Buda w stogu siana?
A dlaczego nie? W środku ciepło i sucho, a naokoło piękne widoki i „na deser” mnóstwo rzadkich ptaków. I sporo zwierzyny, która ciągnie właśnie do stogu. Latem mniej, ale jesienią, zimą i na wiosnę ruch jest większy. Jelenie, sarny, łosie i żubry z Puszczy Knyszyńskiej skubią siano, a przeróżne miejscowe drapole – sowy, myszołowy, błotniaki siadają na szczycie, wypatrują i polują. Na co? Na gryzonie, które chętnie zimują pod stogiem, ustawionym na specjalnym „fundamencie” z gałęzi, które chronią siano przed zamoknięciem. Oprócz myszy i norników chętnie chronią się tam zające, jeże, jaszczurki, zaskrońce, więc chętnie też zaglądają w te okolice lisy, kuny, gronostaje. To idealny schron, karmnik i paśnik dla całego katalogu gatunków. I świetne, chyba pierwsze tego rodzaju obserwatorium dla fotografa dzikiej natury, które już stoi w Ozieranach Małych, wiosce położonej niedaleko Krynek, a więc w pobliżu Puszczy Knyszyńskiej.
A ozierańskie łąki? Tuż obok płynie jedna z najbardziej czystych rzek Polski – mała, ale obfitująca w ryby Świsłocz. Nic więc dziwnego, że tak wiele tu ptaków. Czajki, rycyki, żurawie, błotniaki – to te, które widziałem lub słyszałem w ciągu pierwszych minut pobytu w tym miejscu. Wokoło mało ludzi, bo wioska Ozierany Małe leży na samej granicy (a właściwie kiedyś została nią przecięta na połowę). Tu się kończy droga, ruch na niej minimalny. Nawet sklep jest przyjezdny. Pobliska wioska – Jamasze już nie istnieje. Została po niej tylko nazwa i kilka sterczących resztek po betonowych filarach stodół i chałup. Ale Ozierany Małe, stratowane przez historię, jeszcze się bronią przed wymarciem.
Miejscowa wspólnota rolników skrupulatnie wykasza swoje łąki. Takie regularne wykaszanie doceniają różne dzikie, rzadkie i chronione gatunki, które korzystają z odsłoniętego w ten sposób „stołu szwedzkiego”, tokowiska i lęgowiska. Ale zwierzyna podchodzi jeszcze bliżej, do samych drewnianych chałup. W jednym z zarośniętych przydomowych ogródków często przebywa młody byk. Ale nie krowa domowa, tylko …żubr. Nikogo to nie dziwi. W najbliższej okolicy często można zobaczyć spore stado żubrów, które krąży swobodnie po całej otulinie Puszczy Knyszyńskiej odległej o zaledwie kilkanaście kilometrów. Kosmate olbrzymy wcale nie chowają się w gąszczu, bardzo lubią otwarte przestrzenie i latem, podczas największych nawet upałów i zimą, kiedy wygrzebują spod śniegu. To właśnie te żubry, nie białowieskie a podknyszyńskie tak często fotografował z lądu i z motolotni sam Wiktor Wołkow.
Siana z wykaszanych łąk ozierańskich jest dużo. Powstała już pierwsza próbna buda – obserwatorium dla fotografów i birdwatcherów. W odróżnieniu od zwykłego stogu-brogu środek jest pusty, a w grubych ścianach zrobiono „strzelnice”, dzięki którym będzie można obserwować całą okolicę. W powstałej w ten sposób izdebce będzie więc ciepło, a drewniana podłoga z dech pozwoli na wygodne czuwanie, a nawet na wypoczynek czy drzemkę na wygodnym posłaniu. Każdy kto marzł godzinami, skurczony w cienkim namiocie, albo w ażurowej budzie z gałęzi, w jakiej hula wiatr i którą przemoczy każdy deszcz doceni taki apartament.
Po pierwszej budzie planowane są następne, w innych punktach nad brzegami Świsłoczy i wokoło Ozieran. Być może powstanie też wieża widokowa na jednym z malowniczych wzgórz.
Żywą kroniką i chodzącymi centrum logistycznym Ozieran Małych są Zenon Zielenkiewicz, Jan Krejza, Jan Czarniecki, Jarosław Uścinowicz potomkowie zasłużonych rodów bartniczo - chłopskich od kilku wieków związanych z tym regionem Polski. To oni udzielą wszelkich informacji i pomocy w przygotowaniu pobytu.

Mam zdjęcie czarno-białe stogu z lat 50-ch z parą, ale za mały rozmiar i nie mogę umieścić.........

Najnowszy album fotografii Wiktora Wołkowa, jednego z najbardziej znanych i uznanych na całym świecie polskich fotografików, specjalizującego się w fotografii pejzażu i przyrody Polski północno-wschodniej.
„Siano" to album tematyczny o świecie, którego już nie ma. Przez niemal pół wieku Wiktor Wołkow fotografował podlaskie stogi siana, brogi, łąki, fury zwożące siano z pól, łodzie-pychówki wyładowane sianem i buszujące w sianie boćki. Powstała z tego przepiękna, pachnąca sianem, poetycka opowieść o Podlasiu, a także - a może przede wszystkim o tym - jak kończy się i jak zaczyna zupełnie inny świat, epoka...
Koncepcję, wybór zdjęć i opracowanie graficzne „Siana" przygotował Andrzej Strumiłło, związany z Podlasiem malarz, grafik i rzeźbiarz. W albumie - oprócz fotografii Wiktora Wołkowa - znalazły się też, napisane specjalnie do albumu, teksty - komentarze Edwarda Redlińskiego, Sokrata Janowicza, Jana Leończuka, Ireny Matus, Mirosława Kobeszko i Ewy Pirożnikow, a wstępem album opatrzyli Andrzej Strumiłło i Adam Sieńko.
Album powstał dzięki wsparciu finansowemu oddziału Lotto w Białymstoku.
O albumie:







WOJCIECH KOWALCZUK, KIEROWNIK DZIAŁU ETNOGRAFII MUZEUM PODLASKIEGO W BIAŁYMSTOKU
„Na kliszach fotograficznych Wiktor Wołkow utrwalił powtarzany od wieków, coroczny cykl pozyskiwania siana (...). Na początku lat 90. ubiegłego wieku, wraz z modernizacją produkcji rolnej i hodowlanej, z podlaskich łąk bezpowrotnie zniknęły malownicze widoki stogów i brogów wypełnionych sianem. Pozostają na fotografiach, które są nie tylko artystyczną, pełną nostalgii interpretacją podlaskiego krajobrazu, ale też znakomitą etnograficzną dokumentacją - ftograficznym opisem tradycyjnych, wielowiekowych sposobów gospodarowania wsi północno-wschodniej Polski."
ANDRZEJ STRUMIŁŁO
„Oglądając monochromatyczną fotografię Autora, czuję zapachy traw słońcem ogrzewanych, słyszę brzęczenie owadów, przypominam ludzi utrudzonych, czasy dzieciństwa i młodość. Czuję sprężystą materię pod stopami i źdźbła pod kocem. Widzę głowy koni, które odeszły na łąki Elisium, pochylone nad wieczną zielenią..."
Siano jak lilija
„Urodziła nas matka dziesięcioro, z tego aż siódemkę pod Baranem lub Bykiem. Kiedyś, naiwnie, napisałem, że rodzice tak planowali ciąże, żeby mama była już zdolna – po porodzie – do wiosennych robót w gospodarstwie. Oczywiście, przesadziłem z tym „planowaniem". O naszych narodzinach bowiem decydowało nie planowanie, nie rodzice, ale – siano.
Oto z początkiem lipca, po zwiezieniu siana do stodoły i do brogu przy stodole, przybywały rodzinie dwie sypialnie letnie – nadziemne, pachnące, przewiewne. Rodzice zostawiali więc podrastającą, kłopotliwą trójkę w ciasnych łóżkach i szli na bróg. Tak, właśnie tak: siedmioro z nas poczęli w lipcu i sierpniu – gdzie?
Na sianie.
Teraz wiem, skąd u mnie tyle sentymentu do siana (...)."
EDWARD REDLIŃSKI, fragment tekstu z albumu „Siano"
Siano od początku świata
„(...) Siano nie tylko żywiło. Pora sianokosów weseliła duszę i serce, zwłaszcza w młodzieńcze mężnienie. Eros bosko działał. W niedzielne popołudnie buszowały tańce, na gumnie gziła się kawalerka i przyzywająco popiskiwały dziewczyniska. Pożary się nie zdarzały, nie było bowiem w modzie palenie papierochów - machorka uchodziła za domenę dziadków (babcie w ogóle nie ćmiły). Moje eskapady w poszukiwaniu narzeczonej nigdy nie kończyły się w łóżku, lecz, zniemożony tanecznymi hołubcami, nocowałem w jakiejś, rozwartej na oścież, stodole, w siennym tamoj zakątku. Oblubienica nie dawała się wciągnąć w miłosne zapasy, w lepszym razie wystarczył buziak. Takie to były obyczaje, dziwne przy dzisiejszym burdelstwie. Erekcji sprzyjał gęsty aromat sianka otóż. Smutno mi Boże, kiedy patrzę na zarastające obecnie krzakami łąki czy znikające w młodolasach pola. Pokolenie wnuków przestaje rozumieć pojęcie siana. Znika oto cywilizacja spokojnej wsi, nasuwa się cywilizacja zgiełkliwego miasta. Nie trafia się siano na asfalcie... (...)"
SOKRAT JANOWICZ, fragment tekstu z albumu „Siano"

do skrobil: Dobrze, że powstaja takie "budy", one moga wiele zmienić. Czemu? Bo jeśli powstaną, a w nich się wykluje masa zdjęć, to te zdjęcia pokazane w szerokim świecie mogą ściągnąć w te tereny ludzi ciekawych dawnego świata ...... oby tylko byli to ludzie, którzy ten świat będą umieli uszanować!

do Stenek: Sokrat Janowicz z Krynek - czyli tutejszy polski Białorusin umarł. Szkoda, ponieważ miałem z nim umówione spotkanie. To już kolejna osobą, która przedwcześnie odeszła....