Czy taki zwykły śmiertelnik może sobie tak o wejść do tego budynku?

Na teren tak, w każdą sobotę, do tego akurat schronu, żeby wejść trzeba mieć kask ochronny ponieważ trwają prace remontowe.

do derGraf: To macie tam oficjalny teren budowy?

Zakres prac wyczerpuje definicję remontu. Jako że nie są prowadzone w tym momencie żadne prace rozbiórkowe, ani tym podobne nie ma potrzeby uzyskiwania osobnego pozwolenia na budowę, w związku z tym nie funkcjonuje w tym miejscu "budowa", ani "teren budowy". Co do kasku - jest potrzebny ponieważ - przy takiej prostej czynności jak udrażnianie przewodów wentylacyjnych też istnieje ryzyko upadku jakiegoś przedmiotu z drabiny na osobę przechodzącą... Także kask, jest potrzebny,szczególnie kiedy trwają w środku jakieś prac i zwłaszcza jeśli mowa o zwiedzających.

do derGraf: A macie na to odpowiednie pozwolenie z urzędu miasta lub chociaż zgłosiliście pracę w odpowiednim miejscu? Czy to jest własność miejska czy prywatna? Fajna inicjatywa jeśli chodzi o Wrocław, w Polsce jest dużo przykładów adaptacji czy próby odtworzenia stanu obiektu z różnym skutkiem, np. obiekt z Jastarni otrzymały wyposażenie wykręcone ze śląskich obiektów (karygodne)...

Kominki są oczywiście ważne, ale najlepszym rozwiązaniem prowadzącym do usuwania wilgoci to wycinka drzew i powolne suszenie obiektu "słonecznie". Ze zdjęć POLI widziałem, że w późniejszym czasie zaczyna się tam robić dżungla, warto przynajmniej starać się oczyścić z krzaków także zapole, niestety na większe drzewa trzeba mieć pozwolenie, choć w znam przypadek że znikało ponad 100 grubopiennych z centrum miasta i nikt nic nie mówił...

Powinniście się także rozglądnąć za oryginalnymi studzienkami i odpływami wody, one są najczęściej zasypane i utrzymują wilgoć - jeśli macie plany archiwalne z przekrojami to nie powinno stanowić problemu. Postarajcie się usuwać mchy - środek roślinobójczy, jak podeschnie to schodzi łatwo szczotką drucianą - a efekt wizualny jest natychmiastowy, no i nie trzyma wilgoci. Warto odbić wszystkie zamurowane okna - tu na zdjęciu widać jedno, tak aby była cyrkulacja powietrza, co więcej warto sprawdzić jak głęboko możecie przed blokiem schronu znajdować ziemie, możliwe że obiekt ma warstwę "chodnika" z kamieni lub innego materiału na całej długości schronu, tam także możecie znaleźć studzienki.

Jeśli obiekt miał szambo, to należy zbadać dokładnie jego zawartość - to nie żart, po 100 latach to już tylko ziemia, można dużo ciekawych elementów znaleźć. W Przemyślu znajdowano fajki fajansowe, sprzączki i inne mniejsze rzeczy, które utonęły podczas przesiadywania. Obiekt wydaje się być mały, ale przy dużo mniejszych schronach jest ogromna ilość pracy. Przerabiałem to 10 lat temu, w zasadzie to nawet więcej ;), tyle że na fortach krakowskich.

Obiekt użytkujemy na podstawie umowy użyczenia, zawartej z gminą Wrocław, której jednym z punktów jest wykonanie prac remontowych. Przedstawiony wstępny plan prac rewaloryzacyjnych (do znalezienia na stronie), zyskał pozytywne opinie, a następnie został przedstawiony władzom miejskim oraz Miejskiemu Konserwatorowi Zabytków, który także go zaaprobował. Obecnie trwa wewnątrz Stowarzyszenia dyskusja nad uszczegółowieniem planu..

Dżunglę staramy się trzymać pod kontrolą, służy do tego podkaszarka spalinowa, na szczęście w nieszczęściu zieleń była tam dość mocno dewastowana przed ogrodzeniem terenu, więc nam teraz pozostaje tylko pilnowanie odrostów, i doraźne dbanie. W tym roku zostaną ukończone prawdopodobnie, jeśli nie stanie się nic nieoczekiwanego, prace nad inwentaryzacją zieleni a następnie wdrożenie gospodarki zielenią na tym obiekcie. Oczywiście z poszanowaniem faktu istnienia zieleni maskującej i przeszkodowej.
Natomiast zainstalowanie jednego, a już niedługo jeszcze dwóch piecyków, oraz odetkanie kanałów nawiewu i wywiewu, spowodowało że wnętrze, które było okrutnie zawilgocone, całkiem nieźle wyschło :)

Ze studzienkami jest trochę problem ale tylko trochę. Z oryginalną dokumentacją jest wielki problem, bo jest rozproszona po całej europie. Na szczęście podstawowy problem który mieliśmy w zeszłym roku, to znaczy brak połączenia między oboma stawami (powodowało to zalewanie sąsiednich posesji i położonej niżej względem innych obiektów wartowni), udało nam się rozwiązać udrażniając kanał łączący oba stawy. Nie dawno dzięki pomocy jednego ze zwiedzających udało nam się znaleźć jedną studzienkę zbiorczą - jest wstępnie oczyszczona, ale wymaga jeszcze trochę pracy.
Tego okna kategorycznie nie można otworzyć. Okno jest zamurowane w 1910 roku podczas budowy tej betonowej części, rozkuwając to okno pozbywamy się waloru autentyczności prezentowanego obiektu - no i odchodzimy od przyjętego programu przywrócenia obiektowi wyglądu z okresu 1914 - 1945. Obecnie cały dziedziniec przed schronem głównym jest oczyszczony z warstwy zalegającej tam ziemi, tak że można chodzić po oryginalnej podsypce z tłucznia. Studzienek tam nie było.

Co do szamba - tak schron posiada szambo, i już byliśmy w środku. Najciekawszą rzeczą jaką udało się znaleźć było blaszane zamknięcie przewodu kominowego (służyło to do zamykania przewodu kominowego w kazamacie, kiedy piec nie był wstawiony) Poza tym, na początku sezonu letniego zamierzamy i to urządzenie doprowadzić do stanu używalności (uszczelnienie).

Tak przy okazji wielką pomocą okazało się odnalezienie pionowego zdjęcia lotniczego obiektu, wykonanego w 1937 roku (gratka!), ale tego stanu zieleni który był w tamtym momencie teraz już nie ma sensu odtwarzać w 100% (było jej duuużo mniej)

Na marginesie tylko dodam, że tej rozproszonej dokumentacji się już udało całkiem sporo zebrać do kupy ;)

do derGraf: Z planami zawsze jest problem, a szczególnie z monografiami poszczególnych fortyfikacji. To dobrze świadczy, że miasto poszło wam na rękę. A jak sobie poradziliście z tak zwanymi "wykopkami", w szczelinach na wale fortu na pewno leżą jakieś "odpady wojenne", jeśli macie możliwość to warto przelecieć wykrywaczem metalu obiekt, może się studzienki znajdą ;). Mam nadzieje, że kiedyś do tego schronu dotrę. Przy dokładnej adaptacji obiektu warto pamiętać, żeby nie wchodzić w przesadę, tak jak przypadek spod Krakowa, schron Regelbau 668 pomalowano na kolor pistacjowy, gdzie nigdy farby nie było.

Wszystkie wojenne sprawy, dawno zabrali poszukiwacze skarbów i niestety złomu, dzięki czemu wielu detali metalowych nie ma, chociaż były na miejscu relatywnie nie dawno. (Chociażby krata forteczna na grobli była jeszcze w 1997!, wtedy były też oba stanowiska obserwacyjne, płyty chroniące czerpnie, i podobno, ale nie ma na to dowodów, fragment drzwi przeciwpodmuchowych w schronie pogotowia). Z pozostałości "wykopkowych" pozostaly tylko na pozycji strzeleckiej odłamki i pojedyncze łuski. znaleźliśmy też parę guzików, drobne części wyposażenia (raczej fragmenty) i raz przy porządkowani znaleźliśmy niekompletny magazynek od TT. Na przedpolu usilnie poszukiwaliśmy pozostałości przeszkody przeciwpiechotnej, ale nie ma tam po tym śladu. Natomiast jeden jedyny, ale i tak uszkodzony słupek od sieci kolczastej był w stawie ;). Co do przesady - liczy się wierność odwzorowania, chociaż i tu trzeba pójść na pewne ustępstwa. Ulepszać na siłę i dodawać rzeczy których pierwotnie nie było nie ma sensu. :)