Koloruj
 | Polska › woj. dolnośląskie › Wrocław › Stare Miasto › ul. Podwale › Dom handlowy "Renoma" |
czerwiec 1982 , Przystanek autobusu pospiesznego przy ul. Świdnickiej. W tle widoczny PDT "Centrum".
|
Na stronie od 2006 kwiecień
20 lat 0 miesięcy 10 dni |
Berlińska firma handlowa Wertheim planowała wzniesienie swego domu handlowego we Wrocławiu jeszcze przed I wojną światową. Jednak swe plany zrealizowała dopiero w 1928 r. wznosząc przy obecnej ul. Świdnickiej 40 monumentalny, siedmiokondygnacyjny gmach. W konkursie architektonicznym zwyciężył projekt "Wratislaviae" Hermanna Dernburga, który pokonał tak znanych architektów jak Theo Effenberger, Ludwig Moshamer, Herman Wahlich czy Erich Mendelshon. Budynek o kubaturze 160 000 m3, powierzchni 35 000 m2 i wysokości 32 m wzniesiono na działce o powierzchni 6200 m2. Stalową konstrukcję szkieletową o wadze 3800 t wykonała Huta "Karol" (Carlshütte) z Wałbrzycha (później wykonała też konstrukcję kina Capitol). Do sklepu wchodziło się przez sześć wejść (główne od ul. Świdnickiej), a komunikację poziomą i pionową umożliwiały klatki schodowe (w tym dwie otwarte, przy wewnętrznych czterokondygnacyjnych dziedzińcach), windy (cztery osobowe i pięć towarowo-osobowych) oraz schody ruchome. Obok sklepów istniał także salon fryzjerski, atelier fotograficzne, sala rekreacyjna, restauracja z tarasem i ogród zimowy proj. E.M. Lessera. Z zewnątrz wyróżniały się horyzontalne pasy okien oddzielone wąskimi lizenami i wyłożone jasną glazurą ścianki podparapetowe. Na lizenach umieszczono rzeźby portretowe, które wykonali Ulrich Nitschke i Hans Klakow.
Pomimo zbombardowania 12 marca 1945 r. i wywołanego nim kilkudniowego pożaru, zdecydowano się na odbudowę. Otwarcie częściowo odremontowanego (parter i piętro) domu towarowego zbiegło się z otwarciem Wystawy Ziem Odzyskanych, a dokonał go min. Hilary Minc 21 lipca 1948 r. W ciągu pierwszego dnia Powszechny Dom Towarowy obsłużył 7909 klientów, by drugiego ta liczba wzrosła do ponad 15 000 osób. Od 1949 r. przystąpiono do odbudowy kolejnych pięter. W następnych latach w wyniku konkursu na łamach "Słowa Polskiego" dom towarowy otrzymał nazwę "Renoma".
(za: Atlas architektury Wrocławia, tom I)
- odcinek od ul. Sikorskiego do pl. Orląt Lwowskich nazwano Nikolai Stadtgraben (Podwale Mikołajskie);
- od pl. Orląt Lwowskich do ul. Dworcowej - Schweidnitzer Stadtgraben (Podwale Świdnickie);
- od ul. Dworcowej do al. Słowackiego - Ohlauer Stadtgraben (Podwale Oławskie);
W dwa lata po podziale ulicy zamontowano na niej oświetlenie gazowe. Do połowy lat 40. XIX w. wzdłuź ulicy ciągnęły się głównie ogrody, które z czasem zaczęły zastępować okazałe gmachy użyteczności publicznej i budynki mieszkalne. W latach 1828-1834 między ul. Sądową i pl. Orląt Lwowskich wznisiono Koszary Kirasjerów (później Grenadierów), a w latach 1845-1852 na sąsiedniej działce powstał okazały gmach sądu. W następnych latach powstały: Synagona Na Wygonie (1866-70), dom handlowy Martina Schneidera (ob. Podwale), gmach Prezydium Policji (1925-27), monumentalny dom towarowy Wertheim (AWAG, po wojnie PDT) czy willa rodziny Haase pod nr 76 (później siedziba śląskiego oddziału HJ).
W czasie wojny najbardziej ucierpiał południowy odcinej ulicy między ul Czystą i ul. Kołłątaja, a także rejon ul. Traugutta i pl. 1-go Maja. Po wojnie ulica także była podzielona na trzy odcinki, lecz 11 grudnia 1951 r. zdecydowano się na ich połączenie pod jedną nazwą - ul. Podwale.
Niestety zniszczenia wojenne nie ominęły tej ulicy. Najbardziej ucierpiały odcinki północny przy Rynku i południowy od pl. Kościuszki do nasypu kolejowego. Luki w zabudowie stopniowo zastąpiono nowymi budynkami nie zawsze godnymi stania przy jednej z bardziej reprezentacyjnych ulic Wrocławia. W latach 70. w trakcie budowy trasy WZ zburzono także wybudowany w latach 30. dom handlowy Bielschowsky proj. Hermana Wahlicha, w którym po wojnie mieściła się m.in. składnica harcerska. Po wybudowaniu trasy WZ zlikwidowano na odcinku od Rynku do pl. Teatralnego linię tramwajową, a także ograniczono ruch samochodowy. W ostatnich latach ulica przeszła generalny remont na wspomnianym wyżej odcinku, który zmieniono jednocześnie w deptak.
Co do nazwy ulicy to przez kilka miesięcy 1945 roku na całej długości obowiązywała historyczna nazwa - ul. Świdnicka. W listopadzie 1945 r. patronem dawnej Neue Schweidnitzerstr. został komediopisarz i poeta Aleksander hr. Fredro. Lecz hrabia miał swą ulicę tylko kilka lat. Już w 1952 r. przyłączono ją do ulicy Świdnicką, którą jednocześnie przemianowano "na wieczne czasy" na ul. Stalingradzką. Na wieczne czasy, czyli na pięć lat, bo do 1957 r. Wtedy przywrócono historyczną nazwę - ul. Świdnicka.