Łódź Kaliska – drugi co do wielkości dworzec kolejowy i stacja kolejowa Łodzi (po Łodzi Fabrycznej), położony na zachód od centrum miasta. Według klasyfikacji PKP jest dworcem kategorii Premium (do 2015 r. kategorii B). Dworzec ma 6 peronów, które są częściowo zadaszone szklanymi wiatami na peronach. Po stronie wschodniej znajduje się Dworzec PKS Łódź-Kaliska, z którego odjeżdża większość autobusów dalekobieżnych oraz autobusy lokalne w kierunku południowo-zachodnim.

W roku 2018 stacja obsługiwała ok. 6300 pasażerów na dobę, co dawało jej, wespół z przystankiem Warszawa Stadion, 48. miejsce w kraju.

Historia

Początki planów budowy dworca sięgają roku 1862, wtedy na terenach będących pod zaborem pruskim ukonstytuował się Komitet Budowy Kolei Żelaznych z Wrocławia do Warszawy, który wystąpił do władz Królestwa Prus o zezwolenie na budowę linii kolejowej. Planowana linia miała biec po trasie Wrocław–Łódź – do połączenia z linią warszawsko-wiedeńską. Projekt nie został jednak początkowo zaakceptowany i przez wiele lat kolejne wnioski były odrzucane. Również w zaborze rosyjskim, pod którym znajdowała się ówczesna Łódź, ze względów strategicznych nie chciano słyszeć o budowie linii kolejowej do granicy zachodniej, dopiero w 1898 roku, po 30 latach zabiegów i lobbowania najważniejszych urzędników Królestwa Polskiego, car Mikołaj II zaakceptował plany budowy linii na trasie Warszawa–Kalisz, obwarowanej jednak warunkami budowy torowiska szerokotorowego (1524 mm), co miało stanowić barierę komunikacyjną, oddzielającą teren Imperium Rosyjskiego od ewentualnego zagrożenia ze strony Cesarstwa Niemieckiego, wtedy też zapadła decyzja o budowie nowego przystanku kolejowego w Łodzi. Budowę rozpoczęto na terenie lasu miejskiego (którego współczesnymi pozostałościami są Park na Zdrowiu i Park Poniatowskiego), znajdującego się wówczas na obrzeżach miasta, ponad 3 kilometry od centrum (według wymogów imperialnych, stacje kolejowe musiały być budowane o około 3 wiorsty od miast).

Nowy dworzec wraz z budynkiem zaprojektowanym przez architekta Czesława Domaniewskiego wybudowano w latach 1900–1902. Główny secesyjny budynek dworca był uważany za jeden z najpiękniejszych budynków użytkowych Łodzi. Pociągi wjeżdżające na stację zatrzymywały się na specjalnie wybudowanym wiadukcie, z ulokowanych po obu stronach budynku zadaszonych peronów, których dachy oparto na zdobionych, żeliwnych podporach można było dostać się bezpośrednio do dworcowego holu. Wyłożone drewnianą boazerią wnętrze posiadało sporo secesyjnych detali, m.in. mosiężne wykończenia i kryształowe szyby w drzwiach. Budynek wieńczyła wieża zegarowa z iglicą. Przed jego wejściem, do którego prowadziły szerokie, nadające mu monumentalny charakter schody, znajdował się obszerny brukowany plac, na którym na podróżnych czekały dorożki i omnibusy. W pobliżu dworca usytuowano warsztaty, parowozownię, magazyny oraz wybudowano kolejową wieżę wodną i domy dla kolejarzy. Pierwszy pociąg (na niewykończoną jeszcze stację) wjechał 15 listopada 1902 roku. W 1913 roku w pobliże dworca dotarła linia tramwajowa, której krańcówka zbudowana została po wschodniej stronie pierwszego z wiaduktów. W drugiej połowie lat 30. XX w. dobudowany fragment torowiska pozwolił zatrzymywać się tramwajom na mijance (wekslu) tuż przed budynkiem dworca. Dopiero w 1947 r. utworzono pętlę lewostronną na placu dworcowym, służącą do 1986 r. Obecnie tramwaje zatrzymują się z dala od dworca, na współcześnie wybudowanej alei Bandurskiego, która biegnie na zachód w kierunku Karolewa i Retkini.

W listopadzie 1914 roku, podczas oblężenia Łodzi dworzec został ostrzelany z armat przez wojska niemieckie, był również celem nalotów bombowych aeroplanów. Podczas walk całkowicie zniszczona została wieża ciśnień. 11 listopada 1918 roku dworzec po raz kolejny znalazł się w ogniu walki – podczas walk o wyzwolenie miasta, łódzcy powstańcy wyparli ze stacji broniące się tam wojska niemieckie.

Podczas okupacji niemieckiej 1939–1945 nazwa: Litzmannstadt Hbf (Hauptbahnhof).

28 września 1946 r. na stacji wydarzyła się katastrofa kolejowa. Zginęło w niej 21 osób, a ponad 40 zostało rannych.

Początkowo autorem projektu budynku nowego dworca był syn jednego z głównych polskich modernistów, Bohdana Lacherta – Rudolf Lachert, jednak opracowany przez niego projekt uznano za zbyt drogi i nie doszło do jego realizacji. Stary budynek dworca służył więc jeszcze do lat 80. XX wieku. Ponieważ nigdy nie trafił na listę zabytków, w 1982 roku został on zamknięty, a poczekalnia i kasy na czas przebudowy przeniesiono do hali na tyłach stacji, od strony Alei Unii. W 1994 na miejscu wyburzonego starego budynku oddano do użytku nowy, którego bryła miała nawiązywać do starego secesyjnego dworca. Tym razem projekt zlecono Janowi Gorgulowi, który z pomocą Marka Skurnóga i Wojciech Garszyńskiego opracował obecnie zrealizowany projekt. Niestety podczas trwającej kilkanaście lat modernizacji infrastruktury stacji, nie została dokończona jej wschodnia strona. W 1996 roku istniała już część nowego wiaduktu wschodniego nad aleją Bandurskiego. Następnie wybudowano kolejne przęsła wiaduktu, zastępujące dawny niewielki wiadukt nad ulicą Karolewską. Przebudowa została jednak przerwana zanim na rozbudowanym wiadukcie zdążono położyć szyny. Dawny plac budowy – miejsca pod perony i torowiska powoli zarastają drzewa. Nieczynne jest też przejście podziemne pod peronami w rejon dworca autobusowego i poczty. Ze względu na niedokończoną inwestycję, trzy perony we wschodniej części dworca są peronami czołowymi, z których wyjazd może odbywać się jedynie w kierunku północnym.

Od 2017 roku stacja nie obsługuje żadnych połączeń przewoźnika PKP InterCity i znacznie straciła na znaczeniu. Powodem tego są przejazdy pociągów z północy przez Łódź Marysin i Łódź Arturówek, a nie jak wcześniej przez Łódź Kaliską i Łódź Żabieniec.

Od kwietnia 2020 r. rozpoczęto remont stacji, mający na celu uruchomienie dotychczas nieczynnego wiaduktu wschodniego, przebudowę układu torowego po zachodniej stronie oraz modernizację budynku dworca.



Autorzy:

/>
Źródło: br />


 

Aleja Włókniarzy jest jedną z najdłuższych ulic w Łodzi. Jest częścią drogi krajowej numer 1E75 . Zaczyna się od skrzyżowania z aleją Mickiewicza (estakada niedaleko Dworca Kaliskiego), a kończy na skrzyżowaniu (rondzie) z ulicą Zgierską. Jest częścią trasy łączącej północ z południem Łodzi. Przy tej alei znajduje się jeden z najważniejszych w Łodzi dworców kolejowych - Łódź-Kaliska. Przy skrzyżowaniu z ulicą Srebrzyńską (cmentarz na Ogrodowej) znajduje się Makro Cash and Carry. Cała aleja jest dwujezdniowa, a dodatkowo, na odcinku od al. Mickiewicza do ul. Limanowskiego (Rondo Korfantego) biegnie pomiędzy jezdniami torowisko tramwajowe.

Wikipedia.

Ulica Konstantynowska jest drogą wylotową z Łodzi w kierunku Konstantynowa Łódzkiego i stanowi fragment drogi wojewódzkiej nr 710. Ulica zaczyna się przy al. Włókniarzy, a kończy się na granicy miasta, i ma długość ok. 4,3 km.

Około 1830 r. wybudowana została nowa szosa łącząca Nowe Miasto w Łodzi z Konstantynowem. Szosa była zachodnim przedłużeniem centralnej ulicy Nowego Miasta nazwanej Średnią. Droga poprowadzona została poprzez pola miejskie, a następnie przez las miejski rozciagający się na zachód od dzisiejszej al. Włókniarzy, a przed obecnym skrzyżowaniem z ulicami Krakowską i Krzemieniecką przecięła granicę pomiędzy Łodzią i majątkiem Brus. Obecna ulica Konstantynowska obejmuje zachodni odcinek tej drogi w obrębie miasta. Nowa szosa zastąpiła starą drogę, która brała początek przy wspomnianej ulicy Średniej i biegła w odległości do 300 m na południe od szosy by w okolicy ul. Krzemienieckiej połączyć się z Drogą Srebrzyńską prowadzącą ze Starej Łodzi. Następnie droga ta po ominięciu od południa rzeki Łódki dochodziła do folwarku Brus, a stąd dalej szła w kierunku Srebnej i wsi Żabice Wielkie, na gruntach której powstało w 1821 r. miasto Konstantynów. Relikt tej drogi istniał jeszcze na przełomie XIX i XX w. na terenie lasu miejskiego.

W 1863 r. nadano nazwę Konstantynowska fragmentowi ulicy Średniej po zachodniej stronie Nowego Rynku (obecnie pl. Wolności) i początkowemu odcinkowi Szosy Konstantynowskiej do skrzyżowania z ulicą Leszno (dziś ul. Żeligowskiego) będącą zachodnią granicą nowo założonej dzielnicy Zielona. W 1902 r. Szosa Konstantynowska przecięta została linią Kolei Warszawsko-Kaliskiej, która zajęła wschodni skraj lasu miejskiego. W związku z rozwijającą się dzięki pobliskiej bocznicy kolejowej zabudową na odcinek szosy od strony miasta do wiaduktu kolejowego rozciągnięto nazwę ulicy Konstantynowskiej. W latach 1905-1907 teren lasu po północnej stronie Szosy Konstantynowskiej stał się miejscem straceń wielu rewolucjonistów. Na miejscu tym w 1923 r. wzniesiono pomnik zniszczony potem przez hitlerowców. Z kolei na gruntach majątku Brus, tam gdzie teraz rozciągają się Łódzkie Błonia, w końcu XIX w. uruchomiona została duża cegielnia czynna do I wojny światowej.

W 1906 r. przyłączono do miasta fragment majątku Brus lit. B. obejmujący m.in. teren wzdłuż szosy sięgający obecnej ul. Krańcowej. Od początku XX w. postępowała zabudowa tego odcinka - najpierw były to niskie budynki mieszkalne, później także fabryki i kamienice. W 1910 r. uruchomiona została jednotorowa linia tramwajowa Łódzkich Wąskotorowych Kolei Dojazdowych do Konstantynowa, dla której zajezdnię zbudowano w Brusie. Linia miała krańcówkę na ówczesnej ul. Konstantynowskiej przy Cmentarnej. W 1920 r. ul. Konstantynowską i Szosę Konstantynowską przemianowano na ulicę 11 Listopada. Od połowy lat 20. na terenie przetrzebionego znacznie podczas I wojny światowej lasu miejskiego trwało urządzanie Parku im. Piłsudskiego, w ramach którego w 1938 r. otwarty został Miejski Ogród Zoologiczny. W 1929 r. krańcówka tramwajów linii podmiejskiej do Konstantynowa i oddanej do użytku w tym samym roku linii do Lutomierska przeniesiona została na zlokalizowaną w pobliżu ul. Zdrowie mijankę, do której teraz docierały od strony miasta tramwaje miejskie. W 1946 r. Brus przyłączono do Łodzi i w związku z tym część ul. 11 Listopada na zachód od wiaduktu kolejowego wraz odcinkiem szosy do nowej granicy miasta otrzymał nazwę Konstantynowska. Niedługo potem pozostały fragment ul. 11 Listopada przemianowano na ul. Obrońców Stalingradu (obecnie ul. Legionów).

W okresie powojennym niewiele zmieniło się w otoczeniu ulicy Konstantynowskiej. W 1950 r. dodano drugi tor tramwajowy na odcinku do ul. Zdrowie, na której wybudowano pętlę. W planie zagospodarowania miasta z początku lat 70. przewidziane było urządzenie na gruntach PGR Brus i pobliskiego poligonu wojskowego rozległego Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku. W ramach tego planu na osi ulicy Konstantynowskiej w miejscu zabudowań dawnego folwarku, wtedy PGR Brus, miał powstać duży stadion sportowy. Ostatecznie park nie powstał, chociaż jeszcze na początku XXI w. pojawiały się pomysły stworzenia zalewu wodnego na rzece Łódce będące pokłosiem dawniejszych planów. W 2006 r. na popegeerowskich polach położonych po południowej stronie ulicy wykupionych i uporządkowanych przez miasto, gdzie przed stu laty istniała cegielnia, urządzono tzw. Łódzkie Błonia - rozległy teren wykorzystywany od czasu do czasu do organizowania różnych imprez plenerowych. Poza tym na razie jedynie na miejscu dawnej fabryki braci Kartowskich pod nr 30 wzniesiono w ostatnich latach dwa wielorodzinne budynki mieszkalne Osiedla Botanicum. Jeszcze na początku lat 90. przebudowano wiadukt kolejowy i dodano drugą jezdnię pomiędzy al. Unii Lubelskiej i al. Włókniarzy, a w 2014 r. fragment ul. Legionów od al. Włókniarzy do wiaduktu włączony został do ul. Konstantynowskiej.

Ulica Legionów w Łodzi, długości 2,3 km przebiega przez dwie dzielnice Śródmieście i Polesie.

Jej zasięg i nazwy zmieniały się wielokrotnie na przestrzeni lat. Ulica Średnia w latach 1823-1863 występowała tylko na odcinku od pl. Wolności do Zachodniej. Ulica Konstantynowska wymieniana najwcześniej w 1863 roku, w 1915 roku \\\"wchłonęła\\\" ul. Średnią od pl. Wolności i była przebijana w kierunku zachodnim.

W latach 1915-1918 przemianowano ją na Konstantiner Strasse;
Po zakończeniu I wojny światowej powrócono do historycznej nazwy, która przetrwała do 14 grudnia 1928 r. Tego dnia przemianowano ją na 11 Listopada;
W latach 1940-1945 nazwę zgermanizowano na Litzmann Gen. Strasse;
Nazwa 11 Listopada powróciła tylko na krótko w latach 1945-1946;
Przemianowano ją szybko na Bohaterów Stalingardu, a potem skromniej na - Obrońców Stalingradu;
W 1994 roku pojawiła się nazwa Legionów.

Wikipedia