|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 28 głosów | średnia głosów: 6
Lata 1903-1910 , Drewniane chałupy na tle nowoczesnych kamienic przy ul. Praskiej. Po lewej dom Kality, po prawej Matuli.Skomentuj zdjęcie
|
Dodane: 6 lutego 2013, godz. 13:19:02 Rozmiar: 1200px x 889px
15 pobrań 3378 odsłon 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia pawulon Obiekty widoczne na zdjęciu Praska 47 więcej zdjęć (2) Zbudowano: Przed 1775 Zlikwidowano: 1905 Dawniej: Dom Andreasa Matuli Dom przypisany był do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 47. Numeru posesji nie posiadał, gdyż nie był zlokalizowany bezpośrednio przy żadnej z pobliskich ulic. Budynek jest zaznaczony na mapie katastralnej Kamieńca z 1836 r. pod tzw. Bauparzelle nr 62. Obiekt był wykonany z drewnianego budulca i miał charakter wiejski. Skośny dach był kryty gontem. Dom wraz z ogrodem otaczał drewniany płot. Budynek oddalony był około 100 m na wschód od zabudowań rodziny Tetlów , od których prowadziła ścieżka lub chodnik. Dokładna datacja powstania obiektu nie jest znana, nie mniej w księgach gruntowych pojawia się od 1775 r., kiedy dom z ogrodem przeszedł na własność owdowiałej Anny Oczadłej. Rok później posiadłość nabyli małżeństwo Pollakowie, po nim Vincent Morawiec (Vincentia Morawcze). Od 1805 r. majątek należał do rodziny Sochów przechodząc z pokolenia na pokolenie (patrz również ). Według najstarszej Książki Adresowej Cieszyna z 1874 r. obiekt należał do Andreasa Matuli i to aż do około 1886 r., kiedy przeszedł na własność wdowy Susanny Matula. W lipcu 1905 r. budynek został zakupiony przez Ludwiga Kametza za 5223 korony i 96 halerzy po czym został wyburzony. Praska 17 więcej zdjęć (16) Zbudowano: 1892 Dawniej: Kamienica Ludwiga Kametza Narożna kamienica przypisana była do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 82. Numer posesji był podwójny. Dla ówczesnej Hoheneggergasse był to nr 15, zaś dla llichstraße był to nr 12. Budynek został wzniesiony w 1892 r. przez Ludwiga Kametza, który był zarazem jego pierwszym właścicielem. Oprócz właściwej kamienicy zbudowano również budynek pralnię. Po śmierci seniora rodu kamienicę przejęli spadkobiercy, którzy następnie (około 1926 r.) sprzedali ją lekarzowi żydowskiego wyznania Ottowi Schwarzowi , który wcześniej mieszkał w kamienicy na Saskiej Kępie 9. Doktor Otto Schwarz (1882 - 1959) i jego żona Elżbieta z domu Słowik (1893-1975), która pracowała jako siostra (tak się poznali), mają grób z pomnikiem na cmentarzu w Dąbrowie, skąd pochodziła rodzina małżonki. Wcześniej, bo krótko po podziale miasta w 1920 r. na pierwszym piętrze ulokowano tymczasowo czechosłowacką ekspozyturę urzędu dla handlu zagranicznego. W kamienicy mieszkała m.in. malarka Ida Münzberg o czym przypomina tablica pamiątkowa autorstwa Huberta Kiszy odsłonięta w 1996 r. Malarka przyszła na świat w 1876 r. w Trzycieżu (obecnie na tzw. Zaolziu w Republice Czeskiej) w domu leśniczego Komory Cieszyńskiej Adolpha i Cecylii z domu Grimm. Jej chrzest podobnie jak w wypadku starszych i młodszych braci odbył się w miejscowym kościele katolickim pod wezwaniem św. Michała Archanioła z 1806 r. Przed 1885 r. rodzina przeprowadziła się do Cieszyna do domku będącego własnością Komory Cieszyńskiej na Przykopie 62. Około 1900 r. Münzbergowie ponownie przeprowadzili się, ale tym razem do kamienicy przy ówczesnej Schmerlinggasse 9 . Dziesięć lat później jeszcze raz doszło do przeprowadzki na tej samej ulicy, ale pod numer 22 . W latach 1903-1911 Ida uczęszczała do szkoły artystycznej oraz studiowała malarstwo w Wiedniu. W 1912 r. powróciła do Cieszyna i została nauczycielką rysunku w niemieckim publicznym żeńskim liceum - Mädchen Lyzeum. W wyniku podziału Śląska Cieszyńskiego w 1920 r. została obywatelką nowo powstałego miasta Czeski Cieszyn. Trudno stwierdzić, kiedy rozpoczęła karierę artystyczną, ale należy zaznaczyć, iż w 1917 r. wykonała kolorowe ilustracje do książki z bajkami. Najprawdopodobniej jedna z pierwszych wernisaży odbyła się w wynajętych pomieszczeniach handlowych Adolfa Fasala na Saskiej Kępie w 1922 r. W dwa lata później uczestniczyła w wielkiej wystawie cieszyńskich malarzy, która miała miejsce na cieszyńskim Zamku. Otwarta została w Wielkanoc. W tym samym roku brała udział w wystawie artystyczno-rzemieślniczej zorganizowanej w nowo-wybudowanej niemieckiej sali gimnastyczne przy ul. Schillera . Również następne lata były pod znakiem licznych wystaw. Ponieważ miasto Czeski Cieszyn nie posiadało własnej galerii, wystawy z braku lokum organizowała w swoim mieszkaniu w 1930 i 1932 r., do którego przeprowadziła się pod koniec lat 20tych. Mieszkała na drugim piętrze razem ze swym młodszym o cztery lata bratem Robertem, który w owym czasie był majorem w stanie spoczynku. Największa wystawa, gdzie przedstawiono publiczności 80 obrazów, odbyła się w 1933 r. w czeskocieszyńskim Ratuszu - w sali muzealnej. O licznych poczynaniach artystki informowała gazeta: Deutscher Grenzbote für Polnisch-Schlesien wydawana w Cieszynie, a której redaktorem był Rudolf Pszczolka. W latach II wś. wystawiała swój dorobek w licznych miastach na Śląsku oraz w Niemczech. Po zakończeniu wojny została wpisana na listę osób przeznaczonych do wysiedlenia, jednak ostatecznie po udanej rehabilitacji pozostała. Pierwsza powojenna wystawa odbyła się dopiero w 1955 r., kiedy w ramach Wystawy Śląska Cieszyńskiego prezentowano 60 obrazów. Sama autorka nie dożyła otwarcia wystawy, albowiem zmarła zaledwie 5 dni przed jej oficjalnym otwarciem. Od tamtych lat odbyły się tylko trzy retrospekcyjne wystawy w latach 1976, 2006 (w Trycieżu) oraz 2016. Na marginesie należy dodać, iż sama dobierała oprawy dla swych obrazów argumentując, iż jej dzieci muszą być należycie ubrane. Ida Münzberg nigdy nie wyszła za mąż. Pochowana jest na cmentarzu komunalnym w Czeskim Cieszynie. Reszta rodziny Münzbergów spoczywa na cmentarzu ewangelickim w Cieszynie. Krótko po II wś. właścicielem kamienicy pozostał lekarz Otto Schwarz. Praska 15 więcej zdjęć (10) Zbudowano: 1892 Dawniej: Kamienica Ludwiga Kametza Kamienica przypisana była do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjny 83. Numer posesji był 13. Budynek został wzniesiony w 1892 r. przez Ludwiga Kametza, który był zarazem jego pierwszym właścicielem. W podwórzu w dwa lata później powstała drewutnia oraz pralnia ze studnią. W 1902 r. w piwnicy od drewna i węgla wybuchł pożar, który udało się ugasić za pomocą podłączenia węża wodnego do hydrantu. Po śmierci seniora rodu kamienicę przejęli spadkobiercy, którzy następnie (około 1926 r.) sprzedali ją Ludwigowi i Marii Turzom, którzy przed podziałem miasta mieszkali na obecnej ul. Limanowskiego 1 . Ludwig Turza był nauczycielem fachowym w miejskiej niemieckiej szkole dla dziewcząt Bürgerschule w Alejach arc. Albrechta a także w latach 1920 - 1933 (w radzie miasta czynny od 1917 r.) radnym miasta Czeskiego Cieszyna. Początkiem 1935 r. gazeta "Nasz Ślązak" opublikowała następujący artykuł: (Ukarany za hakenkreuzlerstwie.) W Czeskim Cieszynie był fachowy niemiecki nauczyciel Ludwik Turza, który był także członkiem miejskiej rady. Naraz było konstatowano, że i on należy do niemieckiego stronnictwa narodowo socyalistycznego. Kompetentne urzędy szkolne zaraz zaprowadziły śledztwo a nauczycielowi Turzowi, który miał zostać zamianowanym dyrektorem niemieckiej szkoły wydziałowej dla chłopców, wytoczyły dyscyplinarkę. W drodze tej ukarano nauczyciela Turzę w ten sposób, że przełożono go na 3 lata na emeryturę z 15% obniżką poborów. Nauczyciel Turza nie tylko rezygnować musiał na członka w radzie miejskiej, lecz musiał także rezygnować na miejsce kierownika szkoły uzupełniającej. Ludwig Turza był również prezesem spółdzielni budowlanej: Algemeiner gemeinnütziger Bau - und Wohnungsverein für Čech. - Teschen und Umgebung, registrierte Genossenschaft mit beschränkter Haftung. W kamienicy mieszkał (od co najmniej 1898) m.in. inżynier budownictwa Heinrich Münster - pracownik Urzędu Budowlanego Komory Cieszyńskiej, który zaprojektował ratusz w Ustroniu . Krótko po II wś. zarządcą państwowym nad mieniem Marii Turza został Josef Doskočil. Praska 13 więcej zdjęć (10) Zbudowano: 1902 Dawniej: Kamienica Johanna Schneidera Kamienica przypisana była do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 132. Numer posesji był 11. Budynek został wzniesiony w 1902 r. (projekt przygotowano w 1901 r.) przez Johanna Schneidera, który był zarazem jego pierwszym właścicielem. Około 1906 r. kamienicę nabył właściciel tartaku w Oldrzychowicach (obecnie na tzw. Zaolziu w Republice Czeskiej) Simon Fischgrund. Natomiast po śmierci w 1912 r. wdowa Lina Fischgrund. W 1926 r. na II. piętrze mieściła się siedziba firmy kaflarskiej Ludwika Benczeka budująca piece kaflowe. W kamienicy mieszkała m.in. rodzina Lehmannów - właściciel drogerii na Saskiej Kępie - zanim wybudowali sobie własny budynek. W 1937 r. działał tu warsztat krawiecki Jana Lasoty, a także krawcowa Barbara Gellner. W 1938 r. właścicielem był Leopold, Wiktor & Siegfried Fischgrundowie - patrz również . Krótko po II wś. zarządcą państwowym nad mieniem rodziny Fischgrundów została Ostrawa. Na marginesie należy dodać, iż kamienica ta należy do grona najwyższych kamienic z tego okresu znajdujących się obecnie w Czeskim Cieszynie. Praska 46 więcej zdjęć (2) Zbudowano: Przed 1769 Zlikwidowano: 1905 Dawniej: Dom Franza Kality Dom przypisany był do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 46. Numeru posesji nie posiadał, gdyż nie był zlokalizowany bezpośrednio przy żadnej z pobliskich ulic. Budynek jest zaznaczony na mapie katastralnej Kamieńca z 1836 r. pod tzw. Bauparzelle nr 63. Obiekt był wykonany z drewnianego budulca i miał charakter wiejski. Skośny dach był kryty gontem. Dom wraz z ogrodem otaczał drewniany płot. Budynek oddalony był około 100 m na wschód od zabudowań rodziny Tetlów , od których prowadziła ścieżka lub chodnik. Dokładna datacja powstania obiektu nie jest znana, nie mniej w księgach gruntowych pojawia się od 1769 r., kiedy Jan Scholtys kupił od swego ojca dom z ogrodem. Później dochodziło do następnych zmian własnościowych, by w 1816 r. Matiej Sladeczek sprzedał posiadłość małżeństwu Joseph i Johanna Höppeisehen. Według najstarszej Książki Adresowej Cieszyna z 1874 r. obiekt należał do Franza Kality i to aż do około 1877 r., kiedy przeszedł na własność Andreasa Schewczyka. Przed 1894 r. dom nabyli Andreas i Susanna Borutowie, zaś w 1899 r. budowniczy Ludwig Kametz. W lipcu 1905 r. został wyburzony. ul. Praska (Pražská) więcej zdjęć (95) Dawniej: Hoheneggerstrasse Ulica powstała w 1878 r. i przypisana była do dzielnicy Kamieniec. Plan sytuacyjny z przebiegiem przyszłej ulicy powstał 4 grudnia 1877 r. Autorem był Adolf Hohenegger syn Ludwiga Hoheneggera, który zamierzał na zakupionych gruntach zbudować rogową kamienicę i niejako przy okazji wytyczyć nową ulicę prostopadłą do ul. Saska Kępa. Ostatecznie plan ten nie został przyjęty, gdyż droga miała prowadzić w kierunku nieistniejącej jeszcze w tym czasie ul. Strzelniczej. Dopiero następny wariant z 21 marca 1878 r. autorstwa k.k. inżyniera Eberharda Czermaka został przyjęty pomimo, iż droga miała prowadzić aż pod dworzec kolejowy zlokalizowany w owym czasie przy ul. Jabłonkowskiej (na planie widnieje - zum Bahnhof). Ostateczne zatwierdzenie planu skutkowało wzniesieniem na jej rogu wspominanej kamienicy Hoheneggera. Jednak ulica nie odrazu została wytyczona na całej swej długości. Działo się tak etapami, ponieważ ulicę przecinały pojedyncze budynki gospodarcze należące do Franza Fizi , dlatego do około 1887 r. ulica była wytyczona tylko po skrzyżowanie z przyszłą Friedrichstraße. Następny odcinek powstał dopiero z budową kamienic aż po skrzyżowanie z Illichstraße. W 1894 r. przebiegały prace ziemne związane z budową wodociągu miejskiego. W 1897 r. ulica została skanalizowana. W maju 1933 r. przeprowadzono remont drogi, która nadal nie była wybrukowana. Dziury w jezdni załatano żwirem. Prace te w dużej mierze wykonywali bezrobotni. Bezimienna dotąd ulica została w marcu 1892 r. nazwana na cześć Ludwiga Hoheneggera: Hoheneggergasse. Zmiany nazwy ulicy były następujące: 1920 - 1938 Hoheneggergasse - Hoheneggerova ulice. W języku polskim stosowano nieoficjalną nazwę ul. Hoheneggera, gdyż w tym okresie miasto posiadało tylko czesko-niemieckie nazwy ulic. Po przyłączeniu w październiku 1938 r. Czeskiego Cieszyna do Polski początkowo pozostawała ul. Hoheneggera, jednak 1 czerwca 1939 r. przemianowano ją na ul. Kustronia. W 1939 - 1945 ponownie Hohenegger-Strasse. Od 1945 aż po współczesność ul. Pražská. Po wprowadzeniu dwujęzycznych nazw ulic w 2007 r. również ul. Praska. |