starsze
nowsze
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 1 głos | średnia głosów: 5.66
 | Polska › woj. dolnośląskie › Wrocław › Stare Miasto › ul. Kazimierza Wielkiego |
18 czerwca 2006 , ul. Kazimierza Wielkiego
Skomentuj zdjęcie
|
Na stronie od 2006 styczeń
20 lat 2 miesiące 19 dni |
0 pobrań 817 odsłon 5.66 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia wito,
Obiekty widoczne na zdjęciu
ul. Kazimierza Wielkiego
więcej zdjęć (1645)
Dawniej: Karlstrasse
Uliczka swą nazwę - Karlstr. - pamiętniającą pobyt we Wrocławiu cesarza Karola IV, otrzymała dopiero w XVIII wieku. Biegła ona wtedy od ul. Krupniczej do ul. Świdnickiej (dziś południowy pas trasy W-Z) za wewnętrznymi murami miejskimi tuż przy starej fosie zwanej Czarną Oławą (Schwarze Ohle). Wcześniej zaliczana była do sterfy miasta zewnętrznego zwanego Pod Słodownikami. Pod koniec XVII i XVIII wieku zmienił się charakter ulicy. Dawne drewniane domki nad fosą i ogrody były stopniowo zastępowane rezydencjami bogatych urzędników i wojskowych. Po podniesieniu Wrocławia do rangi jednej ze stolic Prus przy Karlstr. zaczęła się rozwijać dzielnica rządowa. Najważniejszą budowlą przy tej niewielkiej ulicy był oczywiście dawny pałac Spätgenów przekształcony przez Fryderyka Wielkiego na pałac królewski. Jednak już w pierwszwj połowie XIX wieku głównie za sprawą Żydów w większości domów znajdowały się sklepy i warsztaty. Kolejne wielkie zmiany w wyglądzie ulicy planowano już w latach dwudziestych XX wieku. Miały one polegać na likwidacji zaułków powstałych w miejscu zasypanej w XIX w. Czarnej Oławy i utworzeniu w ich miejscu szerokiej drogi. Na realizację tych planów przyszło jednak jeszcze poczekać kilkanaście lat.
Zniszczenia wojenne nie ominęły niestety i tego rejonu. Z gęstej zabudowy między wąskimi zaułkami pozostała tylko kupa gruzu i puste place. Do 1945 r. dawna Karlstr. nosiła nazwę ul. Karola. W tym roku patronem ulicy został Kazimierz Wielki (1310-1370), ostatni król Polski z dynastii Piastów. W połowie lat 70. przystąpiono do budowy szerokiej arterii komunikacyjnej, co pociągnęło ze sobą wyburzenie kilku budynków oraz likwidację kilku ulic i zaułków.
W skład północnego pasa nowej trasy weszyły:
- pl. św. Krzysztofa (Christophoriplatz) - fragment na północ od kościoła św. Krzysztofa
- Zaułek Pokutniczy (Altbüßer-Ohle) - biegł od ul. Ofiar Oświęcimskich do ul. Szewskiej
- Zaułek Zamkowy (Schloß-Ohle) - biegł od ul. Świdnickiej do ul. Gepperta
- ul. Siedmiu Kół (Sieben-Rade-Ohle) - biegła od ul. Gepperta do pl. Bohaterów Getta
- Zaułek Ruski (Reussen-Ohle) - biegł od pl. Bohaterów Getta do ul. św. Mikołaja
- ul. Białoskórnicza (Weissgerbergasse) - południowy odcinek do ul. Ruskiej do ul. św. Mikołaja
Na południowy pas złożyły się:
- ul. Słodowa (Hummerei) - od pl. św. Krzysztofa do ul. Świdnickiej
- ul. Kazimierza Wielkiego (Karlstr.) - od ul. Świdnickiej do ul. Krupniczej
- ul. Złote Koło (Goldene-Rade-Gasse) - od pl. Bohaterów Getta do ul. Ruskiej
- ul. Nowy Świat (Neueweltgasse) - południowy odcinek między ul. Ruską i ul. św. Mikołaja.
Zniszczenia wojenne nie ominęły niestety i tego rejonu. Z gęstej zabudowy między wąskimi zaułkami pozostała tylko kupa gruzu i puste place. Do 1945 r. dawna Karlstr. nosiła nazwę ul. Karola. W tym roku patronem ulicy został Kazimierz Wielki (1310-1370), ostatni król Polski z dynastii Piastów. W połowie lat 70. przystąpiono do budowy szerokiej arterii komunikacyjnej, co pociągnęło ze sobą wyburzenie kilku budynków oraz likwidację kilku ulic i zaułków.
W skład północnego pasa nowej trasy weszyły:
- pl. św. Krzysztofa (Christophoriplatz) - fragment na północ od kościoła św. Krzysztofa
- Zaułek Pokutniczy (Altbüßer-Ohle) - biegł od ul. Ofiar Oświęcimskich do ul. Szewskiej
- Zaułek Zamkowy (Schloß-Ohle) - biegł od ul. Świdnickiej do ul. Gepperta
- ul. Siedmiu Kół (Sieben-Rade-Ohle) - biegła od ul. Gepperta do pl. Bohaterów Getta
- Zaułek Ruski (Reussen-Ohle) - biegł od pl. Bohaterów Getta do ul. św. Mikołaja
- ul. Białoskórnicza (Weissgerbergasse) - południowy odcinek do ul. Ruskiej do ul. św. Mikołaja
Na południowy pas złożyły się:
- ul. Słodowa (Hummerei) - od pl. św. Krzysztofa do ul. Świdnickiej
- ul. Kazimierza Wielkiego (Karlstr.) - od ul. Świdnickiej do ul. Krupniczej
- ul. Złote Koło (Goldene-Rade-Gasse) - od pl. Bohaterów Getta do ul. Ruskiej
- ul. Nowy Świat (Neueweltgasse) - południowy odcinek między ul. Ruską i ul. św. Mikołaja.
ul. Krupnicza
więcej zdjęć (449)
Dawniej: Graupen Strasse, Marcelego Nowotki
Ulica Krupnicza do 1. poł. XIX w. była ślepą drogą. Do wybuchu wieży prochowej w 1749 miała szachulcową zabudowę, od strony fosy poprzecznie zamykały ją drewn. koszary gwardii; miała 19 działek, które systematycznie byty scalane. Ulica przeszła 2 fazy modernizacji: ok. 1840-60 (pierzeja zach.) i ok. 1900 (pierzeja wsch.). Około 1843 wybudowano kładkę nad fosą, przebud. w latach 60. XIX w. w szeroki most, ok. 1900 wyburzono część domów przy ul. Kazimierza Wielkiego i otwarto widok na nową bibliotekę miejską, co wiązało się także z poszerzeniem ul. Krupniczej i wprowadzeniem na nią tramwaju.
Zachowane do dziś w zach. pierzei 4-kondygnacyjne domy powstawały od ok. 1840 w związku z modernizacją okolicy: nową zabudową pl. Wolności, otwarciem dworców Dolnośl.-Marchijskiego i Świebodzkiego, Król. Sądu, później Nowej Giełdy. Powstałe wówczas obszerne, na ogół 2-traktowe kamienice, reprezentują wczesną fazę historyzmu od form klasycyst., poprzez neorenes. do neogotyckich. Do najstarszych kamienic należy dom nr 5 z 1840, 4-osiowy, z oknami nakrytymi segmentowymi naczółkami. Parter i I piętro przebudowano w 1881 i zaadaptowane na sklepy (parter) i drukarnię (I piętro). W 1842 przebudowano sąsiedni dom nr 3, 10-osiowy, który uzyskał takie same klasycyst. formy stylowe, jak dom nr 5, miał jednak wyższe kondygnacje. W 1897 przekształcono parter i I piętro, w 1921 na I piętrze utworzono dużą salę dla potrzeb Tow. Przyjaciół. Najokazalszą kamienicą jest Pokoyhof z 1853. Budowa jej była impulsem dla przebudowy kolejnych obiektów w pierzei zachodniej. W 1854 wzniesiono 6-osiowy dom nr 9, o bardzo prostych formach, którego elewacja w całości jest boniowana. W 1855 powstał 9-osiowy dom nr 7 w wyszukanej neogot. stylistyce, w którym wyróżniają się skrajne 2-osiowe pseudoryzality z oknami ujętymi oślim grzbietem (II piętro) i dekor. maswerkami. Najpóźniejsza jest kamienica nr 11, 5-osiowa, wzniesiona w 1858 w stylu neorenesansu florenckiego, z półkoliście zakończonymi oknami i ozdobnym gzymsem koronującym.
Początkowo przy ul. Krupniczej stało 10 domów 4 lub 5-kondygnacyjnych, w stylu od późnego baroku, poprzez klasycyzm do prostego neorenesansu. W ciągu XIX w. niektóre z nich zostały przebud. i scalone. W 1899 wytyczono nową linię zabudowy, rozbierając budynki w pierzei wsch. i ok. 1900 poszerzając ulicę z 10 m do 18 m. Jako pierwsza w 1900 powstała na miejscu pierwotnej siedziby gminy żyd. narożna 5-kondygnacyjna kamienica handl.-mieszkalna nr 10 z wejściem od pl. Wolności 11, wzniesiona wg proj. arch. Wilhelma Hellera oraz braci Maxa i Paula Guntherów, właścicieli domu. Parter i I piętro przeznaczone byty na sklepy i lokale, co znalazło odbicie w dużych witrynach. Elewację rozczłonkowano wykuszami, balkonami i szczytami z dekoracją secesyjną. Paralelę do tej kamienicy stanowił okazały 5-kondygnacyjny budynek handl. na rogu z ul. Kazimierza Wielkiego z 1902 wg proj. L. Schlesingera (ul. Krupnicza 2/4) z ozdobnymi wykuszami, neorenesans. szczytami i seces. dekoracją (dziś przebud., pozbawiony detalu archit.). Pomiędzy nimi, pod nrem 6/8, R. i R. Ehrlichowie zaprojektowali w 1910 dla zasiedziałej tu rodziny Hamburgerów modernist. dom handl.-przem. o żelbetowej konstrukcji (ob. częściowo hostel), 5-kondygnacyjny, 4-osiowy w części pn. i 4-kondygnacyjny, 8-osiowy w części pd. (ob. nadbudowany). Oryginalną fasadę, w części pn. złożoną z 4 wykuszy z trójdzielnymi oknami wykuszowymi rozdzielonymi pilastrami, zdobią płyciny z m.in. symbolami handlu i pracy. W 1909 umieszczono tu kinematograf. Nowa pierzeja wsch. nadała ulicy wielkomiejski charakter.
Krupnicza jako jedna z nielicznych ulic na Starym Mieście zachowała prawie w całości swój pierwotny wygląd. W 2007-09 przeprowadzono gruntowny remont pierzei zachodniej.
Agnieszka Zablocka-Kos
Zachowane do dziś w zach. pierzei 4-kondygnacyjne domy powstawały od ok. 1840 w związku z modernizacją okolicy: nową zabudową pl. Wolności, otwarciem dworców Dolnośl.-Marchijskiego i Świebodzkiego, Król. Sądu, później Nowej Giełdy. Powstałe wówczas obszerne, na ogół 2-traktowe kamienice, reprezentują wczesną fazę historyzmu od form klasycyst., poprzez neorenes. do neogotyckich. Do najstarszych kamienic należy dom nr 5 z 1840, 4-osiowy, z oknami nakrytymi segmentowymi naczółkami. Parter i I piętro przebudowano w 1881 i zaadaptowane na sklepy (parter) i drukarnię (I piętro). W 1842 przebudowano sąsiedni dom nr 3, 10-osiowy, który uzyskał takie same klasycyst. formy stylowe, jak dom nr 5, miał jednak wyższe kondygnacje. W 1897 przekształcono parter i I piętro, w 1921 na I piętrze utworzono dużą salę dla potrzeb Tow. Przyjaciół. Najokazalszą kamienicą jest Pokoyhof z 1853. Budowa jej była impulsem dla przebudowy kolejnych obiektów w pierzei zachodniej. W 1854 wzniesiono 6-osiowy dom nr 9, o bardzo prostych formach, którego elewacja w całości jest boniowana. W 1855 powstał 9-osiowy dom nr 7 w wyszukanej neogot. stylistyce, w którym wyróżniają się skrajne 2-osiowe pseudoryzality z oknami ujętymi oślim grzbietem (II piętro) i dekor. maswerkami. Najpóźniejsza jest kamienica nr 11, 5-osiowa, wzniesiona w 1858 w stylu neorenesansu florenckiego, z półkoliście zakończonymi oknami i ozdobnym gzymsem koronującym.
Początkowo przy ul. Krupniczej stało 10 domów 4 lub 5-kondygnacyjnych, w stylu od późnego baroku, poprzez klasycyzm do prostego neorenesansu. W ciągu XIX w. niektóre z nich zostały przebud. i scalone. W 1899 wytyczono nową linię zabudowy, rozbierając budynki w pierzei wsch. i ok. 1900 poszerzając ulicę z 10 m do 18 m. Jako pierwsza w 1900 powstała na miejscu pierwotnej siedziby gminy żyd. narożna 5-kondygnacyjna kamienica handl.-mieszkalna nr 10 z wejściem od pl. Wolności 11, wzniesiona wg proj. arch. Wilhelma Hellera oraz braci Maxa i Paula Guntherów, właścicieli domu. Parter i I piętro przeznaczone byty na sklepy i lokale, co znalazło odbicie w dużych witrynach. Elewację rozczłonkowano wykuszami, balkonami i szczytami z dekoracją secesyjną. Paralelę do tej kamienicy stanowił okazały 5-kondygnacyjny budynek handl. na rogu z ul. Kazimierza Wielkiego z 1902 wg proj. L. Schlesingera (ul. Krupnicza 2/4) z ozdobnymi wykuszami, neorenesans. szczytami i seces. dekoracją (dziś przebud., pozbawiony detalu archit.). Pomiędzy nimi, pod nrem 6/8, R. i R. Ehrlichowie zaprojektowali w 1910 dla zasiedziałej tu rodziny Hamburgerów modernist. dom handl.-przem. o żelbetowej konstrukcji (ob. częściowo hostel), 5-kondygnacyjny, 4-osiowy w części pn. i 4-kondygnacyjny, 8-osiowy w części pd. (ob. nadbudowany). Oryginalną fasadę, w części pn. złożoną z 4 wykuszy z trójdzielnymi oknami wykuszowymi rozdzielonymi pilastrami, zdobią płyciny z m.in. symbolami handlu i pracy. W 1909 umieszczono tu kinematograf. Nowa pierzeja wsch. nadała ulicy wielkomiejski charakter.
Krupnicza jako jedna z nielicznych ulic na Starym Mieście zachowała prawie w całości swój pierwotny wygląd. W 2007-09 przeprowadzono gruntowny remont pierzei zachodniej.
Agnieszka Zablocka-Kos