełniła droga, pokrywająca się w przybliżeniu z przebiegiem dzisiejszej ulicy Nasypowej[2]; później wydłużono ją jeszcze dalej na zachód[3] i całość nazwana została Friedrichstraße. Wprowadzenie jednak do miasta komunikacji kolejowej i wytyczenie linii kolejowej bezpośrednio przy Friedrichstraße spowodowało jej degradację i konieczność przewidzenia w regulacjach urbanistycznych dodatkowej drogi, która mogłaby przejąć drogowe obciążenia transportowe w tym rejonie. W planach z 1856 przewidziano taką potrzebę i między 1863 a 1887 nową drogę – w czterech odcinkach[4] – wytyczono około 120 metrów na południe od ul. Nasypowej i biegnącej przy niej linii kolejowej. Początkowo nowa Sadowastraße łączyła jedynie Kleinburgerstraße[5] z Bohrauerstraße[6] i dalej[7] ze Strehlener Chaussee[8]. Na przełomie lat 60. i 70. XIX wieku nastąpiła korekta przebiegu linii kolejowej[9], przez co przyszłe przedłużenie Sadowastraße w stronę zachodnią możliwe było tylko do skrzyżowania z Gabitzstraße[10]. W latach 80. dokonano tego przedłużenia, przecinając Höfchenstraße[11], na rogu której w 1887 stanął budynek szkoły elementarnej z 1887 (projekt Richard Plüddemann i Robert Mende)[12].