Opolski ratusz był drewnianym domem kupieckim do XIV wieku, kiedy to został przemianowany na siedzibę władz miejskich i przebudowany przy użyciu cegieł. Kupieckie kramy przeniosły się wówczas na zewnątrz, do przybudówek zasłaniających ścianę zachodnią ratusza. W dawnych wiekach właśnie przed ratuszem koncentrowało się życie handlowo - rozrywkowe miasta. Odbywały się tu wielkie doroczne jarmarki. W XVIII wieku przed głównym wejściem stał pręgierz miejski do wymierzania kar ustanowionych wyrokiem sądu wójtowskiego. W 1794 roku został tu publicznie wychłostany i wypędzony z miasta buntownik chłopski- Marek z Jemielnicy. Opolski ratusz, podobnie zresztą jak i całe miasto, płonął wiele razy. Z jednym z pożarów wiąże się pewna ciekawostka. Otóż w 1818 roku podczas remontu głowicy wieży znaleziono w jej kopule medalion z informacją o tragicznym roku 1736, w którym dotknęły opolan dwie klęski- wody i głodu. Rewers medalionu przedstawiał deszcz i napis "O jak dużo! Śląska klęska powodziowa- 1736", zaś na awersie- stodoła ze snopkami i małą ilością ziarna oraz napis: "O jak mało! Śląska klęska głodu- 1736". Do gmachu prowadziły dwa wejścia; obydwa znajdowały się w tych samych miejscach, co dziś. Wejście główne, od strony wschodniej, oraz drugie- od strony północnej, które dziś służy przede wszystkim młodym parom, zawierającym związek małżeński w opolskim Urzędzie Stanu Cywilnego. Dzisiejszy kształt architektoniczny ratusza pochodzi z roku 1936. Warto bowiem wiedzieć, że w 1933 roku władze miejskie zdecydowały się wyburzyć szpecące Rynek kramy. Kiedy jednak przystąpiono do ich rozbiórki, mocno nadwerężona zachodnia ściana wieży, zawaliła się.

Odbudowana wieża otrzymała nieco inny kształt oraz została podwyższona (dziś mierzy 65 metrów) Przy okazji odrestaurowano cały ratusz, dobudowano południowe skrzydło wzbogacone arkadami.

bonczek/hydroforgroup/2006 -

W latach 1933-36 nastąpiła kolejna przebudowa ratusza. Głównym projektantem był architekt opolski Johaness Schmidt. Prace polegały głównie na uporządkowaniu przestrzeni architektonicznej opolskiego Rynku. Obejmowały wyburzenie domów kramarskich, które otaczały ratusz od strony południowej i zachodniej. Nie był to najlepszy pomysł, bo jak szybko się okazało, to przybudówki podtrzymywały wieżę. Już 6 listopada 1933 r. zaobserwowano jej pierwsze pęknięcie.

Władze zdawały sobie sprawę z sytuacji i były na nią przygotowane. W piątek 13 lipca 1934 r. na wieży pojawiły się kolejne już głębokie pęknięcia. Wtedy to nakazano ewakuację mieszkańców najbardziej narażonych kamienic. W niedzielę 15 lipca 1934 o godzinie 21:30 wieża zawaliła się w kierunku ul. Zamkowej.

Podczas katastrofy nikt nie ucierpiał, nikt nie został ranny, całkowitemu zniszczeniu uległa najstarsza części ratusza, gdzie mieściła się „sala książęca”. Jednym z niewielu elementów ocalałych z wieży jest dzwon z roku 1566.