Złota Jedynka. Tak nazywał się (niem. Goldene Eins) dom przy ulicy Minorytów 1, pomiędzy kościołem Franciszkanów a Młynówką, na miejscu dzisiejszego zieleńca z kamieniem-pomnikiem. I z pewnością mógł się ten dom podobać, epatując nieprzeciętną, elektyczną urodą, choć już w latach 30. ubiegłego wieku budził wśród koneserów architektury odczucia mieszane.

Zbudowany w 1895 roku, zniszczony w 1945, w wyniku działań wojennych i w latach następnych ostatecznie rozebrany. Pozyskany z rozbiórki materiał ceglany wykorzystano do odbudowy równie zniszczonego klasztoru Franciszkanów, którzy po wojnie przybyli do Opola już w kwietniu 1945 roku.

Budynek Złotej Jedynki nazywany Złotym Kącikiem (Goldene Ecke) miał trzy kondygnacje i reprezentował przedsecesyjny elektyzm: bogato zdobione elewacje, obramowania okien, pilastrowania i boniowania, ale najbardziej charakterystycznym elementem struktury budynku były narożne wykusze z bardzo pięknie wykształconymi arkadowymi wieżyczkami. Dom wysunięty do przodu z linii zabudowy wzbogacał perspektywę ulicy Zamkowej; ten charakterystyczny motyw widokowy znajdujemy na wielu przedwojennych widokówkach.

Wcześniej, przed 1895 rokiem, stał na tym miejscu budynek o wiele mniejszy i skromniejszy. prosty, dwukondygnacyjny, z wysokim dachem mansardowym. A jeszcze wcześniej, w XVII wieku, była tu siedziba opolskiego notabla hrabiego Welczeka (Wilczka).

Na starych wizerunkach Opola z 1750 roku ten dom hrabiowski wyróżnia się spośród innych domów mieszczańskich: duży, zwieńczony renesansową attyką, upodabniał się do reprezentacyjnych zabudowań zamkowych. I ten dom, jak i sąsiednie domy książęce, zaliczany był do tzw. domów wolnych, które były wyłączone spod jurysdykcji miasta, a więc zwolnione także z obowiązujących w mieście podatków.

XIX-wieczny budynek Złotej Jedynki należał do Richarda Groegera, który prowadził tutaj handel i wyszynk piwa. W latach 30. XX wieku elektyczny budynek coraz częściej spotykał się z krytyką profesjonalistów, m.in. w 1932 roku negatywnie wyrażał się o tym obiekcie ówczesny architekt miejski Schmidt: że jego obecność razi w tym miejscu, że udziwniona architektura kłóci się z dostojnym gotykiem kościoła, że jego nazbyt rozbudowana bryła zasłania widok na zabytkowy kościół. I z pewnością nie mół przewidzieć, że już w dziesięć lat później nastąpi tragiczne rozwiązanie problemu, nieubłagane losy wojny dokonają dzieła zniszczenia.

Dzisiaj nie ma śladu po renesansowym domu pałacowym hrabiego Welczeka, ani też po pięknej Złotej Jedynce, pozostał otwarty zieleniec i znakomity widok na gotycki kościoł.

Andrzej Hamada, "Złota Jedynka", Gazeta Wyborcza, Opole 2002

Dom w barokowym stylu zbudowany po 1765r. Była tu manufaktura skóry zelówkowej Marcusa Pinkusa. W XIX wieku dom zaadaptowany na mieszkanie i hurtownię win przez Marcusa Friedlaendera.
Z detali zachował się ozdobny wspornik na bramie przejazdowej. W latach 1947-1953 komisariat Milicji Obywatelskiej. Od 1972 siedziba Archiwum Państwowego.

Kościół Świętej Trójcy − rzymskokatolicki kościół filialny, znajdujący się przy placu Wolności 2 (bliskie sąsiedztwo Rynku) w Opolu. Świątynia należy do parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Opolu, w dekanacie Opole, diecezji opolskiej. Dnia 05 kwietnia 1964 roku, pod numerem 764/64 kościół został wpisany do rejestru zabytków województwa opolskiego.

W latach 30. XIII wieku na ziemie polskie zaczęli przybywać franciszkanie. Około 1238 roku założyli oni klasztor, który został zniszczony przez najazdy tatarskie. W połowie XIII wieku rozpoczęto budowę murowanego klasztoru i kościoła franciszkańskiego, jednak budowle te zostały w 1307 roku zniszczone przez pożar. W 1309 roku rozpoczęto odbudowę tych obiektów. W 1516 roku książę Jan II Dobry usunął z klasztoru franciszkanów, a w ich miejsce sprowadził bernardynów. W 1605 roku kościół oraz klasztor ponownie objęli franciszkanie. Dziesięć lat później obiekty spłonęły, a dalsze zniszczenia były skutkami wojny 30-letniej. Kolejny raz kościół i klasztor odbudowano w 1646 roku. W czasach potopu szwedzkiego, w latach 1655-1656, w klasztorze opolskim urzędowała kancelaria króla Jana Kazimierza. W refektarzu klasztornym 30 listopada 1655 roku ogłoszony został uniwersał królewski wzywający naród polski do powstania przeciwko Szwedom. Pożary z 1682 i 1739 roku spowodowały kolejne duże zniszczenia. W trakcie odbudowy wprowadzono do architektury kościoła elementy manieryzmu i baroku, zachowując jednak jej pierwotny, kształt gotycki. Od 1820 roku aż do końca II wojny światowej, świątynia należała do ewangelików. W kościele znajdują się szczątki Piastów Opolskich. Tuż obok świątyni znajduje się klasztor franciszkanów. Podczas ostatniego remontu obok świątyni, pod kostką brukową z herbem Opola, odkryto mogiły, należące prawdopodobnie do żołnierzy rosyjskich z okresu wojen napoleońskich (w kościele był wówczas lazaret).

Bryła kościoła łączy elementy wczesnogotyckie, późnorenesansowe i barokowe. Wieża pochodzi z końca XV wieku, w 1902 roku nadbudowana została w stylu neobarokowym. Wnętrze świątyni ma charakter halowy, trójnawowy. Do kościoła przylega klasztor franciszkanów. Łącznikiem między kościołem a klasztorem jest kaplica św. Anny, zwana też Piastowską. Po pożarze w II połowie XV wieku drewniany strop kaplicy zastąpiony został trójprzęsłowym sklepienim gwiaździstym. W zworniku, pośrodku sklepienia, umieszczony jest złoty orzeł w koronie na błękitnym polu - herb księstwa opolsko-raciborskiego. Ściany kaplicy ozdabiają freski. Znajdujący się na głównej ścianie kaplicy ołtarz-tryptyk przedstawia św. Annę z fundatorem klasztoru Władysławem I i fundatorem Jasnej Góry Władysławem Opolczykiem, św. Barbarę i św. Jadwigę Śląską - żonę Henryka Brodatego. Kaplica jest jednocześnie mauzoleum Piastów opolskich z rzeźbionymi nagrobkami Bolka I, Bolka II, Bolka III oraz księżnej Anny Oświęcimskiej pochodzącymi z lat 1378-1382. W krypcie pod ołtarzem głównym, spoczywają szczątki ośmiu książąt i pięciu księżnych, w tym wnuczki Władysława Łokietka - Elżbiety świdnickiej. Znajduje się tam ponadto pochodząca z lat 20-30. XIV wieku polichromia przedstawiająca scenę ukrzyżowania - najstarsze z malowideł ściennych, zachowanych na Śląsku. W kościele na uwagę zasługuje m.in.:

-chór z regencyjno-barokowym prospektem organowym, wykonanym w Lipsku w II połowie XVIII wieku,
-rzeźby Dawida, królowej Saby i grających aniołów,
-kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej,
-kaplica Najświętszego Sakramentu,
-kaplica Ukrzyżowania,
-kaplica św. Maksymiliana Kolbego (w czasie konserwacji odkryto w kaplicy fragmenty XV-wiecznych fresków.

Przed kościołem stoi pochodząca z początku XVIII wieku, rzeźba św. Jana Nepomucena
wikipedia(fantom)

Franciszkanie zostali sprowadzeni do Opola w 1238 roku przez Władysława I Opolskiego. On też ufundował kompleks kościelno-klasztorny, którego wznoszenie ojcowie franciszkanie rozpoczęli na przełomie XIII i XIV w. Z tego okresu pochodzi najstarsza dziś w Opolu konstrukcja architektoniczna: prezbiterium kościoła pw. Trójcy Świętej, potocznie zwanego kościołem franciszkanów. Świątynia i klasztor mieszczą się w samym centrum miasta - nad brzegiem Młynówki, w sąsiedztwie opolskiego rynku. Kościół, przejęty w 1820 roku przez protestantów, od 1945 roku jest ponownie kościołem katolickim.


Z zewnątrz bryła kościoła łączy elementy gotyku z rezultatami barokowej przebudowy dachu i wieży. Wnętrze, początkowo bazylikowe, ma dziś charakter halowy, trójnawowy. Wieża z końca XV wieku nadbudowana została w stylu neobarokowym w roku 1902.


Swoistym łącznikiem między kościołem a klasztorem jest kaplica św. Anny, zwana też Piastowska. Wzniesiona około 1309 perła śląskiej architektury gotyckiej, ufundowana została przez Piastów jako kaplica grobowa. Po pożarze w II połowie XV wieku drewniany strop zastąpiony został efektownym, trójprzęsłowym sklepienim gwiaździstym. W zworniku, pośrodku sklepienia, umieszczony jest złoty orzeł w koronie na błękitnym polu - herb księstwa opolsko-raciborskiego. Ściany kaplicy udekorowane są freskami. Znajdujący się na głównej ścianie kaplicy ołtarz-tryptyk przedstawia św. Annę z fundatorem klasztoru Władysławem I i fundatorem Jasnej Góry Władysławem III Opolczykiem oraz św. Barbarę i św, Jadwigę Śląską - żonę Henryka Brodatego. Kaplica to zarazem mauzoleum Piastów opolskich z rzeźbionymi, pełnoplastycznymi nagrobkami z lat 1378-1382 Bolka I, Bolka II oraz Bolka III i księżnej Anny Oświęcimskiej. Mieszczą się tam również płyty nagrobne innych książąt.


Podziemia pod kaplicą nie są, niestety, dostępne do zwiedzania. Można natomiast zwiedzać - po zgłoszeniu na furcie klasztoru - kryptę pod ołtarzem głównym, gdzie spoczywają między innymi szczątki ośmiu książąt i pięciu księżnych, w tym wnuczki Władysława Łokietka - Elżbiety. Znajduje się tam również cenna XIV-wieczna polichromia przedstawiająca scenę ukrzyżowania - najstarsze z malowideł ściennych, zachowanych na Górnym Śląsku.


W samym kościele na uwagę zasługuje m.in. chór z regencyjno - barokowym prospektem organowym, wykonanym w Lipsku w drugiej połowie XVIII wieku. W prospekcie widnieją rzeźby Dawida, królowej Saby i grających aniołów. Godne obejrzenia są także kaplice: Matki Boskiej Częstochowskiej, Najświętszego Sakramentu, Ukrzyżowania i kaplica zwana obecnie kaplicą św. Maksymiliana Kolbego. W czasie konserwacji odkryto w niej fragmetny XV-wiecznych fresków.


W krużgankach dwuskrzydłowego klasztoru zgromadzono gotycką i barokową rzeźbę sakralną oraz freski zdjęte ze ścian kaplicy św. Anny podczas jednej z przebudów. Przed budynkiem stoi rzeźba św. Jana Nepomucena z początku XVIII wieku.

Ulica Zamkowa była najkrótszą drogą, jaka wiodła z miasta na zamek. Nazwa ulicy odnotowana została po raz pierwszy w dokumentach w 1459 roku, nazywała się wtedy Burggasse, czyli zaułek Zamkowy. Nazwa "ulica" wprowadzona została do obiegu dopiero w 1859. Ulica Zamkowa to jedna z niewielu ulic w mieście, która nosi pierwotną nazwę.

Nowa Trybuna Opolska, 2002