Kolorujstarsze
nowsze
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 13 głosy | średnia głosów: 6
 | Polska › woj. wielkopolskie › Leszno › Śródmieście › Rynek › Rynek 9 |
1934 , Zachodnia pierzeja Rynku.
Skomentuj zdjęcie
|
Na stronie od 2015 styczeń
11 lat 5 miesięcy 26 dni |
Dodane: 8 sierpnia 2015, godz. 23:15:25
Aktualizacja: 5 lutego 2026, godz. 10:18:43
Rozmiar: 3500px x 2505px
10 pobrań 1761 odsłon 6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Jac64
Obiekty widoczne na zdjęciu
Rynek 9
więcej zdjęć (14)
Zbudowano: XVIII w.
Zabytek: 1231 z 16.09.1970
Kamienica powstała na przełomie XVIII i XIX w. wskutek scalenia dwóch starszych kamienic szczytowych o proweniencji jeszcze XVII- tudzież XVIII-wiecznej. Faktem jest, że jeszcze w 1791 r. współczesna kamienica stanowiła dwa odrębne budynki szczytowe, ale w 1813 r. była to już jedna połączona budowla, zapewne o klasycyzującej elewacji. Wtedy to posesję kupiła Dorota Charlotta Scheibe za sumę 2828 talarów. Na parceli znajdowały się wówczas: dom mieszkalny z dwoma skrzydłami bocznymi (stanowiącymi relikt istnienia dwóch odrębnych kamienic) oraz budynek tylny.
W 1833 r. przyrynkowa posesja, za kwotę 2983 talarów, przeszła w posiadanie kupca Karola Edwarda Scheele i jego małżonki Pauliny. W 1855 r. parcela z zabudową stała się własnością syna dotychczasowych właścicieli, radcy prawnego Karola Edwarda Scheela (syna), który wkrótce potem, w 1861 r., pozbył się jej na rzecz rodzeństwa, w tym siostry Anny Julii Henrietty, małżonki kupca Juliusa Wintera. Do 1867 r. Winter spłacił całkowicie rodzeństwo Scheel, stając się wyłącznym właścicielem kamienicy. W posiadaniu Winterów nieruchomość pozostawała do 1888 r., kiedy to została sprzedana za 15 000 marek kolejnemu kupcowi, a właściwie słynnemu leszczyńskiemu drogerzyście, Pawłowi Bethge.
Wraz z objęciem własności przez Bethgego pojawiają się pierwsze koncepcje przebudowy, z których te najstarsze, datowane jeszcze na 1889 r., są autorstwa mistrza budowlanego Józefa Piwońskiego. Projekt zakładał głównie przebudowę lokalu handlowego i sieni wejściowej, zmierzając do wykreowania od frontu dwóch niezależnych lokali sklepowych z osobnymi wejściami w fasadzie. Rozwiązanie to zamierzał Piwoński uzyskać m.in. dzięki przesunięciu ścian działowych, ale także w następstwie przekucia otworów okiennych i drzwiowych w przyziemiu elewacji frontowej. Okazało się jednak, że odpowiedzialny za pozwolenia budowlane w mieście radca Rau zgłosił zastrzeżenia do nośności stropów nad piwnicami, które trzeba było wzmocnić względnie zrekonstruować. Sprawa utknęła na kilka lat w martwym punkcie i dopiero w 1891 r. mistrz budowlany Eduard Stein przygotował nowe projekty przebudowy parteru oraz piwnic. Przewidział on znacznie poważniejsze interwencje budowlane na parterze, związane z przesunięciami ścian w sieni, dzięki czemu wygospodarował więcej powierzchni dla lokali handlowych. Natomiast w obrębie piwnic zdecydował o ich pogłębieniu i o rozbiórce stropów, a w zamian wykonaniu nowego stropu odcinkowego (kapy pruskiej), ale nieco obniżonego.
Prace budowlane w kamienicy przeprowadzono w drugiej połowie 1891 r., po uzyskaniu pozwolenia budowlanego. Jednocześnie dokonano również w tym samym czasie przebudowy budynku tylnego, także według koncepcji Steina. Został on nadbudowany o wyższe kondygnacje, gdzie znalazło się kilkuizbowe mieszkanie. Dojście do niego zrealizowano za pomocą zewnętrznej spiralnej klatki schodowej, początkowo drewnianej, później stalowej.
W 1913 r. cała posesja, kosztem ponad 3000 marek, została włączona do centralnego systemu kanalizacyjnego. Wkrótce wybuchła I wojna światowa, a po niej trudne lata międzywojenne, w których nie prowadzono poważniejszych prac budowlanych. Do 1935 r. właścicielem nieruchomości pozostawał Bethge, a następnie – po połowie – Gertruda Poloszyk oraz nieletnie Stanisława i Edmunda Poloszyk. W czasie II wojny światowej zostały one wywłaszczone, a kamienica stała się własnością Franza Kaffki, Niemca, który uciekł z ZSRR, a w kamienicy założył sklep i warsztat szewski. Warto też wspomnieć, że o kamienicę starała się po sąsiedzku Gissela Weyrauch, argumentując to chęcią powiększenia swej księgarni z kamienicy nr 8.
W latach okupacji przeprowadzono remonty kamienicy i tylnego budynku, szacowane na kilka tysięcy marek. Ponadto w podpiwniczeniu domu frontowego urządzono publiczny schron przeciwlotniczy. Po 1945 r. parcela wraz z kamienicą została przekazana ponownie jednej z przedwojennych współwłaścicielek, Gertrudzie Poloszyk. Około 1965 r. przeprowadzono remont sklepu, przekrywając dawne sklepienia płaskimi sufitami.
W dniu 16 września 1970 r. kamienica została objęta ochroną prawną pod numerem 518/1231.
dr hab. Miron Urbaniak, prof. nadzw.
Za:
W 1833 r. przyrynkowa posesja, za kwotę 2983 talarów, przeszła w posiadanie kupca Karola Edwarda Scheele i jego małżonki Pauliny. W 1855 r. parcela z zabudową stała się własnością syna dotychczasowych właścicieli, radcy prawnego Karola Edwarda Scheela (syna), który wkrótce potem, w 1861 r., pozbył się jej na rzecz rodzeństwa, w tym siostry Anny Julii Henrietty, małżonki kupca Juliusa Wintera. Do 1867 r. Winter spłacił całkowicie rodzeństwo Scheel, stając się wyłącznym właścicielem kamienicy. W posiadaniu Winterów nieruchomość pozostawała do 1888 r., kiedy to została sprzedana za 15 000 marek kolejnemu kupcowi, a właściwie słynnemu leszczyńskiemu drogerzyście, Pawłowi Bethge.
Wraz z objęciem własności przez Bethgego pojawiają się pierwsze koncepcje przebudowy, z których te najstarsze, datowane jeszcze na 1889 r., są autorstwa mistrza budowlanego Józefa Piwońskiego. Projekt zakładał głównie przebudowę lokalu handlowego i sieni wejściowej, zmierzając do wykreowania od frontu dwóch niezależnych lokali sklepowych z osobnymi wejściami w fasadzie. Rozwiązanie to zamierzał Piwoński uzyskać m.in. dzięki przesunięciu ścian działowych, ale także w następstwie przekucia otworów okiennych i drzwiowych w przyziemiu elewacji frontowej. Okazało się jednak, że odpowiedzialny za pozwolenia budowlane w mieście radca Rau zgłosił zastrzeżenia do nośności stropów nad piwnicami, które trzeba było wzmocnić względnie zrekonstruować. Sprawa utknęła na kilka lat w martwym punkcie i dopiero w 1891 r. mistrz budowlany Eduard Stein przygotował nowe projekty przebudowy parteru oraz piwnic. Przewidział on znacznie poważniejsze interwencje budowlane na parterze, związane z przesunięciami ścian w sieni, dzięki czemu wygospodarował więcej powierzchni dla lokali handlowych. Natomiast w obrębie piwnic zdecydował o ich pogłębieniu i o rozbiórce stropów, a w zamian wykonaniu nowego stropu odcinkowego (kapy pruskiej), ale nieco obniżonego.
Prace budowlane w kamienicy przeprowadzono w drugiej połowie 1891 r., po uzyskaniu pozwolenia budowlanego. Jednocześnie dokonano również w tym samym czasie przebudowy budynku tylnego, także według koncepcji Steina. Został on nadbudowany o wyższe kondygnacje, gdzie znalazło się kilkuizbowe mieszkanie. Dojście do niego zrealizowano za pomocą zewnętrznej spiralnej klatki schodowej, początkowo drewnianej, później stalowej.
W 1913 r. cała posesja, kosztem ponad 3000 marek, została włączona do centralnego systemu kanalizacyjnego. Wkrótce wybuchła I wojna światowa, a po niej trudne lata międzywojenne, w których nie prowadzono poważniejszych prac budowlanych. Do 1935 r. właścicielem nieruchomości pozostawał Bethge, a następnie – po połowie – Gertruda Poloszyk oraz nieletnie Stanisława i Edmunda Poloszyk. W czasie II wojny światowej zostały one wywłaszczone, a kamienica stała się własnością Franza Kaffki, Niemca, który uciekł z ZSRR, a w kamienicy założył sklep i warsztat szewski. Warto też wspomnieć, że o kamienicę starała się po sąsiedzku Gissela Weyrauch, argumentując to chęcią powiększenia swej księgarni z kamienicy nr 8.
W latach okupacji przeprowadzono remonty kamienicy i tylnego budynku, szacowane na kilka tysięcy marek. Ponadto w podpiwniczeniu domu frontowego urządzono publiczny schron przeciwlotniczy. Po 1945 r. parcela wraz z kamienicą została przekazana ponownie jednej z przedwojennych współwłaścicielek, Gertrudzie Poloszyk. Około 1965 r. przeprowadzono remont sklepu, przekrywając dawne sklepienia płaskimi sufitami.
W dniu 16 września 1970 r. kamienica została objęta ochroną prawną pod numerem 518/1231.
dr hab. Miron Urbaniak, prof. nadzw.
Za:
Rynek 10
więcej zdjęć (11)
Zbudowano: XVII-XVII
Kamienica powstała w XVII bądź XVIII w. jako szczytowa budowla barokowa. W 1837 r. kupili ją za 3100 talarów kupiec żydowskiego pochodzenia Mendel Hollaender z żoną Pauliną. W tym czasie na posesji znajdował się dom mieszkalny z przybudówką i bocznym skrzydłem oraz budynek tylny. Po śmierci ojca, w 1854 r. przyrynkową parcelę z kamienicą odziedziczyli jego synowie, trudniący się również kupiectwem, Julius i Salomon. Wkrótce potem odsprzedali jednak własność innemu kupcowi żydowskiemu, Albertowi Elkuszowi, co nastąpiło w 1859 r.
Ten ostatni po kilkudziesięciu latach użytkowania posesji rozpoczął pierwsze poważne inwestycje budowlane. W pierwszym etapie, już w 1881 r., dokonał przebudowy – według projektu przygotowanego przez mistrza budowlanego Josefa Wittiga – trójkondygnacyjnej oficyny. Na parterze i piętrze znalazły się tu głownie pomieszczenia magazynowe, zaś na trzeciej kondygnacji – poddaszu, urządzono mieszkanie. Kilka lat później, w 1888 r., posesja z kamienicą przeszła na własność syna Alberta – Wilhelma, który rok później, w 1889 r., zlecił mistrzowi budowlanemu Eduardowi Steinowi opracowanie projektu przebudowy domu mieszkalnego. W następstwie realizacji tej koncepcji zlikwidowano stare sklepienia nad piwnicami i parterem, wyburzono też masywną ścianę działową pomiędzy sklepem i sienią, stawiając nową, znacznie cieńszą i reorganizując przy tym układ wnętrz w przyziemiu. Do tego wszystkiego doszła rekonstrukcja więźby dachowej, gdyż zmieniono szczytowy układ kamienicy na kalenicowy, z niską partią mezzanina o trzech okienkach. Sama fasada zyskała historyzujący kostium, a jej cechą szczególną stały się pilastry w wielkim porządku.
Wkrótce po przebudowie, w 1893 r., kamienica stała się własnością kupca Ferdynanda Biberfeldta. W 1914 r. posesja z zabudową została przyłączona do centralnego systemu kanalizacyjnego, wskutek czego zreorganizowano układ wnętrz bocznego skrzydła, gdzie znalazły się ustępy i łazienki dla dwóch rodzin zamieszkujących w domu frontowym. Wraz z końcem zaborów Biberfeldt pozbył się przyrynkowej kamienicy, sprzedając ją kupcowi Antoniemu Stefaniakowi, co nastąpiło około 1921–1922 r. Nowy właściciel natychmiast podjął inwestycje budowlane, dla których projekty przygotował lokalny budowniczy W. Roszak. Projekt z 1922 r. przewidywał przebudowę remizy w podwórzu na mieszkanie oraz usunięcie starego balkonu również od strony podwórza. Notabene, przy okazji tych prac Stefaniak naraził się miejskiemu urzędowi budowlanemu, który wstrzymał roboty z powodu braku odpowiedniej dokumentacji projektowej. Ponownie ruszyły one dopiero w lipcu 1922 r., po zatwierdzeniu przedłożonych projektów techniczno-budowlanych.
Były to w zasadzie ostatnie poważne prace budowlane na parceli. W 1934 r. Antoni Stefaniak przeprowadził jeszcze remont klatki schodowej, gdyż schody z parteru na piętro miały być całkowicie zniszczone. W trakcie działań wojennych w 1939 r. kamienica, bodaj jako jedyna na Rynku, została uszkodzona bombą. Zniszczenia wywołane tym zdarzeniem zostały usunięte ostatecznie dopiero w 1943 r.
Na mocy decyzji konserwatorskiej z 16 września 1970 r. kamienica znalazła się w rejestrze zabytków pod numerem 521/1234.
dr hab. Miron Urbaniak, prof. nadzw.
Za:
Ten ostatni po kilkudziesięciu latach użytkowania posesji rozpoczął pierwsze poważne inwestycje budowlane. W pierwszym etapie, już w 1881 r., dokonał przebudowy – według projektu przygotowanego przez mistrza budowlanego Josefa Wittiga – trójkondygnacyjnej oficyny. Na parterze i piętrze znalazły się tu głownie pomieszczenia magazynowe, zaś na trzeciej kondygnacji – poddaszu, urządzono mieszkanie. Kilka lat później, w 1888 r., posesja z kamienicą przeszła na własność syna Alberta – Wilhelma, który rok później, w 1889 r., zlecił mistrzowi budowlanemu Eduardowi Steinowi opracowanie projektu przebudowy domu mieszkalnego. W następstwie realizacji tej koncepcji zlikwidowano stare sklepienia nad piwnicami i parterem, wyburzono też masywną ścianę działową pomiędzy sklepem i sienią, stawiając nową, znacznie cieńszą i reorganizując przy tym układ wnętrz w przyziemiu. Do tego wszystkiego doszła rekonstrukcja więźby dachowej, gdyż zmieniono szczytowy układ kamienicy na kalenicowy, z niską partią mezzanina o trzech okienkach. Sama fasada zyskała historyzujący kostium, a jej cechą szczególną stały się pilastry w wielkim porządku.
Wkrótce po przebudowie, w 1893 r., kamienica stała się własnością kupca Ferdynanda Biberfeldta. W 1914 r. posesja z zabudową została przyłączona do centralnego systemu kanalizacyjnego, wskutek czego zreorganizowano układ wnętrz bocznego skrzydła, gdzie znalazły się ustępy i łazienki dla dwóch rodzin zamieszkujących w domu frontowym. Wraz z końcem zaborów Biberfeldt pozbył się przyrynkowej kamienicy, sprzedając ją kupcowi Antoniemu Stefaniakowi, co nastąpiło około 1921–1922 r. Nowy właściciel natychmiast podjął inwestycje budowlane, dla których projekty przygotował lokalny budowniczy W. Roszak. Projekt z 1922 r. przewidywał przebudowę remizy w podwórzu na mieszkanie oraz usunięcie starego balkonu również od strony podwórza. Notabene, przy okazji tych prac Stefaniak naraził się miejskiemu urzędowi budowlanemu, który wstrzymał roboty z powodu braku odpowiedniej dokumentacji projektowej. Ponownie ruszyły one dopiero w lipcu 1922 r., po zatwierdzeniu przedłożonych projektów techniczno-budowlanych.
Były to w zasadzie ostatnie poważne prace budowlane na parceli. W 1934 r. Antoni Stefaniak przeprowadził jeszcze remont klatki schodowej, gdyż schody z parteru na piętro miały być całkowicie zniszczone. W trakcie działań wojennych w 1939 r. kamienica, bodaj jako jedyna na Rynku, została uszkodzona bombą. Zniszczenia wywołane tym zdarzeniem zostały usunięte ostatecznie dopiero w 1943 r.
Na mocy decyzji konserwatorskiej z 16 września 1970 r. kamienica znalazła się w rejestrze zabytków pod numerem 521/1234.
dr hab. Miron Urbaniak, prof. nadzw.
Za:
Rynek 3
więcej zdjęć (14)
Rynek
więcej zdjęć (821)
Rynek w Lesznie – główny plac miejski w kształcie nieregularnego czworokąta w środkowej części Leszna, na Starym Mieście. Założenie architektoniczne jest objęte ochroną konserwatora zabytków (nr rej.: 385 z 6 lutego 1953)
Data jego wytyczenia nie jest znana, był prawdopodobnie centralnym placem wsi znajdującej się w tym miejscu przed lokowaniem miasta i w obecnym kształcie powstał po 1547. Zachodnia pierzeja tworząca całość z prowadzącą na południe ulicą Kościelną i biegnącą na północ ulicą Gabriela Narutowicza (dawniej Wielka Kościańska) wyznaczają przebieg dawnego traktu prowadzącego ze Śląska do Poznania. Każda pierzeja Rynku posiada inną długość, północna 82 metry, wschodnia 102 metry, południowa 93 metry i zachodnia 108 metrów. Z każdego rogu wychodzą prostopadłe względem siebie dwie ulice. Centralną część zajmuje ratusz, natomiast wzdłuż pierzei znajduje się 37 kamienic w większości pochodzących z lat 1870-1914, wcześniejsza zabudowa uległa zniszczeniu w 1790 w wyniku ogromnego pożaru środkowej części miasta. Wiele z nich kryje w swoich murach pozostałości starszej zabudowy, część w wyniku licznych przebudów zatraciło dawny charakter, najczęściej zmienianym elementem były i są witryny sklepów oraz układ ścian wewnętrznych. W latach 1913-1915 kamienice zostały podłączone do systemu kanalizacji miejskiej. Ostatnia kompleksowa restauracja kamienic miała miejsce przed Centralnymi Dożynkami w 1977, Rynek zamknięto wówczas dla ruchu kołowego. W 1980 wzdłuż wszystkich pierzei posadzono drzewa. Od początku swojego istnienia i w czasach współczesnych miejsce to pełni funkcje reprezentacyjne, handlowe oraz stanowi wyznacznik centrum miasta
Za:
Data jego wytyczenia nie jest znana, był prawdopodobnie centralnym placem wsi znajdującej się w tym miejscu przed lokowaniem miasta i w obecnym kształcie powstał po 1547. Zachodnia pierzeja tworząca całość z prowadzącą na południe ulicą Kościelną i biegnącą na północ ulicą Gabriela Narutowicza (dawniej Wielka Kościańska) wyznaczają przebieg dawnego traktu prowadzącego ze Śląska do Poznania. Każda pierzeja Rynku posiada inną długość, północna 82 metry, wschodnia 102 metry, południowa 93 metry i zachodnia 108 metrów. Z każdego rogu wychodzą prostopadłe względem siebie dwie ulice. Centralną część zajmuje ratusz, natomiast wzdłuż pierzei znajduje się 37 kamienic w większości pochodzących z lat 1870-1914, wcześniejsza zabudowa uległa zniszczeniu w 1790 w wyniku ogromnego pożaru środkowej części miasta. Wiele z nich kryje w swoich murach pozostałości starszej zabudowy, część w wyniku licznych przebudów zatraciło dawny charakter, najczęściej zmienianym elementem były i są witryny sklepów oraz układ ścian wewnętrznych. W latach 1913-1915 kamienice zostały podłączone do systemu kanalizacji miejskiej. Ostatnia kompleksowa restauracja kamienic miała miejsce przed Centralnymi Dożynkami w 1977, Rynek zamknięto wówczas dla ruchu kołowego. W 1980 wzdłuż wszystkich pierzei posadzono drzewa. Od początku swojego istnienia i w czasach współczesnych miejsce to pełni funkcje reprezentacyjne, handlowe oraz stanowi wyznacznik centrum miasta
Za: